Huyết áp cao, suy thận giai đoạn 3B trên nền tiểu đường gần 20 năm, ông Toàn (70 tuổi) nhập viện vì vết thương nhỏ ở ngón chân cái sưng tấy, hoại tử sâu, buộc cắt bỏ ngón chân.

Một tháng trước, vết chai ở ngón chân cái bên trái của ông Toàn bị nứt một khe nhỏ, không đau. Vài ngày sau, vết nứt lan rộng, chảy dịch, người nhà tự vệ sinh vết thương của ông bằng nước muối sinh lý và uống thêm kháng sinh để tránh nhiễm trùng. Tuy nhiên miệng vết thương không khép lại, sưng tấy, đau nhức không thể đi lại, ông đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ).

BS.CKI Phạm Thị Thu Hà, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết ông Toàn có tiền sử tiểu đường gần 20 năm, có điều trị bằng thuốc nhưng do không ăn kiêng, sinh hoạt, theo chế độ của người tiểu đường nên đường huyết của ông không ổn định. Ông bị huyết áp cao, suy thận giai đoạn 3B, tổn thương thần kinh, mạch máu.

Khi nhập viện, vết thương trên chân trái của ông Toàn sưng tấy diện rộng, chảy dịch mủ, hoại tử sâu xuống đến xương. Để ngăn chặn nhiễm trùng máu cũng như nhiễm trùng lan rộng sang các ngón chân khác, các bác sĩ phải cắt bỏ ngón chân cái, cắt lọc toàn bộ phần mô bị hoại tử, sử dụng máy áp lực âm (VAC) để hút dịch, thúc đẩy tái tạo tế bào.

Bác sĩ Hà giải thích, tình trạng tổn thương mạch máu, thần kinh do kiểm soát đường huyết không tốt làm giảm lưu thông máu, người bệnh mất cảm giác đau ở chân, da khô nứt nẻ, teo cơ, rụng lông, hoặc xuất hiện các vết chai, bóng nước không rõ nguyên nhân.

Ông Toàn còn bị suy thận giai đoạn 3B, một biến chứng khác của bệnh tiểu đường. Chức năng thận của người bệnh bị suy giảm đáng kể, dù chưa phải chạy thận nhân tạo. Tuy nhiên, tình trạng suy thận đã đẩy nhanh nguy cơ tổn thương thần kinh, tắc nghẽn mạch máu và suy giảm miễn dịch, dẫn đến các vết loét không lành và nguy cơ cắt cụt chi cao gấp nhiều lần bình thường.

Bác sĩ Hà giải thích, suy thận làm rối loạn chuyển hóa, giảm khả năng đào thải thuốc khiến đường huyết dễ bị dao động. Các độc chất ure tích tụ trong máu gây tổn thương thêm hệ thống dây thần kinh ngoại biên vốn đã yếu ở người tiểu đường.

“Một vết xước hay vết phồng rộp nhỏ cũng có thể dẫn đến loét, nhiễm trùng nặng, hoại tử. Nguy cơ cắt cụt chi do lưu thông máu kém và nhiễm khuẩn. Với người bệnh tiểu đường kèm suy thận, cơ chế nguy hiểm kép khiến biến chứng mạch máu càng nghiêm trọng hơn”, bác sĩ Hà nói.

Ông Toàn tiếp tục được phối hợp điều trị đa chuyên khoa nội tiết – thận để theo dõi sát đường huyết, kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, đồng thời song song điều trị suy thận. Liều lượng thuốc insulin được bác sĩ điều chỉnh nghiêm ngặt để tránh hạ đường huyết quá mức do thận đào thải kém, đồng thời kiểm soát chặt chẽ huyết áp, tránh các loại thuốc có thể gây độc cho thận.

Chế độ ăn của ông được quy định nghiêm ngặt hơn về đạm, muối, kali và phốt pho theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Sau 10 ngày điều trị nội trú, vết thương của ông Toàn hết nhiễm trùng, chảy dịch, mô hồi phục khá tốt, vết thương được khâu kín và xuất viện. Người bệnh được hướng dẫn rất kỹ cách chăm sóc vết thương bàn chân tiểu đường tại nhà, đồng thời phải tuân thủ thuốc uống, thuốc tiêm và tái khám định kỳ để vừa kiểm tra đường huyết vừa theo dõi diễn tiến của suy thận mạn.

*Tên người bệnh đã thay đổi