Đau nhức chân nhiều tháng không khỏi, người đàn ông 66 tuổi được chẩn đoán hẹp gần hết động mạch nuôi chi dưới, cần can thiệp tái thông để tránh nguy cơ hoại tử.

Ông Cảnh có triệu chứng đau chân trái khi đi bộ quãng ngắn từ bốn tháng trước. Ông đi khám nhiều nơi, bác sĩ chẩn đoán bệnh lý xương khớp. Ông uống thuốc theo toa, xoa bóp, làm vật lý trị liệu nhiều lần nhưng tình trạng không cải thiện. Gần đây chân trái đau nhiều hơn dù chỉ đi lại loanh quanh trong nhà, ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám.

Ngày 5/6, GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết ông Cảnh có biểu hiện đau cách hồi (hiện tượng đau từng cơn, thường xuất hiện khi người bệnh hoạt động gắng sức). Đây là triệu chứng điển hình của bệnh lý động mạch ngoại biên. Bác sĩ chỉ định ông chụp CT động mạch, kết quả ghi nhận động mạch chậu ngoài bên trái hẹp nặng. “Đây chính là nguyên nhân khiến lưu lượng máu đi qua chỗ hẹp bị giảm, làm thiếu máu nuôi chi và gây ra triệu chứng đau cách hồi cho người bệnh”, giáo sư Nhân khẳng định.

Động mạch chậu phân thành hai nhánh là động mạch chậu trong (nuôi dưỡng vùng chậu và các cơ quan lân cận) và động mạch chậu ngoài (cung cấp máu cho các cơ quan trong vùng chậu, đồng thời đưa máu xuống nuôi đùi và chi dưới). Hẹp, tắc động mạch chậu là một bệnh lý mạch máu ngoại biên, xảy ra khi lòng động mạch bị tắc hoặc hẹp nhiều, làm giảm cấp máu cho chân, gây nên các triệu chứng như đau chân, loét ngón, hoại tử, dẫn đến nguy cơ cắt cụt chi nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Phần lớn nguyên nhân gây ra bệnh động mạch ngoại biên là do mảng xơ vữa tích tụ và thu hẹp dần lòng mạch, và quá trình này tiến triển dần theo thời gian. Một số ít trường hợp có thể do mạch máu bị tổn thương khi tiếp xúc với tia xạ, đặc biệt là ở những vùng phải điều trị xạ trị. Ông Cảnh bị tăng huyết áp, rối loạn lipid máu nhiều năm.

Đây là những yếu tố nguy cơ gây xơ vữa động mạch dẫn tới hẹp nặng động mạch chậu. Giáo sư Nhân đánh giá nếu để một thời gian nữa không điều trị, tình trạng giảm máu tưới ở bên dưới chỗ hẹp sẽ ảnh hưởng nặng đến vùng tưới máu của động mạch đùi, động mạch dưới gối. Mạch máu bị xơ vữa nhiều dễ gây vôi hóa lòng mạch, can thiệp sẽ gặp nhiều khó khăn, thậm chí phải phẫu thuật bắc cầu.

Ê kíp tiến hành can thiệp đặt stent động mạch chậu cho người bệnh. Quá trình diễn ra thuận lợi sau 20 phút, đoạn động mạch hẹp được nong rộng, khơi thông dòng máu nuôi chi dưới. Sau can thiệp sức khỏe ông Cảnh ổn định, hết tình trạng đau nhức, tê bì chân trái, xuất viện hai ngày sau.

Theo giáo sư Nhân, tắc hẹp động mạch chậu cũng như bệnh động mạch chi dưới là nhóm bệnh lý nguy hiểm thường bị bỏ qua, vì các triệu chứng không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với các vấn đề liên quan đến xương khớp, thần kinh… Có những bệnh nhân nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, không ít trường hợp trong đó phải cắt cụt chân. Như ông Cảnh cũng tưởng mình mắc bệnh xương khớp nên điều trị sai cách. May mắn cho ông là lúc phát hiện, bệnh chưa biến chứng, chưa tiến triển quá nặng nên vẫn có cơ hội tái thông mạch máu.

Để phòng ngừa bệnh động mạch ngoại biên, mỗi người nên tuân thủ lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ xơ vữa mạch máu. Bên cạnh chế độ ăn hạn chế thực phẩm chứa chất béo xấu, cần tránh xa thuốc lá, tích cực tập thể dục, duy trì cân nặng lý tưởng, kiểm soát các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau ở bắp chân, cẳng chân khi đi lại (đau cách hồi), đau nhức chân không giảm dù đã nghỉ ngơi…, nên đến bệnh viện khám sớm.