Ông Máy, 67 tuổi, ung thư trực tràng tiến triển tại chỗ, được bác sĩ chỉ định hóa xạ trị trước mổ và dùng robot cắt một phần trực tràng, triệt căn u.
Kết quả nội soi đại tràng ghi nhận cách bờ hậu môn 8 cm có tổn thương u sùi nhiễm cứng, dễ chảy máu. Chụp CT bụng cũng cho thấy thành không đều trực tràng giữa 20 mm, dài khoảng 40 mm, thâm nhiễm nhẹ mô mỡ xung quanh, 5 hạch phì đại kích thước 9 mm. Kết quả sinh thiết xác định là ung thư trực tràng đoạn giữa giai đoạn IIIB (giai đoạn tiến triển tại chỗ – tại vùng).
BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết với khối u trực tràng đã xâm lấn sâu qua thành ruột, điều trị cần được cân nhắc trên cơ sở hội chẩn đa chuyên khoa. Trường hợp này nếu tiến hành phẫu thuật cắt bỏ ngay từ đầu, nguy cơ tế bào ung thư còn sót lại tại diện cắt hoặc tái phát tại chỗ trong vùng chậu là khá cao.
Một cuộc hội chẩn đa chuyên khoa, bao gồm bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa, Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh và Giải phẫu bệnh đã diễn ra. Theo các bác sĩ, tổn thương đã xâm lấn qua lớp cơ thành trực tràng vào mô mỡ quanh trực tràng, phương pháp tối ưu là điều trị đa mô thức. Điều trị hóa xạ trị trước, sau đó đánh giá lại đáp ứng sẽ tiến hành phẫu thuật.
Trước đó ông Máy gặp tình trạng táo bón, mót đi tiêu kéo dài nhiều tháng nhưng lại nghĩ rối loạn tiêu hóa thông thường.
Mục tiêu điều trị là kiểm soát khối u, giảm nguy cơ tái phát và tăng khả năng phẫu thuật triệt căn, đồng thời bảo tồn chức năng đại tiện cho người bệnh. Việc đưa hóa xạ trị vào trước giúp tiêu diệt các tế bào vi ung thư đang lan rộng trong lớp mỡ quanh u và kiểm soát tại chỗ tốt hơn.

Theo BS.CKII Nguyễn Trần Anh Thư, Trung tâm Ung Bướu, ung thư trực tràng tiến triển tại chỗ, hóa xạ trị trước phẫu thuật có thể giúp làm giảm kích thước khối u, tăng khả năng cắt bỏ tổn thương với diện cắt an toàn và giảm nguy cơ tái phát tại chỗ. Đặc biệt, phương pháp này còn giúp tăng cơ hội bảo tồn cơ thắt hậu môn, hạn chế nguy cơ phải mang hậu môn nhân tạo vĩnh viễn.
Theo phác đồ được thống nhất, ông Máy trải qua 25 lần xạ trị kết hợp với 8 liều hóa trị. Sau điều trị, kết quả chụp MRI kiểm tra lại còn tổn thương gợi ý mô u, tuy nhiên khối u giảm kích thước, không thấy hạch phì đại hay bất thường, được xác định ở giai đoạn IIA. Người bệnh được đánh giá đủ điều kiện để phẫu thuật cắt khối u và nạo vét hạch triệt căn ung thư.
Ông Máy được ê kíp bác sĩ Ngoại Tiêu hóa phẫu thuật cắt một phần trực tràng với sự hỗ trợ của hệ thống robot Da Vinci Xi. Với hình ảnh phẫu trường ba chiều độ phân giải cao, robot hỗ trợ phẫu thuật viên quan sát các cấu trúc nhỏ trong vùng chậu. Thám sát ổ bụng, ê-kíp không ghi nhận dịch, tổn thương di căn gan hay di căn phúc mạc rõ ràng. Các bác sĩ tiến hành phẫu tích, giải phóng đại tràng và trực tràng, cắt toàn bộ mạc treo trực tràng theo nguyên tắc phẫu thuật ung thư, sau đó cắt đoạn trực tràng chứa tổn thương.
Do khung chậu hẹp, thao tác trong vùng chậu sâu đòi hỏi phẫu thuật viên phải quan sát rõ các cấu trúc giải phẫu và kiểm soát chính xác từng bước bóc tách. Sau khi cắt bỏ đoạn ruột bệnh lý, nối đại tràng với phần trực tràng còn lại. Kiểm tra trong mổ không ghi nhận rò khí tại miệng nối. Hậu phẫu, ông Máy hồi phục thuận lợi, có thể đi lại từ ngày thứ hai và ăn cháo vào ngày thứ ba. Vết mổ khô, không ghi nhận biến chứng chảy máu hoặc rò miệng nối hay nhiễm trùng vết mổ.

Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ là ung thư biểu mô tuyến xâm nhập, tế bào ung thư xâm nhập tới lớp cơ thành trực tràng, diện cắt âm tính, 12 hạch viêm, u không xâm nhập quanh thần kinh, không xâm nhập mạch máu, giai đoạn I. Với kết quả này, người bệnh được điều trị triệt căn tế bào ung thư, không cần điều trị bổ sung, chỉ thăm khám định kỳ, kết hợp các phương pháp theo dõi phù hợp để phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc tổn thương mới.
Ung thư trực tràng thường diễn tiến âm thầm, triệu chứng không điển hình ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường gặp như táo bón kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện, cảm giác đi tiêu không hết, mót rặn, phân nhỏ bất thường hoặc đi ngoài ra máu. Những triệu chứng này cũng có thể gặp ở bệnh lý lành tính như trĩ, nứt hậu môn và rối loạn tiêu hóa, nhưng không nên tự chẩn đoán hoặc trì hoãn thăm khám khi triệu chứng kéo dài, tái diễn.
Người dân nên đi khám sớm nếu đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đại tiện không rõ nguyên nhân, đau bụng dai dẳng, thiếu máu hoặc sụt cân không chủ ý. Người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, polyp đại trực tràng hoặc các yếu tố nguy cơ khác cần trao đổi với bác sĩ về thời điểm nội soi tầm soát phù hợp. Phát hiện bệnh sớm giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và có thể hạn chế những can thiệp phức tạp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH