Chị Vân Anh, 31 tuổi, nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội do chóng mặt, đau đầu dữ dội sau sinh mổ có gây tê ngoài màng cứng.

TS.BS Nguyễn Duy Trinh, Phó giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết kết quả chụp MRI và chụp tủy cho thấy chị bị rò dịch não tủy tại đoạn nối giữa đốt sống ngực số 12 và đốt sống thắt lưng số 1.

Bác sĩ Nguyễn Duy Trinh giải thích, não và tủy sống được bao bọc bởi hệ thống màng não, gồm màng cứng ở phía ngoài và màng mềm ở phía trong. Dịch não tủy nằm trong khoang giữa các lớp màng này, đóng vai trò như một lớp đệm bảo vệ hệ thần kinh trung ương, giúp duy trì áp lực nội sọ và vận chuyển các chất dinh dưỡng.

Rò dịch não tủy xảy ra khi dịch thoát ra ngoài do tổn thương màng cứng, làm giảm áp lực nội so gây chóng mặt, đau đầu tư thế, cơn đau tăng rõ khi người bệnh đứng hoặc ngồi và giảm khi nằm nghỉ. Bệnh có thể xuất hiện sau gây tê ngoài màng cứng trong phẫu thuật, chọc dò dịch não tủy hoặc do chấn thương, cũng có trường hợp tự phát.

Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây các biến chứng thần kinh nguy hiểm, đặc biệt là chảy máu não.

Chị Vân Anh được tiêm máu tự thân ngoài màng cứng cột sống thắt lưng để vá lỗ rò dịch não tủy. Dưới hướng dẫn của cắt lớp vi tính, bác sĩ Trinh bơm 14ml máu của chính bệnh nhân vào khoang ngoài màng cứng. Chất fibrin trong máu làm máu đông lại, bịt kín điểm rò, dịch não tủy không còn thoát ra ngoài, từ đó cân bằng lại áp lực nội sọ. Thủ thuật diễn ra trong 30 phút, bệnh nhân được xuất viện sau 2 ngày, sức khỏe ổn định, các triệu chứng đau đầu, choáng váng thuyên giảm ngay sau khi kết thúc thủ thuật.

Bác sĩ Trinh khuyến cáo, sản phụ sau sinh mổ có gây tê ngoài màng cứng nếu xuất hiện tình trạng đau đầu dữ dội khi ngồi hoặc đứng, đau giảm khi nằm nghỉ, kèm buồn nôn, chóng mặt hoặc đau cổ kéo dài thì cần đi khám sớm tại bệnh viện có chuyên khoa thần kinh. Đây có thể là dấu hiệu của rò dịch não tủy, biến chứng xảy ra sau thủ thuật gây tê vùng.

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định chụp cộng hưởng từ kết hợp chụp cắt lớp vi tính có bơm thuốc cản quang nhằm xác định vị trí và mức độ rò. Nếu được phát hiện sớm, bệnh nhân chỉ cần điều trị bằng phương pháp sử dụng máu tự thân. Kỹ thuật này có ưu điểm ít xâm lấn, sử dụng chính máu bệnh nhân nên rất an toàn, hiệu quả cao và người bệnh phục hồi nhanh. Với vết rách lớn, người bệnh bắt buộc phải phẫu thuật để khâu kín vị trí rò.