Bà Thùy, 61 tuổi, đến khám trong tình trạng mắt phải đỏ, ngứa cộm như có cát, chảy nước mắt sống, bác sĩ chẩn đoán mộng thịt đã bò lan, cần phẫu thuật.

Gần hai năm trước, bà Thùy thấy ở khóe mắt phải xuất hiện mảng thịt mỏng màu hồng nhạt, nhỏ, không cộm xốn. Mảng thịt này theo thời gian lan rộng, nay bò đến đồng tử làm giảm thị lực nghiêm trọng kèm theo chảy nước mắt sống, khô ngứa, nóng mắt thậm chí nhức như có sạn kẹt bên trong mí.

Mắt phải đau, nhìn kém dần nhưng còn mắt trái sáng rõ, bà Thùy chủ quan không đi khám sớm, thêm rằng ở làng chài ven biển của bà, nhiều người cũng bị tình trạng mắt kém tương tự, chỉ đi khám khi không chịu được. Bà Thùy nói công việc phơi cá khô, đan lưới cho chồng và con trai đi biển hàng ngày làm bà không đành lòng vắng nhà đi đâu.

ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) cho biết mắt phải bà Thùy bị mộng thịt giai đoạn III. Mộng đã xâm lấn sâu gây loạn thị giác mạc (biến dạng giác mạc) cần xử trí sớm. Thị lực mắt phải chỉ 3/10, mắt trái 8/10.

Bác sĩ Phúc cho hay mộng thịt (hay mộng mắt) xuất hiện do sự tăng sinh các tế bào kết mạc quá mức tạo thành vùng mô hình cánh hoặc tam giác nhô lên ở phần tròng trắng của mắt, sau đó lan dần ra bên ngoài. Mộng thịt thường gặp ở người miền biển, nông dân, công nhân xây dựng, tài xế thường xuyên tiếp xúc với nắng, gió, khói bụi… Tùy theo thể trạng và điều kiện sống, mộng thịt sẽ lan nhanh hay chậm. Mộng thịt có thể ảnh hưởng đến một hoặc hai mắt nhưng hiếm xảy ra đồng thời.

Bác sĩ Phúc phẫu thuật mộng thịt cho bà Thùy trong 45 phút, bắt đầu từ bước cắt thân mộng, lột đầu mộng, làm sạch giác mạc và tiến hành ghép kết mạc rời tự thân (lấy một mảnh kết mạc khỏe mạnh thường ở vùng trên hoặc dưới thái dương ghép vào vị trí vừa cắt mộng).

Trong đó, ghép kết mạc rời tự thân nhằm mục đích che phủ vùng vừa lấy mộng thịt ra khỏi, giúp vết thương mau lành hơn, giảm tỷ lệ tái phát mộng thịt, giữ chức năng bề mặt mắt và tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, không phải mọi ca phẫu thuật mộng thịt đều tiến hành ghép kết mạc tự thân, phụ thuộc vào kích thước mộng (nếu quá nhỏ, chỉ cần cắt đơn thuần), trường hợp người bệnh bị viêm kết mạc mạn tính, không đủ kết mạc để ghép hay sẹo kết mạc rộng… sẽ thay thế bằng kỹ thuật ghép màng ối, keo sinh học.

Sau phẫu thuật, người bệnh không để nước sinh hoạt vào mắt trong hai tuần, không dụi mắt, hạn chế rượu bia, thuốc lá, khói bụi… Mắt có thể bị cộm xốn, rỉ dịch hồng trong vài ngày đầu sau mổ nhưng sẽ nhanh chóng cải thiện.

Tái khám sau hai tuần, vết thương mắt phải của bà Thùy hồi phục tốt, hết đau, ngứa. Thị lực ghi nhận 7/10 và đang cải thiện thêm. Người bệnh tiếp tục giữ chế độ sinh hoạt, ăn uống lành mạnh và tái khám ngay nếu mắt đổ nhiều ghèn, bị đau hoặc có bất thường khác.

* Tên người bệnh đã được thay đổi