Ngày Dị ứng Thế giới 8/7: Ý nghĩa và cách phòng ngừa

Dị ứng không chỉ là phản ứng hắt hơi hay mẩn ngứa đơn thuần, mà có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, thậm chí tính mạng của hàng triệu người trên toàn cầu. Ngày Dị ứng Thế giới (World Allergy Day) ra đời như một nỗ lực toàn cầu nhằm nâng cao nhận thức và cải thiện việc điều trị, kiểm soát căn bệnh này.

Ngày Dị ứng Thế giới là ngày nào?

Ngày Dị ứng Thế giới được tổ chức vào ngày 8 tháng 7 hằng năm. Sự kiện này được khởi xướng bởi Tổ chức Dị ứng Thế giới (World Allergy Organization – WAO) nhằm nâng cao nhận thức về gánh nặng ngày càng gia tăng của các bệnh dị ứng và thúc đẩy các hoạt động giáo dục sức khỏe liên quan.

Có 20%-30% dân số toàn cầu mắc bệnh dị ứng và tỷ lệ sẽ còn tăng trong tương lai. Một số dự báo cho rằng, đến năm 2050 sẽ có khoảng 50% dân số thế giới mắc ít nhất 1 bệnh dị ứng. Hàng triệu người đang phải chung sống với tình trạng dị ứng mỗi ngày, trong đó nhiều trường hợp diễn ra âm thầm nhưng gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng sống. (1)

Lịch sử ra đời Ngày Dị ứng Thế giới

Ngày Dị ứng Thế giới được khởi xướng bởi Tổ chức Dị ứng Thế giới từ năm 2000, khi WAO giới thiệu về ý tưởng này tại hội nghị dị ứng quốc tế được tổ chức tại Sydney, Australia.

Mục tiêu ban đầu của WAO là để thu hút sự chú ý nhiều hơn đến bệnh dị ứng, tạo ra diễn đàn chung để các bác sĩ, người bệnh và gia đình có thể thảo luận về việc chăm sóc và kiểm soát dị ứng. Tuy chưa được Tổ chức Y tế Thế giới hay Liên Hợp Quốc công nhận là 1 sự kiện toàn cầu, Ngày Dị ứng Thế giới vẫn mang lại nhiều giá trị cho cộng đồng người bệnh dị ứng trên toàn cầu.

Tuy nhiên, hiện nay hoạt động nâng cao nhận thức về dị ứng trên phạm vi toàn cầu chủ yếu được tổ chức trong Tuần lễ Dị ứng Thế giới (World Allergy Week) với các chủ đề chuyên sâu nhằm cập nhật kiến thức mới nhất về chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh dị ứng.

Ý nghĩa Ngày Dị ứng Thế giới

Ngày Dị ứng Thế giới mang lại nhiều giá trị như:

• Nâng cao nhận thức về các bệnh dị ứng như viêm mũi dị ứng, hen phế quản, dị ứng thực phẩm, viêm da cơ địa, phản vệ…
• Trang bị kiến thức cho cộng đồng để nhận biết sớm các triệu chứng dị ứng và tìm kiếm sự chăm sóc y tế phù hợp.
• Tăng cường giáo dục cộng đồng về phòng ngừa, kiểm soát các yếu tố gây dị ứng.
• Thúc đẩy nghiên cứu và cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh dị ứng trên toàn thế giới.

Các tác nhân gây dị ứng phổ biến

Dị ứng xảy ra khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với các chất vốn dĩ vô hại với hầu hết mọi người. Các tác nhân gây dị ứng (dị nguyên) rất đa dạng, ví dụ:

• Dị nguyên đường hô hấp: Phấn hoa (thường gây dị ứng theo mùa), mạt bụi nhà, nấm mốc, lông và vảy da thú cưng…
• Thực phẩm: Đậu phộng, các loại hạt cây, hải sản (như tôm, cua), sữa, lúa mì, trứng, mè…
• Các tác nhân khác: Côn trùng đốt (như ong), thuốc (như thuốc kháng sinh), latex (cao su tự nhiên), một số loại hóa chất…

Triệu chứng dị ứng phụ thuộc vào cách cơ thể tiếp xúc với dị nguyên, thường gặp gồm:

• Triệu chứng nhẹ đến trung bình: Hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt, phát ban hoặc nổi mề đay cục bộ, sưng môi hoặc mặt, đau bụng nhẹ…
• Triệu chứng nặng (Sốc phản vệ – Anaphylaxis): Đây là phản ứng đe dọa tính mạng với các dấu hiệu như khó thở, sưng lưỡi hoặc nghẹt cổ họng, khò khè, ho dai dẳng, chóng mặt, ngất xỉu, da tái nhợt hoặc mạch yếu.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị dị ứng

Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây dị ứng là bước quan trọng giúp xây dựng kế hoạch điều trị hiệu quả. Bác sĩ thường dùng các phương pháp sau để xác định dị ứng:

• Xét nghiệm lẩy da (skin prick test): Đưa lượng nhỏ dị nguyên tiếp xúc với da để quan sát phản ứng dị ứng nếu có.
• Xét nghiệm máu: Đo lượng kháng thể IgE đặc hiệu trong máu. Nồng độ kháng thể IgE cao thường gợi ý người bệnh có tình trạng dị ứng.
• Xét nghiệm thử thách thực phẩm hoặc thuốc (challenge test): Người bệnh được cho tiếp xúc dần với tác nhân nghi ngờ dưới sự giám sát y tế chặt chẽ của bác sĩ.
• Xét nghiệm áp da (patch test): Bác sĩ dùng miếng dán có chứa dị nguyên để dán lên da người bệnh. Sau khoảng thời gian nhất định, bác sĩ sẽ quan sát phản ứng trên vùng da tiếp xúc dị nguyên để chẩn đoán.

Tùy theo loại bệnh dị ứng và mức độ triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định nhiều phương pháp điều trị như:

• Thuốc kháng histamine: Giúp giảm các triệu chứng nhẹ như ngứa, hắt hơi, chảy nước mũi.
• Corticosteroid dạng xịt mũi: Hiệu quả cho các triệu chứng viêm mũi dị ứng.
• Thuốc adrenaline (epinephrine): Là phương pháp điều trị hàng đầu và cấp thiết cho người bệnh sốc phản vệ.
• Liệu pháp miễn dịch đặc hiệu dị nguyên: Giúp cơ thể dần làm quen với dị nguyên thông qua việc tiêm, ngậm dưới lưỡi hoặc uống.
• Thay đổi lối sống: Một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa và kiểm soát bệnh dị ứng là điều chỉnh lối sống, hạn chế tiếp xúc với dị nguyên. Ví dụ: dọn dẹp nhà cửa, tránh thực phẩm gây dị ứng, đeo khẩu trang…

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ khám chữa bệnh dị ứng, miễn dịch uy tín. Bệnh viện có đội ngũ y bác sĩ Miễn dịch Lâm sàng giàu kinh nghiệm, ứng dụng phương pháp điều trị và thuốc hiện đại, cùng Trung tâm Xét nghiệm tiên tiến chuẩn ISO 15189:2022. Khách hàng sẽ được chẩn đoán, điều trị các bệnh liên quan đến hệ miễn dịch hiệu quả với dịch vụ chất lượng và chi phí hợp lý.

Nếu có nhu cầu khám, tư vấn, điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Ngày Dị ứng Thế giới 8/7 là dịp để nâng cao nhận thức cộng đồng về các bệnh dị ứng đang ngày càng gia tăng trên toàn cầu. Thông qua việc hiểu rõ các tác nhân gây dị ứng, nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp, mỗi người có thể chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. Đồng thời, việc thăm khám và điều trị đúng cách sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.