Ông Luận, 85 tuổi, không đau bụng hay sụt cân, ăn uống sinh hoạt bình thường, nội soi định kỳ phát hiện ung thư dạ dày, được phẫu thuật bằng robot.

Ông Luận, 85 tuổi, không có triệu chứng bất thường, không đau bụng, sụt cân hay rối loạn tiêu hóa, vẫn ăn uống và sinh hoạt bình thường. Trong lần nội soi dạ dày định kỳ gần đây bất ngờ phát hiện tổn thương nghi ngờ ung thư.

Kết quả nội soi ghi nhận tổn thương tại vùng góc bờ cong nhỏ của dạ dày. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) có tiêm thuốc cản quang cho thấy thành dạ dày có độ dày không đều, ngấm thuốc không đồng nhất, gợi ý tổn thương ác tính dạng loét. Tuy nhiên, chưa ghi nhận dấu hiệu xâm lấn rõ qua lớp cơ hay lan ra mô mỡ xung quanh. Sinh thiết mô bệnh học xác định ông mắc ung thư dạ dày, loại carcinôm tuyến.

Tiến sĩ bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi cho biết, carcinôm tuyến là dạng ung thư phổ biến nhất của dạ dày, xuất phát từ các tế bào tuyến niêm mạc. Ở giai đoạn đầu, các tế bào ung thư có thể phát triển âm thầm, ít gây triệu chứng. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khối u có thể tiến triển, xâm lấn sâu qua các lớp thành dạ dày và lan sang các cơ quan lân cận như gan, tụy, đại tràng hoặc lách. Tế bào ung thư cũng có thể di căn xa thông qua hệ bạch huyết và mạch máu đến phổi, xương hoặc não.

Trước tình trạng của ông Luận, các bác sĩ đã tiến hành hội chẩn đa chuyên khoa, bao gồm Ngoại tiêu hóa, Tim mạch, Hô hấp và Gây mê hồi sức. Do bệnh nhân lớn tuổi, có bệnh nền như tăng huyết áp, bệnh mạch vành và phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nên việc đánh giá khả năng chịu đựng phẫu thuật được thực hiện kỹ lưỡng. Người bệnh thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu về tim và phổi nhằm đảm bảo thích nghi được với áp lực của phẫu thuật nội soi có bơm khí ổ bụng.

Sau khi cân nhắc, ê-kíp điều trị quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi cắt bán phần dạ dày, kết hợp nạo vét hạch D2 bằng hệ thống robot Da Vinci Xi. Đây là kỹ thuật hiện đại, cho phép bác sĩ thao tác chính xác trong không gian hẹp, giảm xâm lấn và hạn chế biến chứng.

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ khảo sát ổ bụng không ghi nhận di căn gan, phúc mạc hay dịch bất thường. Khối u kích thước khoảng 6 cm, chưa xâm lấn thanh mạc. Sau khi đánh dấu vị trí u, hệ thống robot với camera 3D độ phân giải cao giúp phẫu thuật viên quan sát rõ cấu trúc giải phẫu, bao gồm mạch máu nhỏ và ranh giới giữa mô lành – mô bệnh. Nhờ các cánh tay robot linh hoạt, việc bóc tách, nạo hạch và cắt dạ dày được thực hiện chính xác và an toàn.

Sau khi cắt bỏ phần dạ dày chứa khối u với diện cắt an toàn, bác sĩ tiến hành tái lập lưu thông tiêu hóa bằng cách nối dạ dày với ruột non. Hậu phẫu, ông Luận phục hồi tốt, ít đau, có thể ngồi dậy và vận động sớm ngay ngày đầu sau mổ, giúp giảm nguy cơ biến chứng như huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc viêm phổi, thường gặp ở người già do nằm lâu.

Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ cho thấy ung thư biểu mô tuyến biệt hóa kém, có thành phần tế bào nhẫn – dạng ung thư có xu hướng tiến triển nhanh hơn. Tế bào ung thư đã xâm lấn đến lớp dưới niêm mạc, có 3/17 hạch nạo ra bị di căn. Tuy nhiên, diện cắt hai đầu đều âm tính, chưa ghi nhận xâm lấn thần kinh. Bệnh được xếp giai đoạn IIA, người bệnh vẫn còn cơ hội điều trị hiệu quả nếu theo dõi và điều trị bổ sung phù hợp.

Theo thống kê của GLOBOCAN, ung thư dạ dày là một trong những loại ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao tại Việt Nam cũng như trên thế giới, đứng thứ 3 trong các loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam (sau ung thư gan và ung thư phổi). Một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).

Tỷ lệ nhiễm HP trong cộng đồng người Việt khá cao, đây là tác nhân chính gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày và có thể tiến triển thành ung thư. Ngoài ra, thói quen ăn mặn, sử dụng thực phẩm muối chua (dưa, cà muối), đồ nướng, thực phẩm chế biến sẵn hoặc chứa nhiều phụ gia cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Điểm đáng lưu ý là ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện mơ hồ như đầy bụng, khó tiêu, dễ bị nhầm với các bệnh lý lành tính. Vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị.

Bác sĩ Hùng khuyến cáo, nội soi dạ dày là “tiêu chuẩn vàng” giúp phát hiện sớm ung thư. Với hệ thống nội soi hiện đại, kết hợp công nghệ nhuộm màu ánh sáng hẹp (NBI) và phóng đại gấp hàng trăm lần, bác sĩ có thể phát hiện những tổn thương rất nhỏ, vài milimet trên niêm mạc dạ dày, ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Người dân nên chủ động nội soi dạ dày định kỳ từ 40 tuổi, hoặc sớm hơn nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày. Những người có yếu tố nguy cơ cao như nhiễm HP, viêm dạ dày mạn tính, viêm teo niêm mạc, dị sản ruột hoặc loạn sản cần được theo dõi chặt chẽ theo hướng dẫn của bác sĩ.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi.