Ông Hy, 59 tuổi, khó thở, tụt huyết áp do tắc mạch máu quan trọng nhất của tim, được cứu sống nhờ bác sĩ đặt stent tái thông lòng mạch.

Trước đó vài giờ, ông Hy đau ngực trái từng cơn kèm khó thở, choáng váng. Khi đến viện, ông đã rơi vào trạng thái tụt huyết áp, suy hô hấp cấp tính, đe dọa tính mạng. Điện tâm đồ không thấy bất thường, nhưng triệu chứng của người bệnh gợi ý tình trạng nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên (NSTEMI). GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chỉ định chụp động mạch vành tìm nguyên nhân. Tuy nhiên, kết quả không tìm được tổn thương nào là thủ phạm gây ra cơn nhồi máu cơ tim cho ông Hy.

Bệnh nhân tiếp tục được chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT). Hình ảnh cho thấy một mảng xơ vữa không ổn định (mảng xơ vữa mềm) đã bị vỡ, hình thành huyết khối gây hẹp nghẽn động mạch liên thất trước, dẫn đến cơn nhồi máu cơ tim cấp.

ThS.BS Phạm Hoàng Trọng Hiếu, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, người bệnh có dấu hiệu bị sốc tim với triệu chứng khó thở nghiêm trọng, huyết áp thấp. Ông được cho thở máy, dùng thuốc vận mạch, dụng cụ hỗ trợ tim (bóng đối xung động mạch chủ) rồi chuyển lên phòng DSA để can thiệp tái thông mạch vành.

Dựa trên hình ảnh OCT, ê kíp đo chính xác đường kính của mạch máu và chiều dài sang thương để lựa chọn kích thước stent phù hợp. Sau khi đặt stent thành công trong 30 phút, kỹ thuật OCT tiếp tục được sử dụng để đánh giá và tối ưu hóa kết quả, đảm bảo stent nở tròn đều, áp sát hoàn toàn vào thành mạch, đồng thời kiểm tra kỹ lưỡng các mép stent để loại trừ biến chứng như bóc tách có thể gây huyết khối cấp trong stent.

Ngay khi dòng chảy mạch vành được tái thông, triệu chứng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Tình trạng khó thở giảm dần, huyết áp về mức 130/80 mmHg, các chỉ số huyết động ổn định hơn. Ông Hy xuất viện trong trạng thái khỏe mạnh sau một tuần điều trị.

Nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên xảy ra khi mạch vành bị tắc nghẽn một phần, khiến nhu cầu oxy của tim không được đáp ứng, gây tổn thương cơ tim. So với nhồi máu cơ tim có ST chênh lên (STEMI), tổn thương tim do nhồi máu cơ tim không ST chênh lên gây biến chứng nghiêm trọng nhưng khó phát hiện hơn do ít biểu hiện triệu chứng và trên điện tâm đồ.

Theo Giáo sư Nhân, xác định chính xác thủ phạm là mục tiêu cốt lõi để điều trị thành công các ca nhồi máu cơ tim. Trước đây, khi các kỹ thuật hiện đại như chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT) hay siêu âm trong lòng mạch (IVUS) chưa ra đời, việc chẩn đoán và đưa ra quyết định can thiệp phụ thuộc hoàn toàn vào hình ảnh chụp mạch vành kinh điển.

Tuy nhiên, phương pháp này có những hạn chế khi không cho phép đánh giá cấu trúc thành mạch và đặc điểm mảng xơ vữa. Vì thế, không thể phát hiện nguyên nhân gây ra những trường hợp nhồi máu cơ tim do mảng xơ vữa như ông Hy. Ngoài ra, việc lựa chọn kích thước stent dựa trên kỹ thuật chụp mạch vành có thể không chính xác so với đường kính thực của mạch máu, dẫn đến nguy cơ stent không nở tốt, không áp thành hoặc sai kích thước, làm tăng khả năng tái hẹp về sau.

OCT cho phép “nhìn thấu” vào cấu trúc vi thể bên trong thành mạch, giúp bác sĩ quan sát rõ ràng độ dày, thành phần và cấu trúc mảng xơ vữa; vị trí và mức độ nứt vỡ mảng xơ vữa (nguyên nhân gây nhồi máu cơ tim cấp); đánh giá chính xác kích thước lòng mạch, giúp lựa chọn stent phù hợp; đồng thời kiểm tra ngay sau đặt stent để xem stent có áp sát thành mạch, có còn khoảng hở hay bị bóp méo không, nâng cao độ chính xác, an toàn và hiệu quả điều trị.

Đặt stent là giải pháp can thiệp hiệu quả tại vị trí mạch máu bị tắc nghẽn, nhưng không thể điều trị được bản chất của bệnh lý toàn thân là xơ vữa động mạch. Vì vậy, để giảm thiểu nguy cơ tái phát biến cố tim mạch trong tương lai, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ điều trị nội khoa, đặc biệt là liệu pháp kháng tiểu cầu kép và kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ: duy trì lối sống khoa học (ngưng thuốc lá, hạn chế rượu bia, tăng cường vận động), tuân thủ chế độ ăn tốt cho tim mạch và điều trị ổn định các bệnh nền.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi