Bé Tiến, 4 tháng tuổi, sốt cao, khàn giọng, thở rít khi hít vào, bác sĩ chẩn đoán viêm thanh khí phế quản cấp gây hẹp đường thở.
Trước khi nhập viện, Tiến sốt liên tục ba ngày, ho ít, khàn giọng. Gia đình đưa bé đi khám, dùng thuốc được kê theo đơn trong hai ngày nhưng triệu chứng không cải thiện. Khi nhận thấy con thở bất thường, người nhà đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra.
BS.CKI Lư Trường Thành, khoa Nhi, khám ghi nhận khi vào viện bé có tình trạng sốt, khàn giọng, thở rít khi hít vào, lồng ngực co lõm theo từng nhịp thở. Đây là những dấu hiệu cho thấy đường hô hấp trên bị thu hẹp khiến bé phải gắng sức để đưa không khí vào phổi.
Kết quả chụp X-quang ngực cho thấy thành phế quản hai bên dày nhẹ. Xét nghiệm ghi nhận chỉ số viêm CRP tăng lên 40,7 mg/L, gấp 8 lần bình thường. Bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm thanh khí phế quản cấp, kèm viêm hô hấp trên, chỉ định nhập viện điều trị.
Theo Bác sĩ Thành, viêm thanh khí phế quản cấp thường xảy ra do tác nhân là virus đường hô hấp gây viêm, phù nề vùng thanh quản, đặc biệt là khu vực dưới dây thanh âm, đồng thời có thể ảnh hưởng đến khí quản và phế quản. Khi niêm mạc vùng này phù nề, lòng đường thở thu hẹp, khiến luồng không khí đi qua khó khăn, tạo ra tiếng thở rít đặc trưng thì hít vào.
Bệnh thường gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, song vẫn có thể xảy ra ở trẻ nhỏ hơn. Ở nhóm dưới 6 tháng tuổi, bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng hơn do đường thở còn nhỏ, chỉ cần niêm mạc phù nề cũng có thể làm tăng đáng kể sức cản luồng khí, khiến trẻ nhanh chóng khó thở, thậm chí suy hô hấp nếu không được xử trí kịp thời.
Với bé Tiến, bác sĩ chỉ định điều trị bằng thuốc phun khí dung nhằm giảm phù nề đường thở, kết hợp thuốc kháng viêm. Song song đó, bác sĩ theo dõi sát nhịp thở, mức độ co lõm ngực, tiếng thở rít và khả năng bú để đánh giá đáp ứng điều trị.
Sau 4 ngày điều trị, Tiến giảm ho, không còn thở rít hay co lõm ngực. Chỉ số CRP giảm xuống còn 2,2 mg/L, trở về mức bình thường. Bé được xuất viện và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà.

Bác sĩ Thành cho biết trẻ viêm thanh khí phế quản cấp khi mắc bệnh thường khởi đầu bằng các triệu chứng giống cảm lạnh như sốt, sổ mũi, ho. Sau đó, trẻ có thể khàn tiếng, ho, thở rít, nhất là khi quấy khóc.
Khi bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể thở rít ngay cả lúc nghỉ ngơi, co lõm ngực, bú kém, lừ đừ. Đây là những dấu hiệu cảnh báo đường thở bị thu hẹp do niêm mạc viêm phù nề. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng tắc nghẽn có thể tiến triển, làm giảm lượng không khí vào phổi, gây thiếu oxy và suy hô hấp. Trẻ nhỏ còn có nguy cơ mất nước do sốt, bú kém và khó thở kéo dài.
Bác sĩ lưu ý phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện khàn tiếng, ho hoặc thở rít. Trường hợp trẻ thở rít khi nằm yên, co lõm ngực, tím môi, lơ mơ, ngưng thở hoặc không thể bú do khó thở, cần được cấp cứu ngay. Riêng trẻ dưới 2 tháng tuổi khi có dấu hiệu sốt từ 38 độ C phải được đưa đến cơ sở y tế khám ngay.

Để phòng bệnh, gia đình cần hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ dùng, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp và tránh khói thuốc lá.
Bên cạnh đó, phụ huynh cần cho trẻ tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, đặc biệt là vaccine cúm từ 6 tháng tuổi, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ về các biện pháp dự phòng RSV phù hợp. Phụ nữ mang thai cũng có thể tiêm vaccine phòng ngừa RSV theo khuyến cáo để tạo kháng thể có thể bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời. Việc chủ động phòng bệnh do cúm, RSV góp phần giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp và các biến chứng liên quan.
* Tên người bệnh đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH