Cột sống đóng vai trò là “trụ cột” nâng đỡ toàn bộ cơ thể, bảo vệ hệ thần kinh trung ương và giúp con người thực hiện mọi chuyển động linh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, lối sống ít vận động, thói quen ngồi sai tư thế và áp lực công việc đang khiến các bệnh lý cột sống gia tăng nhanh chóng ở mọi lứa tuổi. Nhằm gióng lên hồi chuông cảnh báo và thúc đẩy cộng đồng chăm sóc sức khỏe xương khớp, Ngày Cột sống Thế giới đã ra đời và trở thành sự kiện y tế thường niên mang tầm vóc toàn cầu.
Ngày Cột sống Thế giới (World Spine Day) được ấn định vào ngày 16/10 hằng năm. Từ năm 2008, Liên đoàn Chiropractic Thế giới (World Federation of Chiropractic – WFC) đảm nhận vai trò điều phối chiến dịch này cùng mạng lưới đối tác liên quan trên toàn cầu. Sự kiện quy tụ các đơn vị y tế, chuyên gia cơ xương khớp và người dân nhằm lan tỏa kiến thức bảo vệ sức khỏe cột sống.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đau thắt lưng ảnh hưởng đến khoảng 619 triệu người trên toàn cầu trong năm 2020 và là nguyên nhân hàng đầu gây hạn chế chức năng vận động. WHO dự báo con số này có thể tăng lên 843 triệu vào năm 2050, chủ yếu do dân số tăng và già hóa. Đau thắt lưng được ghi nhận là tác nhân cốt lõi gây tàn phế và suy giảm khả năng lao động trên thế giới.
Thực trạng này đang ở mức đáng báo động. Các bệnh lý về cột sống không còn là vấn đề riêng của người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa mạnh mẽ. Tỷ lệ học sinh, sinh viên bị cong vẹo cột sống do ngồi sai tư thế hay dân văn phòng bị thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm do “ôm” máy tính liên tục trong nhiều giờ liền đang tăng cao. Hệ lụy từ các bệnh lý này không chỉ làm giảm chất lượng cuộc sống, gây đau đớn kéo dài mà còn tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho gia đình và xã hội. (1)
Ngày Cột sống Thế giới (World Spine Day) bắt nguồn từ các hoạt động nâng cao nhận thức về bệnh lý cơ xương khớp thuộc sáng kiến quốc tế ‘Thập kỷ Xương và Khớp’ (Bone and Joint Decade) do WHO phát động vào năm 2000.
Đến năm 2008, Liên đoàn Chiropractic Thế giới (WFC) đã chính thức thiết lập Ngày Cột sống Thế giới thành một chiến dịch riêng biệt, diễn ra thường niên vào ngày 16 tháng 10 nhằm tập trung giải quyết gánh nặng từ các bệnh lý cột sống trên toàn cầu.Qua hơn hai thập kỷ phát triển, sự kiện đã trở thành chiến dịch truyền thông y tế công cộng lớn nhất thế giới, lan tỏa mạnh mẽ ý thức bảo vệ sức khỏe xương khớp đến mọi quốc gia.
Sự ra đời của Ngày Cột Sống Thế Giới mang ý nghĩa nhân văn và thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh các bệnh lý xương khớp đang gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu. Chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền giúp cộng đồng nhận thức rõ tầm quan trọng thiết yếu của cột sống đối với sức khỏe tổng thể, xóa bỏ tâm lý chủ quan trước những cơn đau lưng hay mỏi cổ kéo dài mà còn là cầu nối thúc đẩy các chính sách y tế công cộng.
Thông qua chiến dịch này, các tổ chức y tế liên tục kêu gọi chính phủ và các doanh nghiệp chung tay xây dựng môi trường làm việc chuẩn nhân trắc học (ergonomics), đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cho mọi người dân. Hơn thế nữa, Ngày Cột sống Thế giới còn truyền cảm hứng sâu sắc giúp mỗi cá nhân chủ động thay đổi hành vi, tích cực vận động, duy trì tư thế đúng trong sinh hoạt để bảo vệ “trục xương sống” của mình ngay từ sớm.
Mỗi năm, chiến dịch Ngày Cột sống Thế giới lại mang đến những chủ đề hành động thiết thực nhằm tập trung giải quyết các khía cạnh cấp thiết trong chăm sóc sức khỏe xương khớp trên quy mô toàn cầu. Thông qua những thông điệp cụ thể được công bố theo từng năm, ban tổ chức mong muốn thúc đẩy sự thay đổi tích cực từ nhận thức đến thói quen sinh hoạt của mỗi người dân.
Năm 2026 – “Spine Health for Life” (Sức khỏe cột sống suốt đời): Thông điệp nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ hệ vận động cốt lõi xuyên suốt các giai đoạn của cuộc đời -từ thời thơ ấu, tuổi trưởng thành đến lúc về già. Mỗi người cần chủ động xây dựng thói quen chăm sóc cột sống lâu dài thông qua vận động thể chất thường xuyên, duy trì tư thế phù hợp, kiểm soát cân nặng và phòng ngừa chấn thương.
Một số chủ đề Ngày Cột sống Thế giới các năm trước gồm:
Cột sống là cột trụ xương uốn cong nhẹ nằm ở trung tâm lưng, đóng vai trò làm khung đỡ toàn bộ cơ thể và bảo vệ tủy sống bên trong. Bộ phận này giúp con người duy trì tư thế đứng thẳng, thực hiện các cử động linh hoạt và kết nối hệ xương khớp với thần kinh trung ương.
Cột sống phải chịu áp lực liên tục từ các hoạt động hằng ngày, do đó rất dễ gặp các tổn thương cấu trúc. Một số bệnh lý phổ biến bao gồm thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống cổ và thắt lưng, gai cột sống, vẹo cột sống và hẹp ống sống. Các tình trạng này thường gây ra đau âm ỉ hoặc dữ dội, chèn ép dây thần kinh dẫn đến tê bì tay chân và hạn chế vận động.
Những căn bệnh cột sống nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể tiến triển thành mạn tính, thậm chí gây teo cơ hoặc liệt chi. Việc nhận biết sớm các triệu chứng bất thường như đau lưng kéo dài, cứng khớp vào buổi sáng hay đau lan xuống hông sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tối ưu.
Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến sự suy giảm sức khỏe của cột sống, trong đó thói quen sinh hoạt đóng vai trò chủ chốt. Việc ngồi sai tư thế khi làm việc, gù lưng khi xem điện thoại, mang vác vật nặng sai kỹ thuật hay lười vận động khiến các cơ nâng đỡ bị suy yếu và làm gia tăng áp lực lên đĩa đệm.
Bên cạnh đó, quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể cũng khiến đĩa đệm mất nước, giảm độ đàn hồi và gai cột sống dễ bị thoái hóa. Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt canxi, vitamin D, tình trạng thừa cân béo phì cùng các chấn thương do tai nạn giao thông hay thể thao cũng là những tác nhân hàng đầu tàn phá cấu trúc cột sống.
Mỗi người hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ cột sống của mình thông qua những thay đổi nhỏ trong lối sống hằng ngày:
Ngày Cột sống Thế giới 16/10 là cột mốc nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc chăm sóc và bảo vệ “trụ cột” cơ thể mỗi ngày. Hưởng ứng Ngày Cột sống Thế giới không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà còn đòi hỏi hành động cụ thể thông qua việc điều chỉnh tư thế, tăng cường vận động và xây dựng lối sống khoa học. Hãy chủ động lắng nghe cơ thể và chăm sóc cột sống ngay từ hôm nay để tận hưởng một cuộc sống khỏe mạnh, dẻo dai và không đau đớn.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nếu bạn hoặc người thân đang gặp phải các triệu chứng đau mỏi lưng, tê bì tay chân hay hạn chế vận động, hãy đến ngay Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để được đội ngũ chuyên gia Cơ xương khớp thăm khám và điều trị bằng phác đồ hiện đại. Hưởng ứng Ngày Cột sống Thế giới bằng việc thăm khám định kỳ và điều chỉnh lối sống khoa học giúp bạn bảo vệ sức khỏe xương khớp, tận hưởng trọn vẹn một cuộc sống năng động và không đau đớn.
