Ông Hoàng, 65 tuổi, khám sức khỏe bất ngờ phát hiện khối u 3 cm ở thận, sinh thiết xác định ung thư, được phẫu thuật bảo tồn thận bằng robot.

Ông Hoàng cho biết, trước đó vẫn thường xuyên đi khám định kỳ và không có dấu hiệu bất thường. ThS.BS.CKI Nguyễn Tân Cương, Trưởng đơn vị Ung thư tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết khối u vẫn đang khu trú trong thận, chưa xâm lấn ra mô xung quanh hay hạch bạch huyết, vì vậy cần can thiệp sớm để điều trị dứt điểm. Nếu không, khối u lớn dần lên sẽ xâm lấn bể thận gây tiểu máu, hay di căn vào tĩnh mạch thận, lan sang phổi, xương… khiến việc điều trị sẽ khó khăn hơn.

Ông Hoàng đã lớn tuổi, có tiền căn tăng huyết áp mạn tính. Người mắc bệnh này vốn đã có nguy cơ suy giảm chức năng thận theo thời gian. Nếu cắt bỏ một quả thận, bên còn lại sẽ phải gánh toàn bộ cơ thể, dễ dẫn đến suy thận giai đoạn cuối. Do đó, cần lựa chọn phương pháp điều trị nhằm bảo tồn tối đa nhu mô thận lành để duy trì chức năng lọc máu. Bác sĩ Cương chỉ định phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi.

Dưới camera 3D có độ phóng đại lên đến 10-15 lần giúp phân biệt rõ khối u và mô thận lành, bác sĩ Cương điều khiển robot bóc tách khối u kèm một rìa mô lành khoảng 5 mm xung quanh. Đây là kỹ thuật cắt bán phần, giúp bóc tách khối u trọn vẹn, hạn chế bỏ sót tế bào ung thư, hiệu quả tương đương với cắt thận toàn phần (tức loại bỏ hoàn toàn một bên thận chứa khối u) nhưng hạn chế biến chứng về suy thận mạn tính và nguy cơ tim mạch cho người bệnh sau này.

Với kỹ thuật này, khó khăn nhất là khâu phục hồi nhu mô thận và các mạch máu sau khi cắt u. Cánh tay robot linh hoạt 540 độ giúp bác sĩ khâu hai lớp chính xác trong thời gian ngắn, giảm thời gian thiếu máu nóng, từ đó bảo vệ chức năng thận tốt hơn.

Sau 2 tiếng, ca phẫu thuật thành công. Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ xác định ông Hoàng mắc ung thư biểu mô tế bào thận giai đoạn T1a. Sau một ngày, người bệnh có thể ăn uống, đi lại nhẹ nhàng và được xuất viện sau 3 ngày hậu phẫu.

Theo bác sĩ Cương, ung thư biểu mô tế bào thận thường tiến triển khá chậm. Nhiều nghiên cứu ghi nhận các khối u thận nhỏ có tốc độ phát triển trung bình khoảng 0,3-0,5 cm mỗi năm. Với kích thước 3 cm như trường hợp của ông Hoàng, khối u có thể đã tồn tại nhiều năm nhưng không gây triệu chứng rõ rệt.

“Đối với ung thư biểu mô tế bào thận giai đoạn T1a được điều trị triệt căn, tỷ lệ sống còn sau 5 năm có thể đạt trên 95-97%”, bác sĩ Cương cho biết.

Người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng thận và hạn chế tái phát, đồng thời kết hợp điều trị nội khoa để giữ huyết áp ổn định, giúp bảo vệ thận lâu dài. Bên cạnh đó, cần ăn nhạt để bảo vệ thận, uống đủ nước và tránh các loại thuốc có hại cho thận như thuốc giảm đau NSAID nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Ung thư biểu mô tế bào thận là dạng ung thư thận phổ biến nhất ở người trưởng thành, bệnh khởi phát từ lớp lót của các ống thận – cấu trúc nhỏ bên trong thận có nhiệm vụ lọc máu và tạo nước tiểu. Khi các tế bào này bị đột biến và tăng sinh mất kiểm soát sẽ hình thành khối u ác tính.

Bệnh thường tiến triển âm thầm, ở giai đoạn đầu, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ ràng, ít đau đớn nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm bụng hoặc chụp CT kiểm tra sức khỏe vì một nguyên nhân khác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khối u có thể lan vào các mạch máu lớn như tĩnh mạch thận hoặc tĩnh mạch chủ, sau đó di căn đến các cơ quan khác.

Theo bác sĩ Cương, bệnh thường đáp ứng kém với hóa trị, vì vậy điều trị chủ yếu dựa vào phẫu thuật nếu khối u còn khu trú trong thận như trường hợp ông Hoàng. Nếu phát hiện muộn, bác sĩ thường chỉ định điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch giúp kéo dài thời gian sống cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Bác sĩ khuyến cáo nên siêu âm bụng định kỳ mỗi năm để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó tăng cơ hội điều trị thành công.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.