Khối u mạch máu tồn tại trong khoang bụng bé gái nhiều năm, chèn ép tủy sống khiến hai chân mất cảm giác, nguy cơ liệt vĩnh viễn nếu không mổ lấy khối u.

Bốn năm trước, Linh (15 tuổi, ngụ Nghệ An) được chẩn đoán dị dạng mạch máu vùng cạnh cột sống thắt lưng tạo thành bướu máu. Sau 4 lần điều trị chích xơ ở bệnh viện lớn, thể tích khối bướu có giảm, không còn nguy cơ vỡ gây chảy máu. Hai tháng nay, Linh thường xuyên căng tức vùng bụng dưới, hai chân tê bì không thể cử động, được đưa đi khám tại Bệnh viện Tâm Anh.

TTƯT.ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng chân trái rất yếu, đau nhiều, gần như không thể đi lại. Cận lâm sàng ghi nhận hai bướu trong ống sống kích thước 10x5x3 cm và 4,5x1x1 cm, một bướu ở cơ thắt lưng chậu kích thước 10×12 cm nằm ở khoang sau phúc mạc, dưới thận, phía sau đại tràng, cạnh trái cột sống.

Một phần bướu ăn lan vào trong ống sống, gây chèn ép tủy sống làm chân trái bệnh nhân yếu dần. Ngoài ra, bướu còn đẩy cơ thắt lưng chậu ra trước, đẩy thận bên trái ra sau, niệu quản và đại tràng cũng bị di lệch. “Nếu không nhanh chóng phẫu thuật lấy u, nguy cơ bệnh nhân liệt vĩnh viễn là rất lớn”, bác sĩ Sĩ khẳng định.

Các bác sĩ chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Ngoại thần kinh, Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Can thiệp mạch, Ngoại niệu tiến hành hội chẩn, tìm phương án hiệu quả nhất để giải quyết bướu máu. Xác định không thể lấy trọn vẹn bướu trong một ca mổ, êkíp quyết định thực hiện hai ca đại phẫu: đầu tiên giải phóng phần bướu máu chèn ép thần kinh trong ống sống để cải thiện chức năng đi lại cho người bệnh, sau đó lấy nốt phần bướu lớn ở khoang sau phúc mạc.

Để mở đường cho hai ca đại phẫu diễn ra thành công, bác sĩ tiến hành phương pháp nút mạch khối u. Hình ảnh CT giúp xác định chính xác các nhánh mạch máu nuôi khối bướu, tạo điều kiện cho bác sĩ can thiệp nút mạch làm tắc những nhánh này, ngăn không cho máu đến nuôi bướu và giúp thu nhỏ kích thước bướu, đồng thời giảm nguy cơ mất máu trong lúc mổ.

Một ngày sau, bác sĩ Sĩ và êkíp phẫu thuật với sự trợ giúp của kính vi phẫu K.Zeiss Kinevo 900, hình ảnh 3D lớn, mở đường rạch ở sau lưng, bóc tách hết khối hai bướu ăn lan vào ống sống. Hình ảnh khối tổn thương giống chùm nho có cấu trúc từng quả, mỗi quả là hình ảnh của mao mạch phồng lên bên trong toàn máu. Sau mổ, triệu chứng tê, yếu chân của bệnh nhân cải thiện đáng kể. Linh có thể đi lại khi có người trợ giúp. Kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là u mạch máu thể hang.

Một tuần sau, TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cùng êkíp tiến hành ca mổ thứ hai, mở đường rạch ở hông lưng bên trái, tách lấy phần bướu còn lại khỏi các mô xung quanh.

Suốt quá trình mổ, các bác sĩ đối mặt nguy cơ chảy máu ồ ạt (do bướu hình thành từ việc tăng sinh mạch máu quá mức) cũng như tổn thương cơ quan lân cận. Tình huống xấu nhất là phải cắt bỏ thận trái nếu không thể bóc tách phần bướu máu dính vào bộ phận này.

Để ngăn ngừa rủi ro, bác sĩ xem xét rất kỹ hình ảnh CT trước mổ nhằm xác định chuẩn xác vị trí, mức độ chèn ép của bướu. Bên cạnh đó, bướu tuy lớn nhưng không dính quá chặt, vẫn còn có ranh giới với các cơ quan khác. Nhờ đó, êkíp thuận lợi lấy được toàn bộ bướu máu sau ba giờ, giải phóng thận, đại tràng, niệu quản, động mạch chủ khỏi sự chèn ép suốt thời gian dài.

Sau mổ một ngày, Linh không còn đau tức bụng, ăn uống ngon miệng, được hướng dẫn tập vật lý trị liệu để khôi phục hoàn toàn chức năng đi lại. Bệnh nhân xuất viện sau đó một tuần trong trạng thái khỏe mạnh, hồi phục vận động 4/5 hai chân. “Con có thể đi học lại rồi!”, Linh vui mừng chia sẻ với các bác sĩ trước khi lên xe về nhà.

U máu thể hang là một loại dị dạng mạch máu (các loại khác bao gồm dị dạng động tĩnh mạch, rò động tĩnh mạch màng cứng, bất thường tĩnh mạch tiến triển, giãn mao mạch). U máu thể hang là những cụm mạch máu bất thường chứa đầy máu. U có thể to ra nhưng không phải ung thư và không lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Hầu hết u máu thể hang xuất hiện ở hai bán cầu đại não, đôi khi xuất hiện ở vùng hố sau hoặc thân não, hiếm khi hình thành ở vùng tủy sống hay khoang phúc mạc như bệnh nhân Linh.

Theo bác sĩ Dũng, ai cũng có nguy cơ mắc bệnh lý u máu thể hang. Tuy nhiên, bệnh có yếu tố di truyền nên nếu có ba hoặc mẹ mắc bệnh này, trẻ sinh ra có 50% nguy cơ bị bệnh. Người bệnh u máu thể hang cần tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ, duy trì lối sống lành mạnh nhằm nâng cao sức khỏe tổng thể, hạn chế biến chứng. Bệnh nhân sau phẫu thuật có thể cần kết hợp liệu pháp vật lý trị liệu, ngôn ngữ trị liệu… để sớm hồi phục.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi