Ngày Lương thực Thế giới 16/10 hàng năm là dịp để chúng ta cùng nhìn lại một trong những vấn đề quan trọng nhất với cuộc sống con người: lương thực và an ninh lương thực. Vậy Ngày Lương thực Thế giới có nguồn gốc từ đâu, mang ý nghĩa gì và chủ đề của ngày này được lựa chọn thế nào?
Ngày Lương thực Thế giới (World Food Day) được tổ chức hằng năm vào 16/10, với các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của lương thực, an ninh lương thực và dinh dưỡng, kêu gọi hành động nhằm hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người đều có thể tiếp cận nguồn thực phẩm đầy đủ, an toàn và bổ dưỡng. Không chỉ đơn thuần là câu chuyện về bữa ăn hằng ngày, đây còn là dịp nhắc nhở chúng ta về tình trạng đói nghèo, suy dinh dưỡng, biến đổi khí hậu và những thách thức để xây dựng hệ thống sản xuất thực phẩm bền vững.
Sự ra đời của Ngày Lương thực Thế giới 16/10 được thống nhất tại kỳ họp lần thứ 20 của Hội nghị FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations – Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc) vào tháng 11/1979. Đây cũng là dịp trùng với ngày thành lập của tổ chức này (16/10/1945 tại thành phố Québec, Canada) – một trong những tổ chức quốc tế với nhiệm vụ thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, cải thiện dinh dưỡng và góp phần giải quyết tình trạng đói nghèo, thiếu lương thực trên toàn cầu.
Ngày Quốc tế Lương thực đầu tiên được tổ chức vào ngày 16/10/1981. Từ đó đến nay, ngày này trở thành dịp để các quốc gia, tổ chức và cộng đồng trên toàn thế giới cùng triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức về nạn đói, dinh dưỡng và quyền tiếp cận thực phẩm an toàn, đầy đủ cho mọi người. Hiện Ngày Quốc tế Lương thực được hưởng ứng tại hơn 150 quốc gia.
Ngày Quốc tế Lương thực 16/10 không chỉ là dịp nhắc lại vai trò của lương thực trong cuộc sống mà còn nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động nhằm xây dựng hệ thống lương thực an toàn, công bằng và bền vững cho cộng đồng toàn cầu:
Chủ đề Ngày Lương thực Thế giới năm 2026 là “Innovate today. Nourish tomorrow.” (Đổi mới hôm nay, nuôi dưỡng ngày mai). Chủ đề này nhấn mạnh vai trò của đổi mới, sáng tạo, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ, thay đổi chính sách, giáo dục… kết hợp với kiến thức truyền thống để xây dựng hệ thống nông sản – thực phẩm bền vững. Mục tiêu là tạo ra những hệ thống thực phẩm lành mạnh, bền vững hơn cho con người và hành tinh.
Chủ đề này là sự tiếp nối chủ đề của các năm trước, như: Hand in Hand for Better Foods and a Better Future – năm 2025 (Chung tay vì nguồn thực phẩm và tương lai an lành), Right to foods for a better life and a better future – năm 2024 (Quyền tiếp cận lương thực vì một cuộc sống và tương lai tốt đẹp hơn)…
Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng kép về dinh dưỡng, tức là tình trạng suy dinh dưỡng và thừa cân, béo phì cùng tồn tại trong cộng đồng, thậm chí có thể xuất hiện trong cùng gia đình. Bên cạnh những tiến bộ đáng kể trong kiểm soát suy dinh dưỡng, vẫn còn nhiều vấn đề như thiếu vi chất, thừa cân và béo phì đang ngày càng trở nên đáng chú ý.
Theo số liệu năm 2022 của UNICEF, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi thấp còi trên toàn quốc là khoảng 19,2%, trong đó 25,3% ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc và 27% ở Tây Nguyên. Ngoài ra, tổ chức này cũng cho biết khoảng 58% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu kẽm, tỷ lệ còn cao hơn tại một số khu vực miền núi. (1)
Thừa cân và béo phì ở trẻ em, thanh thiếu niên đang gia tăng nhanh. UNICEF ghi nhận tỷ lệ thừa cân, béo phì ở nhóm 5 – 19 tuổi tại Việt Nam tăng từ 8,5% (năm 2010) lên 19% (năm 2020). Người thừa cân, béo phì (có BMI từ 23kg/m² trở lên) có nhiều nguy cơ mắc bệnh tim mạch, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường type 2, gan nhiễm mỡ, ngưng thở khi ngủ, thoái hóa khớp và một số loại ung thư. (2)
Do đó, người bệnh nên chủ động khám, điều trị tại các cơ sở y tế uy tín như Phòng khám Kiểm soát cân nặng và Điều trị béo phì, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được đánh giá các chỉ số cơ thể, lên phác đồ điều trị chuẩn y khoa, đa mô thức, đồng thời ngăn chặn nguy cơ biến chứng.
Ngày Lương thực Thế giới 16/10 được nhiều quốc gia hưởng ứng thông qua các hoạt động truyền thông, giáo dục, sự kiện cộng đồng và chiến dịch nâng cao nhận thức. Ở nước ta, các hoạt động hưởng ứng thường tập trung tuyên truyền về an ninh lương thực, dinh dưỡng và sử dụng thực phẩm bền vững.
Các cơ quan, tổ chức và đối tác của FAO có thể triển khai hội thảo, chương trình giáo dục, hoạt động truyền thông và các cuộc thi dành cho trẻ em, thanh thiếu niên nhằm khuyến khích cộng đồng quan tâm hơn đến dinh dưỡng và tương lai của hệ thống lương thực.
Tại một số quốc gia khác, hình thức hưởng ứng khá đa dạng và gần gũi với cộng đồng. Một số thành phố tổ chức chiếu sáng các công trình nổi bật, trình chiếu thông điệp tại quảng trường hoặc địa điểm công cộng, trong khi một số nước đưa thông tin về Ngày Quốc tế Lương thực lên các phương tiện giao thông và hệ thống truyền thông. Những hoạt động này góp phần đưa thông điệp về lương thực, dinh dưỡng và phát triển bền vững đến với nhiều người hơn.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ngày Lương thực Thế giới 16/10 là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của lương thực, dinh dưỡng và vấn đề an ninh lương thực trên toàn cầu. Từ những thay đổi nhỏ trong cách lựa chọn, sử dụng và bảo quản thực phẩm hằng ngày, mỗi chúng ta đều có thể góp phần xây dựng hệ thống lương thực bền vững hơn, đồng thời hướng đến chế độ ăn lành mạnh, đủ dinh dưỡng cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
