Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11 là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh đái tháo đường, một bệnh mạn tính phổ biến và có thể gây nhiều biến chứng nếu không được phát hiện, kiểm soát sớm. Cùng tìm hiểu lịch sử, ý nghĩa của ngày Đái tháo đường 14/11 và những thông điệp quan trọng trong phòng ngừa, phát hiện sớm và kiểm soát đái tháo đường.
Ngày Đái tháo đường Thế giới (World Diabetes Day) được tổ chức hằng năm vào ngày 14/11. Đây là dịp để nâng cao nhận thức cộng đồng về đái tháo đường, khuyến khích phòng ngừa, phát hiện sớm và tăng cường tiếp cận chăm sóc, điều trị cho người bệnh.
Đái tháo đường đang là một trong những vấn đề sức khỏe ngày càng được quan tâm trên toàn cầu. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp.
Đáng chú ý, nhiều người mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán. Khi bệnh không được phát hiện sớm, người bệnh có thể bỏ lỡ cơ hội kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng. Với đái tháo đường type 2, các yếu tố như thừa cân, béo phì, ít vận động và chế độ ăn uống không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh đó, môi trường sống hiện đại cũng tạo ra nhiều rào cản đối với việc duy trì lối sống lành mạnh. Không gian đô thị, ô nhiễm không khí, hạn chế cơ hội vận động và việc dễ tiếp cận các thực phẩm không lành mạnh có thể khiến nhiều người khó duy trì chế độ ăn uống và vận động phù hợp. Nhận biết các yếu tố nguy cơ, kiểm tra đường huyết định kỳ và chủ động thay đổi lối sống có thể góp phần phòng ngừa hoặc trì hoãn đái tháo đường type 2.
Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11 gắn liền với một dấu mốc quan trọng trong lịch sử điều trị đái tháo đường và mang nhiều ý nghĩa đối với công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Ngày Đái tháo đường Thế giới được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khởi xướng vào năm 1991 , trong bối cảnh số người mắc đái tháo đường ngày càng gia tăng trên toàn cầu. Ngày 14/11 được lựa chọn để kỷ niệm ngày sinh của Sir Frederick Banting, người cùng Charles Best có đóng góp quan trọng trong việc phát hiện insulin vào năm 1921.
Đến năm 2006, Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 61/225 chính thức công nhận ngày 14/11 là Ngày Đái tháo đường Thế giới. Từ đó, ngày này trở thành một trong những chiến dịch nâng cao nhận thức về sức khỏe được tổ chức trên phạm vi toàn cầu.
Ngày Đái tháo đường Thế giới là dịp để cộng đồng hiểu rõ hơn về nguy cơ, dấu hiệu và những ảnh hưởng lâu dài của đái tháo đường. Đây cũng là cơ hội thúc đẩy các hoạt động phòng ngừa, phát hiện sớm và tiếp cận chăm sóc phù hợp, đặc biệt đối với đái tháo đường type 2.
Việc nâng cao nhận thức giúp mỗi người chủ động hơn trong kiểm soát các yếu tố nguy cơ, duy trì lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Với người đã mắc bệnh, phát hiện sớm và điều trị phù hợp có thể góp phần kiểm soát đường huyết, hạn chế biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống.
“Early action on diabetes” là chủ đề của World Diabetes Day giai đoạn 2026-2027, tập trung vào tầm quan trọng của việc hành động sớm trong phòng ngừa và phát hiện đái tháo đường. Chiến dịch năm 2026 nhấn mạnh việc chẩn đoán sớm, giảm nguy cơ mắc đái tháo đường và tiếp cận chăm sóc kịp thời.
Chủ đề này hướng đến việc khuyến khích mỗi người chủ động tìm hiểu nguy cơ mắc đái tháo đường, đặc biệt là type 2. Phát hiện sớm và có biện pháp phù hợp có thể giúp giảm nguy cơ hoặc trì hoãn sự khởi phát của bệnh, đồng thời hạn chế nguy cơ biến chứng.
Bệnh đái tháo đường đang trở thành một trong những vấn đề sức khỏe ngày càng đáng quan tâm trên toàn cầu. Theo WHO, vào năm 2022, có khoảng 830 triệu người đang sống với đái tháo đường trên thế giới. Gánh nặng của bệnh không chỉ nằm ở số người mắc mà còn ở nguy cơ biến chứng tại tim, thận, mắt, thần kinh và mạch máu nếu bệnh không được phát hiện và kiểm soát phù hợp. (1)
Đáng chú ý, nhiều người mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán hoặc chưa được tiếp cận điều trị đầy đủ. Theo WHO, khoảng 59% người từ 30 tuổi trở lên mắc đái tháo đường trên toàn cầu không sử dụng thuốc điều trị bệnh. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp chưa được chẩn đoán, đặc biệt khi đái tháo đường type 2 có thể tiến triển âm thầm, các triệu chứng ban đầu có thể nhẹ hoặc không rõ ràng, khiến bệnh dễ bị bỏ sót trong thời gian dài. (2)
Bên cạnh yếu tố di truyền và tuổi tác, thừa cân, béo phì, ít vận động và chế độ ăn uống không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Môi trường sống cũng ảnh hưởng đến khả năng duy trì lối sống lành mạnh, chẳng hạn hạn chế không gian vận động hoặc khó tiếp cận thực phẩm có lợi cho sức khỏe.
Một số thay đổi trong lối sống có thể giúp giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, đặc biệt ở người có các yếu tố nguy cơ. Dưới đây là 5 nguyên tắc nên duy trì:
Chủ động tầm soát đái tháo đường định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường về đường huyết, đánh giá nguy cơ và có hướng kiểm soát phù hợp ngay từ đầu.
Tại Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, người bệnh được khám, chẩn đoán và điều trị toàn diện với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa, cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và các phương pháp điều trị được cập nhật.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11 là dịp để cộng đồng hiểu rõ hơn về đái tháo đường, các yếu tố nguy cơ và những biến chứng có thể xảy ra khi bệnh không được kiểm soát. Đây cũng là lời nhắc mỗi người chủ động phòng ngừa đái tháo đường type 2 bằng cách duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng và kiểm tra đường huyết định kỳ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao. Phát hiện sớm và quản lý đường huyết tốt giúp người bệnh hạn chế biến chứng, duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
