Anh N., 33 tuổi, phải đóng bỉm 5 tháng nay vì nước tiểu rò rỉ không kiểm soát sau tai nạn giao thông. Anh vừa được Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM phẫu thuật tạo hình đường tiểu thành công.

Sau tai nạn giao thông, anh V.Đ.N. phải rặn mạnh nước tiểu mới thoát ra lượng rất nhỏ, luôn có cảm giác buồn đi tiểu. Nhiều lần đang ngồi làm việc hay ngồi ăn cơm với gia đình, nước tiểu  tự động rỉ ra, không thể kiểm soát, khiến anh phải đóng bỉm cả ngày.

Hai tuần trước, bụng đột ngột đau rát đến nỗi khó thở, anh được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cấp cứu, được chẩn đoán bí tiểu cấp tính. Bác sĩ tiến hành tạo một lỗ nhỏ trên xương mu thông vào bên trong bàng quang, rồi ống thông qua lỗ này để “giải phóng” nước tiểu dồn ứ trong bàng quang. Kỹ thuật này gọi là mở bàng quang ra da.

Tiếp đó, bác sĩ chuyên khoa I Phan Huỳnh Tiến Đạt, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho anh chụp X-quang niệu đạo ngược dòng, phát hiện tại vị trí niệu đạo đi qua tầng sinh môn (nằm giữa hậu môn và bìu) có một đoạn chít hẹp gần như hoàn toàn, rộng khoảng 1 mm, dài khoảng 1 cm.

Bác sĩ Đạt giải thích theo thời gian, vết thương do tai nạn giao thông trên niệu đạo của anh N. dần xơ hóa, dày lên. Mô xơ lấp đầy lòng niệu đạo khiến nước tiểu không thể thoát hết ra ngoài, dồn ngược về bàng quang. Khi lượng nước tiểu dồn ứ vượt sức chứa tối đa của bàng quang, tự động rò rỉ ra ngoài không thể kiểm soát. Tình trạng này gọi là són tiểu do tràn đầy.

Theo bác sĩ Đạt, hẹp niệu đạo hiện có thể điều trị bằng nhiều phương pháp như nong rộng, xẻ lạnh, đặt stent và phẫu thuật tạo hình niệu đạo. Tuy nhiên, nong, xẻ lạnh và đặt stent chỉ là giải pháp tạm thời, tỷ lệ tái phát hẹp sau điều trị cao. Với tình trạng hẹp niệu đạo nghiêm trọng như trường hợp của anh N., phẫu thuật tạo hình niệu đạo là lựa chọn tối ưu do loại bỏ hoàn toàn đoạn hẹp.

Phẫu thuật cho anh N. là ê kíp bác sĩ Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM: ThS.BS Cao Vĩnh Duy, BS.CKI Phan Huỳnh Tiến Đạt, BS Trần Huy Phước. Ê kíp mổ phối hợp tạo một đường rạch dài khoảng 8cm dọc tại tầng sinh môn, cẩn thận bóc tách bộc lộ niệu đạo, cắt bỏ mô xơ hẹp rồi khâu nối hai đoạn niệu đạo bình thường lại vào nhau. “Đây là phương pháp cắt nối tận – tận”, bác sĩ Đạt cho biết.

Anh N. được xuất viện 3 ngày sau ca phẫu thuật, không còn phải mang bỉm. Anh cần đặt ống thông tiểu 2 tuần để dẫn lưu nước tiểu ra ngoài thay cho niệu đạo tạm thời.

Theo bác sĩ Đạt, do quá trình mổ không tác động đến cơ hành xốp niệu đạo (nhóm cơ nằm gần tuyến tiền liệt, tham gia vào quá trình cương dương và xuất tinh) nên sẽ không ảnh hưởng đến khả năng xuất tinh của anh sau khi phục hồi.

Hẹp niệu đạo thường gặp hơn hẳn ở nam giới do sự khác biệt về cấu tạo niệu đạo. Chiều dài niệu đạo nam giới 18-20cm trong khi nữ giới chỉ khoảng 3-4cm, nên nguy cơ tổn thương lớn hơn. Ước tính, tỷ lệ hẹp niệu đạo ở nam giới là từ 229-627/100.000. Hẹp tại vị trí niệu đạo trước phổ biến nhất, chiếm 92,2% số ca hẹp niệu đạo, trong đó, hẹp niệu đạo hành (đoạn niệu đạo đi qua tầng sinh môn) chiếm 46,9% .

Hiện không thể điều trị hẹp niệu đạo bằng thuốc mà chỉ có thể can thiệp y khoa. Trong số các phương pháp điều trị hẹp niệu đạo phổ biến, phẫu thuật tạo hình là phương án hiệu quả cao nhất, lên đến trên 90%, được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong điều trị hẹp niệu đạo. Tùy vị trí hẹp, chiều dài đoạn hẹp, mức độ hẹp, bác sĩ có thể chỉ định tạo hình bằng kỹ thuật cắt nối tận – tận, tạo hình bằng vạt da có cuống hay niêm mạc miệng.

Hẹp niệu đạo cần điều trị sớm bởi tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Niệu đạo hẹp khiến nước tiểu không thể thoát hết gây bí tiểu hoặc dồn ngược lên bàng quang, gây són tiểu do tràn đầy. Nước tiểu rỉ ra liên tục tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nhiễm trùng tiểu. Ngoài ra, nước tiểu có thể trào ngược lên thận, gây ứ nước thận, nguy cơ hình thành sỏi thận, suy giảm chức năng thận, nhiễm trùng thận.

Bác sĩ Phan Huỳnh Tiến Đạt khuyến cáo nam giới có biểu hiện tiểu khó, bí tiểu, tiểu lắt nhắt, tiểu không hết, dòng nước tiểu yếu bất thường; đặc biệt ở những người có tiền sử viêm niệu đạo, can thiệp y khoa qua niệu đạo, từng gặp chấn thương tại vùng chậu và tầng sinh môn cần đến bệnh viện khám, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.