Ngày 9/11, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao Việt Nam – Nhật Bản, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Tập đoàn Grandsoul công bố hoàn tất chuyển giao độc quyền công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch điều trị ung thư của Nhật Bản. Lần đầu tiên người dân Việt Nam có thể tiếp cận công nghệ y khoa đỉnh cao hàng đầu thế giới chính hãng, mở thêm cơ hội mới trong điều trị ung thư, nhiều bệnh mạn tính và nâng cao sức khỏe ngay trong nước, sẵn sàng phát triển du lịch y tế.

Nhật Bản là quốc gia dẫn đầu thế giới về nghiên cứu phát triển và những thành tựu trong ứng dụng công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch trong chăm sóc nâng cao sức khỏe, điều trị ung thư và nhiều bệnh mạn tính. Tính đến năm 2026, Nhật Bản sở hữu 3 giải Nobel y sinh từ thành tựu của những công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến tế bào gốc, tế bào miễn dịch và tiên phong thế giới trong sử dụng kết hợp trị liệu tế bào miễn dịch với các phương pháp điều trị ung thư hiện hành, mang lại những hiệu quả vượt trội trong kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người bệnh. Đặc biệt, với khả năng kích thích cơ thể tự sửa lỗi những tế bào “lỗi hỏng” và “già cỗi”, công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch còn được coi là “siêu vũ khí” làm đẹp, phòng chống lão hóa vô cùng hiệu quả và được ưa chuộng rộng khắp trong kỷ nguyên của y học tái tạo hiện nay.

Với nền tảng hạ tầng hiện đại và đội ngũ chuyên gia, nhân lực chuyên sâu về lĩnh vực tế bào gốc, tế bào miễn dịch, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã chứng minh đầy đủ tiềm lực để vượt qua hàng chục đơn vị hàng đầu trong khu vực châu Á để được Tập đoàn y sinh Grandsoul Group hàng đầu Nhật Bản, lựa chọn là đối tác duy nhất tại Việt Nam hợp tác đầu tư, chuyển giao toàn diện “công nghệ lõi” về tế bào gốc, tế bào miễn dịch theo tiêu chuẩn cao cấp của Nhật Bản. Đồng thời, phía Nhật Bản cũng chuyển giao toàn diện những kiến thức, kinh nghiệm thực tế quý báu trong ứng dụng điều trị ung thư, nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm và chăm sóc nâng cao sức khỏe.

Lễ công bố hoàn tất chuyển giao công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch của Nhật Bản cho Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Việt Nam chính thức đánh dấu mốc quan trọng của Y tế Việt Nam đã “về đích” hoàn thành rất sớm mục tiêu phát triển Sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia trong lĩnh vực y tế, đưa Việt Nam trở thành số ít các quốc gia trong khu vực châu Á có thể hoàn toàn làm chủ “công nghệ lõi” trong công nghệ và liệu pháp tế bào với các tiêu chuẩn chất lượng cao cấp và mức độ an toàn tương đồng với các tiêu chuẩn tại Nhật Bản.

Làm chủ công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch – bước tiến mới của y học Việt Nam

GS.TS Matsuo Yoshinobu, nhà khoa học hàng đầu tại Tập đoàn Y tế Grandsoul, chuyên gia Công nghệ cấp cao tại Viện Nghiên cứu Miễn dịch Grandsoul Nara, đánh giá cao Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có nền tảng công nghệ, nhân sự và các quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm túc, bài bản, là điều kiện thuận lợi để tiếp nhận và phát triển các công nghệ tiên tiến từ Nhật Bản rất chuyên nghiệp và nhanh chóng.

“Ưu thế về hạ tầng công nghệ, đội ngũ chuyên gia giỏi cũng như uy tín của hệ thống bệnh viện đa khoa tiên phong công nghệ và chất lượng chuyên môn cao là những điều kiện nền tảng quan trọng để chúng tôi quyết định lựa chọn Tâm Anh là đối tác độc quyền duy nhất nhận chuyển giao công nghệ toàn diện tại Việt Nam. Chúng tôi đã sẵn sàng để hai bên cùng phát triển lĩnh vực y học tái tạo an toàn, chất lượng và bền vững tại Việt Nam, với hiệu quả điều trị và an toàn người bệnh là ưu tiên hàng đầu”, GS.TS Matsuo Yoshinobu khẳng định.

Công nghệ tế bào, tế bào miễn dịch là lĩnh vực y tế công nghệ cao đòi hỏi yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt về chuyên môn và kiểm soát chất lượng. Để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả tối ưu, tế bào phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về đặc tính sinh học, độ tinh khiết rất cao, tỷ lệ sống, chức năng và tính vô khuẩn. Vì vậy, việc tiếp nhận và làm chủ công nghệ lõi trong lĩnh vực trị liệu tế bào không chỉ đòi hỏi năng lực chuyên môn cao mà còn phải bảo đảm đồng bộ bốn trụ cột: đội ngũ nhân sự, quy trình kỹ thuật, hệ thống trang thiết bị và quản lý chất lượng.

GS.TS Matsuo Yoshinobu cho biết, qua quá trình đánh giá, thẩm định toàn diện của các chuyên gia Nhật Bản, Tâm Anh được xác nhận đáp ứng các yêu cầu khắt khe này ở mức rất cao, do đó quá trình tiếp nhận chuyển giao, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ trị liệu tế bào theo các tiêu chuẩn chuyên môn và chất lượng của Nhật Bản đã diễn ra nhanh chóng, “về đích” vượt trước thời gian dự kiến.

GS.TS.BS Tạ Thành Văn, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn Trung tâm Y học tái tạo & Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chuyên gia hàng đầu Việt Nam về tế bào gốc và tế bào miễn dịch, là một trong số những chuyên gia từ hàng chục năm trước đã sang Nhật Bản “tầm sư học đạo” chuyên sâu về y học tái tạo, công nghệ tế bào. “Trải qua hàng chục năm học tập, nghiên cứu, hôm nay chúng ta đã được chứng kiến “khoảnh khắc lịch sử” đáng nhớ trong lịch sử y học Việt Nam. Các chuyên gia Việt Nam không còn chỉ “đứng nhìn” và học việc; người bệnh, khách hàng Việt Nam không còn phải tốn kém tiền của, thời gian, công sức để sang tận Nhật Bản và nhiều nước để được sử dụng các công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch này với chi phí rất cao, mà từ nay, ngay tại Việt Nam, đã có những công nghệ chính hãng, “chuẩn Nhật Bản” ở toàn bộ các tiêu chí rất cao cấp, thuận tiện và chi phí thấp hơn rất nhiều lần”, Giáo sư Tạ Thành Văn xúc động chia sẻ.

Theo Giáo sư Tạ Thành Văn, để đi đến hoàn tất hợp đồng chuyển giao công nghệ toàn diện, tiếp nhận được đầy đủ các “công nghệ lõi”, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã đầu tư lớn toàn diện để phát triển y tế công nghệ cao, với nền tảng vượt trội về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện đại, nhân lực chuyên sâu, cùng định hướng đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế. Trong lĩnh vực y học tái tạo và trị liệu tế bào, Tâm Anh đã xây dựng và được Bộ Y tế cấp phép hoạt động Ngân hàng mô và máu cuống rốn, từ năm 2019. Song song đó, Trung tâm Y học tái tạo và Trị liệu tế bào cũng được xây dựng và phát triển mạnh mẽ.

Các công nghệ tế bào và tế bào miễn dịch được hai bên lựa chọn chuyển giao là các công nghệ tế bào thế hệ mới, được Tập đoàn Grandsoul Nhật Bản nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trong điều trị và nâng cao sức khỏe. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) phê duyệt và cấp phép ứng dụng chính thức nhiều năm tại Nhật Bản, mang lại hiệu quả tốt và tính an toàn cao cho người sử dụng. Trọng tâm gồm hai nhóm: công nghệ phân lập, nuôi cấy và biệt hóa chọn lọc tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ mô mỡ (Mesenchymal Stem Cells – MSC) và công nghệ phân lập nuôi cấy và biệt hóa chọn lọc tế bào miễn dịch tự nhiên NK (Natural Killer cells) điều trị ung thư.

Với công nghệ tế bào gốc trung mô (MSC) tế bào được lấy từ mô mỡ của chính người bệnh, sau đó trải qua quá trình phân lập, xử lý, nuôi cấy và sử dụng trở lại cho người bệnh. MSC có khả năng điều hòa đáp ứng miễn dịch và tham gia vào quá trình sửa chữa mô, vì vậy đang được nghiên cứu, phát triển trong nhiều hướng ứng dụng liên quan đến bệnh lý tim mạch, bệnh lý thần kinh (đột quỵ, sa sút trí tuệ), tiểu đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), trẻ hóa da…

Với công nghệ tế bào miễn dịch tự nhiên NK (Natural Killer cells) phối hợp điều trị ung thư, máu của người bệnh được thu thập để phân lập tế bào miễn dịch, tuyển chọn những tế bào miễn dịch phù hợp, sau đó nuôi cấy trong môi trường chuyên biệt nhằm tăng sinh và hoạt hóa chức năng. Khi đạt các tiêu chuẩn chất lượng, tế bào được truyền trở lại cơ thể, góp phần tăng cường khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư của hệ miễn dịch. NK là một thành phần của hệ miễn dịch tự nhiên, có khả năng nhận diện và tiêu diệt một số tế bào bất thường, trong đó có tế bào ung thư. Công nghệ này mở ra ứng dụng trong miễn dịch trị liệu, có thể được xem xét phối hợp với các phương pháp điều trị ung thư khác tùy tình trạng người bệnh.

Mỗi năm, cả nước ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 trường hợp tử vong do căn bệnh này. Việt Nam có khoảng 1,6 triệu người suy tim, tỷ lệ đột quỵ ở mức 1.541 trên 100.000 dân, thuộc nhóm cao trong khu vực Đông Nam Á. Ngoài ra, khoảng 8 triệu người mắc bệnh đái tháo đường, khoảng trên 5% người dân trên 60 tuổi sa sút trí tuệ… Những con số này cho thấy gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh lý mạn tính, hiểm nghèo và thoái hóa thần kinh, đặt ra nhu cầu cấp thiết về những hướng tiếp cận điều trị mới, hiệu quả và bền vững hơn. Khi các liệu pháp tế bào được ứng dụng tại Việt Nam, người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến ngay trong nước, giảm chi phí và gánh nặng khi phải ra nước ngoài điều trị, đồng thời có cơ hội thu hút, thúc đẩy khách quốc tế đến Việt Nam khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe.

Theo GS.TS.BS Tạ Thành Văn, liệu pháp tế bào NK có tiềm năng bổ sung thêm một hướng tiếp cận trong chiến lược điều trị ung thư đa mô thức, bên cạnh phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị đích. “Sở hữu công nghệ tế bào miễn dịch NK giúp chúng ta có thêm một vũ khí tối tân, hiện đại hàng đầu thế giới trong chiến lược dự phòng, điều trị ung thư đang gia tăng nhanh tại Việt Nam”, ông cho biết.

TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ung bướu tại Việt Nam, cho biết liệu pháp miễn dịch đang trở thành một trong những hướng tiến bộ quan trọng của điều trị ung thư hiện đại. Công nghệ này hiện được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong điều trị ung thư, góp phần thay đổi chiến lược điều trị và cải thiện kết quả ở nhiều loại ung thư như ung thư phổi, dạ dày, đại trực tràng, bàng quang, thận, gan, ung thư vú… Ưu điểm của liệu pháp miễn dịch là khả năng nhận diện và hỗ trợ hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư một cách có chọn lọc. Ở giai đoạn sớm, khi được chỉ định phù hợp và phối hợp với các phương pháp khác, liệu pháp này có thể giúp tăng khả năng phẫu thuật triệt căn, cải thiện thời gian sống còn. Với bệnh nhân ở giai đoạn tiến xa, di căn, liệu pháp miễn dịch có thể giúp kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống.

Từ tiếp nhận công nghệ đến năng lực tự chủ tại Việt Nam

Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết việc hoàn tất chuyển giao công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch từ Nhật Bản là dấu mốc quan trọng không chỉ trong hợp tác y tế hai nước, mà còn là kết nối công nghệ, thiết lập mạng lưới chuyên gia vì mục tiêu chung là chăm sóc sức khỏe cho người dân.

“Chúng tôi xác định đây không đơn thuần là việc tiếp nhận chuyển giao toàn bộ một công nghệ mới, làm chủ công nghệ lõi trong một lĩnh vực mà mở ra quá trình hợp tác chiến lược Việt Nam – Nhật Bản cùng nghiên cứu, cùng đầu tư và cùng phát triển. Các Nghị quyết của Trung Ương Đảng và Chính phủ đã tạo bệ phóng vững chắc cho các doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư các công nghệ chiến lược quốc gia, trong đó có công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến”, ông Ngô Chí Dũng nhấn mạnh.

Theo công bố, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã tiếp nhận hoàn thiện công nghệ và ứng dụng tế bào gốc trung mô tự thân (lấy tế bào của chính người bệnh) điều trị bệnh thần kinh, sa sút trí tuệ; Công nghệ tế bào hỗ trợ điều trị tim mạch, xơ vữa động mạch, hô hấp (COPD), rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường,… Công nghệ tế bào hỗ trợ điều trị bệnh lý về miễn dịch, bệnh tự miễn, đặc biệt là tăng cường miễn dịch trong các bệnh lý về ung thư. Các công nghệ này sẽ được áp dụng trên toàn hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tại 5 cơ sở ở TP.HCM và Hà Nội, hiện đang phục vụ hơn 10.000 lượt bệnh nhân mỗi ngày. Đây là lợi thế để quá trình phát triển công nghệ gắn với đánh giá lâm sàng, hội chẩn chuyên môn và theo dõi người bệnh, thay vì chỉ dừng ở năng lực phòng thí nghiệm.

Y học tái tạo (Regenerative Medicine) và trị liệu tế bào đang là một trong những hướng phát triển quan trọng của y học hiện đại, với mục tiêu không chỉ kiểm soát triệu chứng hay làm chậm tiến triển bệnh mà còn mở ra khả năng sửa chữa, thay thế và phục hồi các tế bào, mô, cơ quan bị tổn thương, hướng tới những phương pháp điều trị tận gốc hơn cho nhiều bệnh lý phức tạp.

Trên thế giới, lĩnh vực này phát triển mạnh nhờ những tiến bộ trong công nghệ tế bào gốc, liệu pháp tế bào, kỹ thuật mô và chỉnh sửa gene. Trong đó, Nhật Bản là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về công nghệ tế bào gốc và liệu pháp tế bào. Với chiến lược đầu tư dài hạn và mạnh mẽ từ chính phủ, cơ chế pháp lý thúc đẩy ứng dụng lâm sàng, hệ sinh thái nghiên cứu – y tế – doanh nghiệp đồng bộ, Nhật Bản đã đưa công nghệ này tiến gần hơn đến thực tiễn điều trị lâm sàng, như ghép tế bào gốc tạo máu, liệu pháp miễn dịch CAR-T điều trị ung thư; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu, mở rộng chỉ định các công nghệ tiên tiến như tế bào gốc đa năng cảm ứng iPSC, tế bào gốc trung mô MSC và tế bào miễn dịch NK… Trong số các đơn vị hoạt động lâu năm ở lĩnh vực này tại Nhật Bản có Tập đoàn Y tế Grandsoul và Viện Nghiên cứu Miễn dịch Grandsoul Nara với hơn 20 năm kinh nghiệm nghiên cứu và ứng dụng liệu pháp tế bào trong chăm sóc sức khỏe, làm đẹp và điều trị nhiều bệnh lý phức tạp, đặc biệt là ung thư.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiên phong xây dựng hệ sinh thái công nghệ cao trong chẩn đoán và điều trị ung thư, với các hệ thống CT Somatom Force VB30, MRI 3 Tesla, PET/CT, xét nghiệm chuyên sâu và sinh học phân tử. Bệnh viện sở hữu hai hệ thống phẫu thuật robot Da Vinci Xi (Mỹ), đã thực hiện thành công hơn 600 ca, đồng thời triển khai hóa trị, điều trị đích, miễn dịch và phác đồ đa mô thức. Đặc biệt, hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT (Mỹ), trị giá gần 2.000 tỷ đồng, đang được lắp đặt, hoàn thiện trước khi vận hành.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khẳng định năng lực điều trị ung thư đa mô thức, đón đầu kỷ nguyên y học chính xác và cá thể hóa.

Việc tiếp nhận chuyển giao công nghệ tế bào miễn dịch từ Nhật Bản là bước phát triển tiếp theo trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái y tế công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực ung bướu của Tâm Anh. Đầu tư phát triển đồng bộ về công nghệ hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao chuyên sâu tạo nên một chuỗi giải pháp toàn diện và tiện ích vượt trội, từ chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm chuyên sâu, phẫu thuật robot, hóa trị, điều trị đích, miễn dịch đến xạ trị proton và công nghệ tế bào, Tâm Anh từng bước kết nối và đưa các thành tựu y học tiên tiến hàng đầu thế giới về phục vụ cho người dân Việt Nam, từng bước thu hút du khách quốc tế.