Chị Bình (48 tuổi, Hà Nội) chướng bụng khó chịu 2 tuần nay, đi khám phát hiện khối u ở buồng trứng và loét dạ dày, sinh thiết cho kết quả ung thư.

1 năm trước đó, chị Bình đã nội soi dạ dày ở một cơ sở y tế khác, được kết luận viêm dạ dày và chỉ điều trị thuốc thông thường. Gần đây, chị thấy chướng bụng căng tức kéo dài ngày càng tăng nặng, chị tới thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Siêu âm cho thấy trong ổ bụng có khá nhiều dịch ở các vị trí như quanh gan, quanh lách và trong tiểu khung, song các xét nghiệm không phát hiện vi khuẩn, không có dấu hiệu lao hay tế bào ác tính. Chụp cắt lớp vi tính sau đó ghi nhận hai khối bất thường ở buồng trứng trái, kích thước khoảng 2,5×3,2 cm và 6,6 x 8,2cm, cấu trúc hỗn hợp đặc và dịch; thành dạ dày vùng hang vị dày nhẹ.

TS.BS Vũ Trường Khanh, Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy cho biết, dù kết quả CT hướng nhiều đến u buồng trứng, song chi tiết thành dạ dày vùng hang vị dày nhẹ gợi ý tổn thương ở đường tiêu hóa. Thêm vào đó, tràn dịch ổ bụng không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đã loại trừ nhiễm trùng và lao, là dấu hiệu cần nghĩ đến bệnh lý ác tính trong ổ bụng hoặc di căn phúc mạc. Vì vậy người bệnh được tiếp tục chỉ định thực hiện nội soi dạ dày để tránh bỏ sót nguyên nhân.

Kết quả cho thấy một vùng tổn thương thâm nhiễm kèm loét kéo dài khoảng 10cm, chiếm gần 3/4 chu vi dạ dày, gây hẹp nhẹ. Sinh thiết nhiều vị trí được thực hiện và cho kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư biểu mô tế bào nhẫn.

Theo bác sĩ Khanh, đối với loại ung thư này ở dạ dày có đặc điểm phát triển lan tỏa dưới niêm mạc. Trên hình ảnh nội soi, tổn thương thường phẳng, màu nhạt, dễ bị nhầm với viêm dạ dày thông thường. Trong giai đoạn sớm, tổn thương rất khó nhận biết, sinh thiết có thể âm tính giả nếu không lấy đúng vị trí. Đây cũng là lý do người bệnh từng nội soi trước đó nhưng chỉ được chẩn đoán viêm dạ dày, đến khi phát hiện lại đã ở giai đoạn muộn di căn.

Sau khi được chẩn đoán chính xác bệnh, chị Bình được chuyển khoa ung bướu để cân nhắc hóa trị.

Theo bác sĩ Khanh, trường hợp ung thư di căn đến buồng trứng được gọi là u Krukenberg. Trong đó, khoảng 70% ung thư có nguồn gốc từ dạ dày (thường là ung thư biểu mô ở vùng hang môn vị); ngoài ra còn có thể ở các vị trí khác như vú, ruột thừa, ruột non, túi mật, niệu quản, đường mật, bàng quang, tuyến tụy, bóng vater, cổ tử cung. Tỷ lệ u Krukenberg rất cao ở các nước châu Á, chiếm khoảng 20% các ca ung thư buồng trứng ở các khu vực này.

Bệnh thường gặp ở phụ nữ trung niên, biểu hiện không đặc hiệu như bụng chướng, đau bụng âm ỉ, rối loạn kinh nguyệt nhẹ hoặc không có triệu chứng phụ khoa rõ ràng. Trong nhiều trường hợp, khối u buồng trứng và cổ trướng (dịch tích tụ bất thường trong ổ bụng) được phát hiện trước, trong khi khối u nguyên phát ở dạ dày lại bị bỏ qua.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo người dân nên đi khám sớm khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài như chướng bụng không rõ nguyên nhân, đầy bụng dai dẳng, nhanh no khi ăn, sụt cân không chủ ý. Nhiều trường hợp ung thư dạ dày giai đoạn đầu gần như không có biểu hiện rõ ràng vì vậy chủ động tầm soát đóng vai trò quan trọng. Người từ 40 tuổi trở lên nên nội soi dạ dày định kỳ, đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, tiền sử viêm teo niêm mạc dạ dày nặng hoặc có dị sản ruột nặng, gia đình có người mắc ung thư dạ dày, hoặc thói quen ăn mặn, hút thuốc.

“Ung thư dạ dày nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm có thể điều trị hiệu quả, thậm chí bằng các phương pháp ít xâm lấn như cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi, giúp bảo tồn dạ dày. Ngược lại, khi bệnh tiến triển âm thầm và được phát hiện muộn, điều trị khó khăn hơn, tiên lượng kém”, bác sĩ Khanh cho biết.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.