Khối u chưa đầy 2 cm nhưng khiến chị Đậu hạ kali trong máu, mỏi cơ, tăng huyết áp ác tính có nguy cơ dẫn đến đột quỵ nếu không được điều trị kịp thời.

Bước sang tuổi 40, chị Đậu tập thể dục đều đặn, chế độ ăn uống lành mạnh, sức khỏe tốt. Một tháng nay, chị thường xuyên bị đau mỏi chân, đau cơ khi tập thể dục, tăng huyết áp nhanh chóng. Khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nghi ngờ có khối u ở tuyến thượng thận phải, đang tiết hormone aldosteron, kích thước khoảng 2cm.

Theo TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, aldosteron là hormone do vỏ tuyến thượng thận sản xuất, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa cân bằng natri và kali, từ đó ảnh hưởng đến lượng nước trong cơ thể và huyết áp. Khi khối u phát triển, tiết quá nhiều aldosteron, người bệnh dễ mắc chứng cường aldosteron nguyên phát – hội chứng Conn, gây ra tình trạng huyết áp cao, hạ kali máu và các triệu chứng liên quan như mệt mỏi, yếu cơ, chuột rút và nhịp tim không đều.

“Nếu không xử lý kịp thời, khối u sẽ gây giảm kali máu nghiêm trọng, ảnh hưởng đến các xung thần kinh, gây yếu cơ hoặc thậm chí tê liệt. Một số trường hợp bị tăng huyết áp ác tính dễ dẫn đến đột quỵ, vỡ mạch máu não”, bác sĩ Liên nói.

Với u tuyến thượng thận tiết hormone (u chức năng) hoặc u nghi ngờ ác tính, u thượng thận gây biến chứng, phẫu thuật nội soi cắt bỏ khối u là phương pháp điều trị dứt điểm. Do đó, bác sĩ Tiết niệu đã chỉ định phẫu thuật nội soi cắt u tuyến thượng thận cho chị Đậu.

TS.BS Lê Phúc Liên cùng ThS.BS Cao Vĩnh Duy tiến hành ca phẫu thuật, rạch các vết nhỏ trên bụng người bệnh để đưa camera và dụng cụ nội soi vào ổ bụng. Trên màn hình nội soi, camera phóng đại giúp bác sĩ phẫu thuật quan sát rõ ràng tuyến thượng thận và các cấu trúc xung quanh, dễ dàng bóc tách và cắt bỏ khối u. Sau mổ một ngày, chị Đậu hồi phục nhanh, vết mổ ít đau và tập đi lại nhẹ nhàng trong phòng mổ, được xuất viện sau 3 ngày.

Sau phẫu thuật, bác sĩ Liên lưu ý người bệnh tuân thủ lịch tái khám định kỳ, xét nghiệm để kiểm tra nồng độ aldosteron và kali máu, theo dõi huyết áp chặt chẽ.

Cường aldosteron nguyên phát – hội chứng Conn là rối loạn ít gặp, bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ, được chẩn đoán ở độ tuổi 30 hoặc 40 với các triệu chứng thường gặp như mệt mỏi, khát nước quá mức, đi tiểu thường xuyên, đau đầu, chuột rút cơ, yếu cơ, nhìn mờ. Theo bác sĩ Liên, nguyên nhân mắc bệnh đến từ khối u lành tính ở tuyến thượng thận như trường hợp của chị Đậu, hoặc do rối loạn di truyền (tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh), ít gặp hơn là ung thư tuyến thượng thận. Nếu không điều trị chứng tăng aldosteron nguyên phát, huyết áp của người bệnh có thể tăng lên mức nguy hiểm, làm mất cân bằng điện giải trong cơ thể, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng về tim, suy thận, đột quỵ, tê liệt tạm thời hoặc không thể cử động.

Điều trị bệnh cường aldosteron nguyên phát thường bao gồm dùng thuốc để ngăn chặn tác dụng của aldosteron hoặc phẫu thuật để cắt bỏ u tuyến thượng thận. Sau phẫu thuật, người bệnh vẫn có thể cần dùng thuốc cho đến khi huyết áp trở lại bình thường.

Hiện chưa có cách để phòng ngừa bệnh cường aldosteron nguyên phát nhưng bác sĩ Liên khuyên có thể giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng việc tăng cường hoạt động thể chất, hạn chế uống rượu bia, giảm lượng muối trong chế độ ăn uống, bỏ thuốc lá. Nếu thường xuyên bị huyết áp cao hoặc nồng độ kali thấp, cần đi khám sức khỏe định kỳ, làm xét nghiệm để kịp thời phát hiện, điều trị bệnh.