Bà Thanh, 55 tuổi, đau vùng thượng vị, bác sĩ phát hiện khối nang lớn khiến ống mật chủ giãn gấp 6 lần; dùng robot phẫu thuật ngăn ung thư đường mật.

 

Kết quả siêu âm tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận nang ở ống mật chủ giãn to 4 cm (kích thước bình thường khoảng 0,4-0,6 cm). Kết quả MRI cũng cho thấy, ống gan trái giãn đoạn ½ trên ống mật chủ dạng hình thoi. Bà Thanh được chỉ định phẫu thuật cắt nang ống mật chủ, ngăn biến chứng viêm đường mật, tắc nghẽn đường mật, viêm tụy cấp, xơ gan, thậm chí ung thư đường mật.

Tiến sĩ bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết cắt nang ống mật chủ là phẫu thuật phức tạp, phải cắt bỏ toàn bộ nang và túi mật, sau đó tái tạo đường mật bằng ruột non, nối từ gan xuống ruột để tái lập sự lưu thông của dịch mật. Ống mật chủ lại nằm sát tĩnh mạch cửa (mạch máu lớn) và động mạch gan, việc bóc tách không cẩn thận có thể gây chảy máu ồ ạt; tổn thương mạch máu vĩnh viễn; tổn thương ống tụy, gây viêm tụy cấp nặng sau mổ.

Bà Thanh được chỉ định phẫu thuật nội soi bằng Robot Da Vinci Xi để hạn chế những biến chứng. “Với cánh tay linh hoạt tinh vi, robot có thể bóc tách chính xác ở những vùng hẹp của tá tràng, tụy và mạch máu an toàn hơn so với phẫu thuật nội soi tiêu chuẩn, tránh được biến chứng nguy hiểm cho người bệnh”, bác sĩ Minh Hùng cho biết.

Quá trình phẫu thuật kéo dài hơn 5 giờ, bác sĩ điều khiển cánh tay robot tìm thấy nang ống mật chủ có mạc nối dính lên túi mật và ống mật chủ, nang viêm dính rất chặt mô xung quanh và tĩnh mạch cửa. Robot cẩn trọng thao tác tỉ mỉ: kẹp cắt động mạch túi mật, cắt ngang đầu dưới ống mật chủ sát tụy, ống gan chung trên nang 5 mm; nối ống gan chung – hỗng tràng, tái lưu thông đường ruột, nối ruột non vào ống đường mật còn lại.

Hậu phẫu, sức khỏe bà Thanh ổn định, phục hồi tốt, vết mổ nhỏ, khô ráo, có thể đi lại ăn thức ăn lỏng sau 2 ngày và được xuất viện sau 5 ngày, không có bất cứ biến chứng nào trong và sau mổ.

Bác sĩ Đỗ Minh Hùng cho biết, nang ống mật chủ là tình trạng đường mật ngoài gan và/hoặc trong gan, giãn nở thành dạng hình thoi hoặc dạng cầu. Bình thường, gan đảm nhiệm vai trò sản xuất mật để tiêu hóa thức ăn, nhưng khi u nang xuất hiện, ống dẫn mật bị viêm khiến mật trào ngược vào gan. Đây là bệnh lý ít gặp, ước tính chỉ 1/100.000 – 1/150.000 trẻ em tại các nước phương Tây mắc bệnh này, tỷ lệ cao hơn người châu Á. Bệnh thường gặp ở trẻ em (khoảng 80% các trường hợp được phát hiện từ khi còn nhỏ, trước 10 tuổi), ít gặp ở người lớn.

Tùy thuộc vào vị trí, mức độ và hình dạng bất thường trong hệ thống ống mật, nang ống mật chủ được chia làm 5 type. Type 1 là nang ống mật chủ đơn thuần. Type 2 là túi thừa ở ống mật chủ. Type 3 là sa ống mật chủ; các bệnh phát sinh từ phần thấp của ống mật chủ, tính từ dưới D2 tá tràng. Type 4 là nang trên cả ống mật chủ trong và ngoài gan (IVa) hoặc xuất hiện nhiều u nang ngoài gan (IVb). Type 5 là u nang đường mật trong gan, bệnh Caroli. Trường hợp bệnh nhân này là nang ống mật chủ type IVa.

Nang ống mật chủ nếu không được phẫu thuật sẽ khiến dịch mật ứ đọng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nhiễm trùng, viêm đường mật, hình thành sỏi gây tắc nghẽn đường mật, viêm tụy cấp; ảnh hưởng chức năng gan, dẫn đến xơ gan, ung thư hóa đường mật, ung thư túi mật, ung thư đường mật trong gan.

Đến nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa xác định, bác sĩ “khoanh vùng” yếu tố bẩm sinh hoặc mắc phải. Có thể do kênh chung mật – tụy dài, khiến dịch tụy trào ngược lên gây tổn thương và giãn ống mật. Bệnh có thể xuất hiện từ sớm khi còn nhỏ, người bệnh vẫn sống bình thường trong nhiều năm cho đến khi các biến chứng xuất hiện. Triệu chứng điển hình là đau bụng, vàng da, có khi sờ thấy khối u ở hạ sườn phải… Nang ống mật chủ cần được chẩn đoán và phẫu thuật sớm ở mọi lứa tuổi nào, ngay cả khi không có triệu chứng để ngăn ngừa các biến chứng về sau.