Bà Tuyết, 76 tuổi, thoái hóa khớp gối từ năm 30 tuổi, vẹo chân, sụn mòn hết, trơ hai đầu xương chạm vào nhau gây đau đớn, không thể đi lại, được thay cùng lúc 2 khớp nhân tạo.

Bà Tuyết, ngụ Bến Tre, bị đau nhức khớp gối nhiều năm nhưng không điều trị dứt điểm. Theo thời gian, bệnh ngày càng nặng hơn. 10 năm trước, người bệnh được chỉ định phẫu thuật nhưng lo ngại biến chứng nên từ chối điều trị. Gần đây, bệnh phát triển đến mức bà Tuyết không thể đi lại, hai đầu gối vẹo ra ngoài rất nhiều, đau đớn nghiêm trọng cả ngày lẫn đêm. Bà Tuyết đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

Ngày 6/6, ThS.BS.CKI Hồ Văn Duy Ân, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh bị thoái hóa khớp gối giai đoạn cuối ở cả hai chân. Lớp sụn khớp gần như không còn, dẫn đến hai đầu xương va chạm vào nhau khi di chuyển. Tình trạng này kéo dài làm cho một phần xương bị sụp lún.

Ngoài ra, các dây chằng khớp gối bị tổn thương nặng nề. Nguyên nhân là do khi thoái hóa khớp tiến triển, dây chằng chéo trước và chéo sau bị rách bán phần; dây chằng bên ngoài bị giãn nhiều; dây chằng bên trong bị co rút và căng do các gai xương lớn… Những dây chằng này, đặc biệt là dây chằng bên trong và bên ngoài đóng vai trò như một bản lề, giữ cho khớp gối ổn định khi người bệnh di chuyển.

Do đó, khi các dây chằng bị tổn thương, khớp gối mất đi sự vững chắc, xương chày ở hai chân vẹo vào trong đến 45 độ (trên 20 độ là vẹo nặng), làm cho đầu gối vẹo ra ngoài.

Bác sĩ Ân đánh giá, nếu không lập tức điều trị, người bệnh đối mặt với nguy cơ tàn phế rất cao. Vì vậy, bà Tuyết được chỉ định thay khớp gối ở cả hai chân. Ưu tiên phẫu thuật khớp gối trái trước do tổn thương nặng nề hơn.

Ở trường hợp của bà Tuyết, dây chằng bên ngoài đã giãn nhiều, mất chức năng. Do đó, nếu thay khớp gối thông thường, sau phẫu thuật, dù hết đau nhưng các tổn thương ở dây chằng không được giải quyết, khớp gối vẫn trong tình trạng lỏng lẻo, người bệnh đi lại không tự nhiên, tiếp tục vẹo chân.

Sau khi cân nhắc và tính toán trên phần mềm TraumaCad chuyên dụng trong thay khớp, bác sĩ Ân đã lựa chọn khớp semi constraint để thay cho bà Tuyết. Đây là loại khớp gối đặc biệt, có khả năng bù đắp lại sự lỏng lẻo của dây chằng. Ngoài ra, trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ còn căn chỉnh lại trục chi, giải quyết tình trạng vẹo chân.

Ngày thứ 3 sau phẫu thuật, người bệnh cho biết giảm đau đáng kể, chân trái thẳng rõ rệt, có thể đi lại nhẹ nhàng. Vì tình trạng phục hồi tốt, sức khỏe cải thiện nhanh chóng nên một tháng sau, bà Tuyết tiếp tục thay khớp gối bên phải.

Sau phẫu thuật, người bệnh được chỉ định tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng. Điều này không chỉ giúp phục hồi sức cơ và khả năng vận động của người bệnh mà còn hỗ trợ điều trị các bệnh lý thứ phát do thoái hóa khớp gối, vẹo chân gây ra như viêm gân chày sau, thoái hóa khớp cổ chân,… Tiên lượng một tháng sau ca phẫu thuật thứ hai, người bệnh có thể đi lại gần như bình thường.

Bác sĩ Ân cho biết, với sự phát triển của y học và công nghệ hiện nay, thay khớp gối đã trở thành một ca phẫu thuật thường quy, độ an toàn cao. Vì vậy, nếu có chỉ định thay khớp, người bệnh nên sớm điều trị để tránh những biến chứng nguy hiểm. Đối với bệnh lý khớp gối, người bệnh nên sớm đi khám nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như đau, cứng khớp, đi lại khó khăn… Phát hiện sớm có thể điều trị bảo tồn, giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí điều trị, cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.