Ông Bình (60 tuổi) nhập viện trong tình trạng ngộ độc rượu cấp, diễn tiến nặng, được các bác sĩ điều trị tích cực và theo dõi sát giúp qua cơn nguy kịch.

Trước đó, ông Bình có uống một chén rượu thuốc mua trên mạng, sau đó xuất hiện đau bụng, nôn ói và tiêu chảy liên tục hơn 15 lần. Ông Bình được người nhà đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội trong tình trạng mệt lả, chậm chạp, thở nhanh và các triệu chứng có dấu hiệu nặng dần.

ThS.BS Đào Trần Tiến, Phó khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy cho biết, kết quả xét nghiệm cho thấy bạch cầu trong má u người bệnh tăng rất cao, cô đặc máu do mất mất nước nặng, kèm theo toan chuyển hoá nặng, pH trong máu giảm thấp và nồng độ lactate tăng gợi ý tình trạng giảm tưới máu, thiếu oxy mô do mất nước nặng nguy cơ tiến triển sốc. Trên cơ sở lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán ban đầu người bệnh bị ngộ độc cấp, nghi ngờ liên quan đến rượu. Với tình trạng mất nước nhiều và rối loạn toan máu nặng, bệnh nhân Bình được đánh giá có nguy cơ diễn tiến nhanh sang sốc giảm thể tích và suy đa cơ quan nếu không được xử trí kịp thời.

Ông Bình được điều trị tích cực bằng bù dịch, điều chỉnh điện giải, thăng bằng toan kiềm phối hợp với các thuốc điều trị triệu chứng tiêu hóa, thuốc giảm co thắt. Đồng thời, người bệnh được theo dõi chặt chẽ tình trạng ý thức, huyết động, hô hấp nhằm ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm cũng như xét nghiệm cần thiết nhằm loại trừ ngộ độc methanol và các độc chất nguy hiểm khác.
Nhờ được điều trị kịp thời, tình trạng sức khỏe của ông Bình dần ổn định, tình trạng toan chuyển hóa cải thiện, nồng độ lactate giảm và các triệu chứng lâm sàng thuyên giảm, không ghi nhận biến chứng nguy hiểm.

Theo bác sĩ Tiến, dựa trên diễn tiến lâm sàng và đáp ứng điều trị, các bác sĩ đã loại trừ dần những nguyên nhân nguy hiểm khác có thể gây rối loạn cấp tính tương tự, bao gồm nhiễm trùng nặng, viêm tụy cấp liên quan đến rượu, xuất huyết tiêu hóa hoặc ngộ độc methanol. Việc các chỉ số cải thiện nhanh và người bệnh hồi phục tốt giúp củng cố chẩn đoán ngộ độc rượu cấp, nhiều khả năng liên quan đến rượu thuốc không rõ nguồn gốc gây kích ứng đường tiêu hoá, mất nước và rối loạn chuyển hoá. Loại rượu này tiềm ẩn nhiều nguy cơ vì thành phần và nồng độ cồn không được kiểm soát. Một số loại có thể chứa cồn nồng độ cao, tạp chất hoặc dược liệu ngâm không phù hợp, gây kích ứng mạnh đường tiêu hóa gây mất nước nặng và rối loạn chuyển hóa. Ở người lớn tuổi, chức năng gan, thận suy giảm, khả năng chuyển hóa và thải trừ cồn kém hơn, nên chỉ cần sử dụng một lượng nhỏ cũng có thể dẫn đến ngộ độc rượu cấp và diễn tiến nặng.

Ngoài nguyên nhân do sử dụng rượu không rõ nguồn gốc, ngộ độc rượu cấp còn có thể xảy ra khi uống rượu nồng độ cao, uống nhanh trong thời gian ngắn, uống rượu khi đói khiến cồn hấp thu ồ ạt vào máu… Nguy cơ này càng tăng ở người lớn tuổi, người có bệnh gan, thận, tim mạch hoặc đang dùng thuốc.

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế năm 2022, rượu bia là yếu tố nguy cơ xếp thứ 2 trong 10 nguy cơ gây tàn tật và tử vong hàng đầu tại Việt Nam. Cả nước ghi nhận tới 40.000 ca tử vong/năm liên quan đến rượu bia. Trong khi đó, Việt Nam xếp thứ hai trong các nước khu vực Đông Nam Á, xếp thứ 3 châu Á về mức tiêu thụ bình quân rượu bia/người và mức tiêu thụ này có xu hướng tăng qua các năm.

Bác sĩ Tiến khuyến cáo người dân cần hạn chế sử dụng rượu bia, tuyệt đối tránh rượu ngâm thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc thành phần không rõ ràng. Không uống rượu khi đói hay uống lượng lớn rượu, uống dồn dập trong thời gian ngắn. Khi xuất hiện các triệu chứng như mệt nhiều, nôn ói, tiêu chảy kéo dài, đau bụng dữ dội, chóng mặt, rối loạn ý thức hoặc các dấu hiệu toàn thân bất thường…, cần đến cơ sở y tế sớm để được xử trí kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.