Béo phì với lượng mỡ nội tạng cao gấp 1,5 lần ngưỡng bình thường, tích tụ nhiều năm khiến chị Hường gặp biến chứng tim mạch mà không hề hay biết.
Cân nặng tăng dần sau khi sinh con, chị Hường, 48 tuổi, từng thử nhiều biện pháp giảm cân nhưng đều thất bại, quyết định đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.
Tiến sĩ, bác sĩ Lê Bá Ngọc cho biết chị cao 1m52, nặng 61kg, béo phì độ 1 (chỉ số BMI 26.4 kg/m2), diện tích mỡ nội tạng 150 cm2 (an toàn là dưới 100 cm2), rối loạn lipid máu. Chị còn cho biết bản thân đôi lúc có biểu hiện đánh trống ngực, chóng mặt, đau và khó chịu ở vùng ngực. Tiếp nhận thông tin này, bác sĩ tư vấn chị cần kiểm tra tình trạng tim mạch.
Bác sĩ Ân Tuấn Đạt, khoa Tim mạch cho biết kết quả khám lâm sàng và cận lâm sàng cho thấy người bệnh mắc ngoại tâm thu thất. Đây là hiện tượng tim co bóp sớm do ổ phát nhịp bất thường ở tầng thất, làm rối loạn nhịp bình thường của tim. Người bị ngoại tâm thu thất sẽ có một nhịp bình thường, một nhịp phụ, một khoảng dừng nhẹ, sau đó là một nhịp mạnh hơn bình thường. Tim phải nạp nhiều máu hơn trong thời gian tạm dừng, tạo thêm lực cho nhịp đập tiếp theo.
Thông qua hình ảnh siêu âm, bác sĩ Đạt đánh giá cấu trúc và chức năng tim của người bệnh gần như bình thường: không giãn buồng tim, không tăng áp lực động mạch phổi, chỉ ghi nhận hở van hai lá nhẹ, không có rối loạn vận động thành tim. Do đó, bác sĩ nhận định có thể nguyên nhân thúc đẩy tình trạng ngoại tâm thu thất là do béo phì và rối loạn chuyển hóa.
Bác sĩ Đạt giải thích béo phì làm thay đổi cấu trúc và chức năng tim, khiến cơ quan này phải hoạt động nhiều hơn để cung cấp máu cho khối cơ thể lớn, lâu dài dẫn đến suy tim, xơ vữa động mạch và các rối loạn nhịp tim, trong đó có ngoại tâm thu thất.
Đồng thời, người bệnh còn lượng mỡ nội tạng rất cao – loại mỡ bao quanh các cơ quan trong ổ bụng. Khác với mỡ dưới da, mỡ nội tạng hoạt động như một tuyến nội tiết, tiết ra các cytokine và adipokine – các chất trung gian gây viêm. Đặc biệt, nếu tế bào mỡ lắng đọng ở tim, trong một số trường hợp có thể gây viêm ngay tại cơ tim, ảnh hưởng đến hệ thống dẫn truyền điện học, từ đó gây ra tình trạng nhịp tim bất thường.
Nghiên cứu từ Viện nghiên cứu sức khỏe thế giới (NIH) đã chỉ ra rằng béo phì, thường được biểu thị bằng chỉ số khối cơ thể (BMI) cao, có liên quan đến tỷ lệ mắc ngoại tâm thu thất cao hơn. Mối liên hệ này có thể là do tác động của béo phì lên nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch khác nhau, bao gồm tăng huyết áp, kháng insulin và những thay đổi về cấu trúc trong tim.
Các cơn ngoại tâm thu thất có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý tim mạch nghiêm trọng như suy tim, bệnh mạch vành…, vốn là các bệnh lý có nguy cơ gây tử vong. Mặt khác, ngoại tâm thu thất xảy ra quá nhiều, lâu ngày sẽ làm giảm chức năng tim dẫn đến bệnh cơ tim do rối loạn nhịp, suy tim.
“Đây là trường hợp điển hình cho thấy sự liên quan giữa béo phì và các bệnh tim mạch – mối nguy tiềm ẩn nhưng thường bị bỏ qua. Nếu không kiểm soát tốt béo phì, các biến chứng tim mạch sẽ ngày càng trầm trọng hơn, làm giảm chất lượng sống, tăng nguy cơ đột quỵ hoặc tử vong sớm”, bác sĩ Ngọc cho biết.
Do đó, chị Hường được chỉ định sử dụng thuốc giảm cân đường tiêm giúp tăng cảm giác no và chậm quá trình làm rỗng dạ dày, kết hợp thuốc giúp kiểm soát tình trạng rối loạn lipid máu. Đặc biệt, người có tiền sử bệnh như chị Hường cần được dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn.
Về dinh dưỡng, chị được tư vấn áp dụng chế độ giúp kiểm soát năng lượng nạp vào nhưng không ăn kiêng cực đoan. Cụ thể, tổng lượng calo nên giảm nhẹ so với nhu cầu hằng ngày để đảm bảo giảm cân bền vững từ 0,5-1kg/tuần. Tuyệt đối không nhịn đói, không loại bỏ hoàn toàn tinh bột bởi sai lầm này dễ gây tụt đường huyết, làm nặng thêm tình trạng rối loạn nhịp tim.
Chuyên viên cũng khuyến cáo chị cần hạn chế muối trong các món ăn xuống dưới 5g/ngày (khoảng 1 thìa cà phê), tránh các thực phẩm mặn như cá khô, mắm, dưa cà muối, mì ăn liền, đồ hộp giúp hỗ trợ bảo vệ tim mạch. Người bệnh cũng được hướng dẫn cách chọn lọc nguồn cung cấp protein phù hợp để đảm bảo cung cấp đủ chất cho cơ thể và không tăng gánh nặng lên tim mạch.
Về vận động, người bệnh được chuyên viên thiết kế các bài tập phù hợp, tránh các động tác gắng sức hoặc thay đổi tư thế đột ngột, giúp đốt mỡ toàn thân nhưng không làm tăng nặng tình trạng rối loạn nhịp. Đặc biệt, chị cần khởi động kỹ trước khi tập, tránh tập khi đói hoặc sau khi ăn no và ngừng tập ngay nếu thấy dấu hiệu chóng mặt, hồi hộp, đau ngực, khó thở.
Sau gần 2 tháng điều trị theo phác đồ đa mô thức tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chị Hường giảm 4 kg, khỏe mạnh, tình trạng rối loạn lipid máu, mỡ tạng cải thiện, giảm tần suất các cơn rối loạn nhịp.
“Đối với các trường hợp có bệnh nền, giảm cân an toàn đòi hỏi sự kiên trì của người bệnh, phác đồ chuẩn y khoa và đồng hành từ bác sĩ. Khi được điều trị đúng cách, người bệnh không chỉ giảm số cân mà còn cải thiện bệnh nền, giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Thời gian tới, chị Hường cần tiếp tục tuân thủ phác đồ điều trị, tái khám sau 4-6 tuần để đánh giá lại chỉ số thành phần cơ thể, kiểm tra tình trạng tim mạch, chức năng thận để kịp thời điều chỉnh phác đồ”, bác sĩ Ngọc cho biết.
* Tên người bệnh đã thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
