Ngày Thế giới phòng chống bệnh Alzheimer là ngày để xã hội cùng nâng cao nhận thức về Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ, giảm kỳ thị, đồng thời khuyến khích tầm soát sớm để người bệnh và gia đình có thêm cơ hội tiếp cận điều trị, chăm sóc và hỗ trợ phù hợp.
Ngày Thế giới Phòng chống bệnh Alzheimer (World Alzheimer’s Day) là ngày 21/9 hằng năm. Ngày này được tổ chức trong khuôn khổ Tháng Thế giới Alzheimer (World Alzheimer’s Month), được tổ chức vào tháng 9 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức về bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ.
Ngày Thế giới Alzheimer được tổ chức lần đầu tiên vào ngày 21/9/1994, nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập Hiệp hội Quốc tế về Bệnh Alzheimer (Alzheimer’s Disease International – ADI). Từ năm 2012, tháng 9 được mở rộng thành Tháng Thế giới Alzheimer, tạo ra chiến dịch kéo dài cả tháng thay vì chỉ tập trung vào một ngày. (1)
Alzheimer không chỉ ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng suy nghĩ và sinh hoạt của người bệnh mà còn tác động đến gia đình, người chăm sóc và toàn xã hội. Các hoạt động hưởng ứng rất đa dạng như: Tuyên truyền nâng cao nhận thức, gây quỹ, hội thảo, hoạt động cộng đồng…
Chủ đề Ngày Thế giới Phòng chống bệnh Alzheimer được lấy theo Tháng Thế giới Alzheimer.
Năm 2026, Tháng Thế giới Alzheimer tập trung vào vấn đề chẩn đoán sớm, với chủ đề: “The Earlier You Know, The More You Can Do: A Dementia Diagnosis Matters”, tạm dịch: “Biết sớm hơn, làm được nhiều hơn: Chẩn đoán sa sút trí tuệ rất quan trọng”.
Thông điệp lưu ý những thay đổi về trí nhớ, suy nghĩ hoặc hành vi dễ bị xem là biểu hiện bình thường của tuổi già. Tuy nhiên, Alzheimer không phải là một phần tất yếu của quá trình lão hóa. Khi những thay đổi bắt đầu ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên được đánh giá y tế.
Hơn 55 triệu người trên thế giới đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ, trong đó Alzheimer được ước tính chiếm 60%-70%. Hiệp hội Alzheimer Quốc tế dự báo số người sống chung với sa sút trí tuệ có thể tăng lên 82 triệu vào năm 2030, đạt khoảng 152 triệu vào năm 2050. (2)
Tác động của Alzheimer cũng vượt ra ngoài sức khỏe của người bệnh. Người chăm sóc có thể phải đối mặt với áp lực kéo dài về thời gian, tinh thần và tài chính. Cả người bệnh, người chăm sóc và gia đình có thể gặp khó khăn về cảm xúc, tài chính và sức khỏe thể chất. Căng thẳng và lo âu khá phổ biến ở người mắc Alzheimer và người thân, đặc biệt sau khi được chẩn đoán.
Alzheimer là một bệnh não tiến triển, gây suy giảm dần trí nhớ, khả năng suy nghĩ và lý luận. Quá trình bệnh liên quan đến sự tích tụ của các protein bất thường, gồm mảng amyloid và các đám rối sợi thần kinh, làm tổn thương tế bào não theo thời gian.
Bệnh Alzheimer do các protein dạng mảng amyloid và đám rối sợi thần kinh trong não khiến các tế bào não chết dần, não teo lại theo thời gian.
Tuổi cao là yếu tố nguy cơ lớn nhất, nhưng Alzheimer không phải hậu quả tất yếu của lão hóa. Tiền sử gia đình, di truyền, suy giảm nhận thức nhẹ, chấn thương sọ não, uống nhiều rượu, rối loạn giấc ngủ và một số yếu tố sức khỏe tim mạch – chuyển hóa cũng có thể liên quan đến nguy cơ bệnh.
Một số dấu hiệu thường gặp cảnh báo bệnh Alzheimer gồm:
Điểm đáng chú ý là các thay đổi có xu hướng lặp lại, tiến triển và ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt.
Chăm sóc người bệnh Alzheimer cần sự kiên nhẫn và phối hợp lâu dài giữa gia đình, người chăm sóc và nhân viên y tế. Một số điều có thể thực hiện gồm:
Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn Alzheimer. Một số phương pháp điều trị có thể giúp kiểm soát triệu chứng hoặc làm chậm tiến triển bệnh ở những trường hợp phù hợp.
Khi người thân xuất hiện tình trạng hay quên bất thường, lặp lại câu hỏi, khó thực hiện công việc quen thuộc hoặc thay đổi tính cách, gia đình không nên vội cho rằng đây chỉ là biểu hiện của tuổi già.
Nhận biết sớm các dấu hiệu và thăm khám kịp thời có thể giúp xác định nguyên nhân suy giảm nhận thức, lập kế hoạch chăm sóc và điều trị hiệu quả. Người cao tuổi khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các phương tiện hỗ trợ đánh giá sức khỏe thần kinh, giúp tìm nguyên nhân của những thay đổi về trí nhớ và nhận thức, từ đó có hướng chăm sóc và điều trị phù hợp.
Nếu có nhu cầu khám, tư vấn, điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ngày Thế giới phòng chống bệnh Alzheimer 21/9 là ngày nâng cao nhận thức, nhắc mỗi người quan tâm hơn đến sức khỏe não bộ và những thay đổi về trí nhớ ở người thân. Alzheimer ngày càng trở thành vấn đề đáng chú ý khi dân số già hóa và số người sống chung với sa sút trí tuệ được dự báo tiếp tục tăng. Nhận biết dấu hiệu sớm, chủ động thăm khám và đồng hành đúng cách có thể giúp người bệnh và gia đình có thêm thời gian để chuẩn bị, chăm sóc và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
