Anh Tào, 24 tuổi, bị xe tải cán qua người, đa chấn thương, vỡ niệu đạo, được bác sĩ nhiều chuyên khoa phối hợp cứu sống kịp thời.

Theo người nhà, anh Tào điều khiển xe máy đi làm thì xảy ra va chạm với xe tải tại phường Thủ Đức, bị bánh xe cán ngang bụng. Anh được người dân đưa đến bệnh viện gần đó sơ cứu, cầm máu, giảm đau, sau đó chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ).

BS.CKI Dương Phạm Văn Thanh, khoa Cấp cứu, cho biết người bệnh nhập viện trong tình trạng đau dữ dội vùng chậu, bụng và hông, da gối trái mất mảng lớn, xây xát nhiều vùng trên cơ thể.

Ê kíp cấp cứu khẩn trương hội chẩn đa chuyên khoa để đánh giá toàn diện chấn thương. Người bệnh nhanh chóng được chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não, lồng ngực, bụng; chụp X-quang khớp gối và hệ xương.

Kết quả ghi nhận người bệnh bị vỡ niệu đạo, chấn thương chậu hông, tổn thương vùng thành bụng trái, gãy xương cùng, gãy cột sống, trật khớp mu… Nguy cơ tử vong và tàn phế nếu không can thiệp kịp thời.

Sau hội chẩn khẩn cấp, người bệnh được chuyển thẳng vào phòng mổ. Êkíp phẫu thuật gồm nhiều chuyên khoa phối hợp để theo dõi, kiểm soát tổn thương và xử trí các biến chứng nguy hiểm.

“Đây là một trong những ca chấn thương phức tạp mà ê kíp từng tiếp nhận. Người bệnh có nhiều tổn thương phức tạp vùng chậu và tiết niệu. Việc cấp cứu đúng thời điểm, can thiệp kịp thời cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa đóng vai trò quyết định giúp cứu sống người bệnh, giảm nguy cơ biến chứng như hẹp niệu đạo, bí tiểu, thậm chí tử vong”, bác sĩ Thanh nói.

ThS.BS.CKII Phan Đức Hữu, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết, anh Tào bị tổn thương nghiêm trọng ở vùng chậu. Trong đó, khung chậu và xương cùng bị gãy do lực va đập rất lớn, kéo theo đứt hoàn toàn niệu đạo sau, bàng quang dập vỡ và khối máu tụ lớn làm biến dạng toàn bộ cấu trúc vùng chậu.

Lúc này, mục tiêu điều trị là kiểm soát tổn thương, bảo tồn tính mạng, dẫn lưu nước tiểu và ngăn ngừa nhiễm trùng. Bác sĩ Hữu phẫu thuật mở bàng quang ra da trên xương mu để đặt ống dẫn lưu, giúp nước tiểu thoát trực tiếp ra ngoài, giảm áp lực lên bàng quang, hạn chế nước tiểu rò vào vùng chậu đang dập nát và giảm nguy cơ nhiễm trùng. Ca mổ thành công, nước tiểu được dẫn lưu an toàn.

Sau 3 ngày, người bệnh được ê kíp bác sĩ Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình phẫu thuật lần 2. TTƯT.TS.BS.CKII Lê Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm, đánh giá, anh Tào bị hạn chế vận động, gãy xương cùng, trật khớp mu, gãy ngành ngồi mu chậu phải. Thông thường, người bệnh sẽ được mổ kết hợp xương bên trong, tuy nhiên nếu áp dụng vào trường hợp này, nguy cơ nhiễm trùng rất cao.

Trong tình trạng niệu đạo tổn thương và bàng quang đang dẫn lưu, nhiều chấn thương khác chưa phục hồi hoàn toàn, nước tiểu rò rỉ có thể lan đến vị trí nẹp vít, gây nhiễm trùng xương và dụng cụ nặng nề. Nguy cơ cao phải tháo bỏ toàn bộ vật liệu kết hợp xương sau này.

Nhằm tránh các nguy cơ và hạn chế tối đa tổn thương mô lành, giúp người bệnh ít đau, ít mất máu, bác sĩ đã nắn chỉnh xương gãy bằng phương pháp cố định ngoài khung chậu. Phương pháp này sử dụng các đinh dài đâm xuyên qua da, cắm ngập sâu và bắt chặt vào trong thân xương; các phần đinh nhô ra ngoài cơ thể được kết nối với hệ thống thanh đỡ. Kỹ thuật này giúp cố định xương gãy vững chắc mà không cần can thiệp trực tiếp vào trong ổ gãy, tránh được các biến chứng nhiễm trùng. Ca mổ được thực hiện sau 3 ngày kể từ ca phẫu thuật dẫn lưu bàng quang qua da.

Bác sĩ Tuấn nhận định đây là một trường hợp khó nhưng đã được ekip mổ xử lý rất thành công. Tất cả các di lệch do gãy được nắn chỉnh lại đúng vị trí, phục hồi gần như hoàn toàn cấu trúc xương chậu tự nhiên của người bệnh. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi người bệnh còn rất trẻ, giúp cho việc vận động và sinh hoạt sau này không bị hạn chế.

Sau mổ, người bệnh được hướng dẫn tập ngồi, sinh hoạt, đi lại… trong tình trạng bất động khung chậu. Người bệnh xuất viện vào 3 ngày sau và được hẹn tái khám sau hai tuần để theo dõi tình trạng phục hồi. Tiên lượng sau 10 – 12 tuần, người bệnh tiếp tục bước vào ca mổ thứ 3 để khâu lại bàng quang.

Theo các bác sĩ, đứt niệu đạo do gãy khung chậu là một trong những chấn thương nặng nhất của hệ tiết niệu, thường chỉ gặp sau những tai nạn có lực va đập rất lớn như bị xe tải cán, tai nạn giao thông tốc độ cao hoặc ngã từ trên cao. Khi khung chậu bị vỡ, cấu trúc vùng chậu bị biến dạng đột ngột, có thể khiến niệu đạo bị đứt rời hoàn toàn và kèm theo tổn thương bàng quang, mạch máu hoặc các cơ quan lân cận.

Trong giai đoạn cấp cứu, ưu tiên hàng đầu là bảo tồn tính mạng, kiểm soát các tổn thương phối hợp và dẫn lưu nước tiểu bằng mở bàng quang ra da. Chỉ khi tình trạng toàn thân đã ổn định, khối máu tụ tiêu hết và mô tổn thương liền sẹo, bệnh nhân mới được tiến hành phẫu thuật tái tạo niệu đạo nhằm khôi phục đường tiểu tự nhiên.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi