Chạy thận để cải thiện chất lượng sống

Thay vì nghĩ tiêu cực phải chạy thận cả đời, chị M., 41 tuổi, coi chạy thận 3 buổi một tuần là thời gian để cơ thể nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng để chăm sóc gia đình.

Thoải mái như ở nhà

Đều đặn mỗi thứ 2-4-6 hàng tuần, chị Đ.H.M. (Tiền Giang) đến khoa Nội thận – Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chạy thận. Trước buổi chạy thận, điều dưỡng khoa đo cân nặng, huyết áp, nhịp tim cho chị nhằm đảm bảo chị đủ sức khỏe xuyên suốt 4 tiếng chạy thận (từ 7 giờ đến 11 giờ sáng). Các chỉ số này được ghi chép cẩn thận để so sánh với kết quả sau chạy thận.

Sau khi sát trùng, điều dưỡng lần lượt đưa 2 cây kim có gắn 2 ống dây dẫn trong suốt vào mạch máu trên cánh tay trái của chị M. Hai ống dây dẫn được kết nối với máy chạy thận nhân tạo. Máu của chị M. được bơm, vận chuyển đến bộ lọc máy chạy thận qua một ống dẫn. Sau khi lọc xong, máu được đưa trở lại cơ thể qua một ống dẫn khác.

Trong lúc điều dưỡng thực hiện các bước chuẩn bị cho buổi chạy thận, chị M. vừa ngồi xem chương trình giải trí trên tivi vừa nhâm nhi ly cà phê sữa đá – thức uống không thể thiếu của chị mỗi sáng.

Do chạy thận sáng sớm, chưa kịp ăn sáng, chị M. đặt suất ăn từ thực đơn của bệnh viện để ăn vào giữa buổi chạy thận. Theo điều dưỡng Lan Anh, các món ăn trong thực đơn được nấu theo khẩu phần dành riêng cho người chạy thận, sẽ được phục vụ khi chạy thận 2-3 tiếng hoặc khi người bệnh yêu cầu.

Sau khi điều dưỡng hoàn thành khâu chuẩn bị và khởi động máy chạy thận, chị M. bấm nút điều khiển đầu giường hạ thấp xuống để nằm thoải mái, dễ ngủ hơn. Chị chia sẻ chị coi 4 tiếng chạy thận là thời gian để cơ thể nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng, giảm căng thẳng từ công việc. Sau buổi chạy thận, chị dành trọn thời gian còn lại cho công việc, chăm sóc gia đình, gặp gỡ bạn bè… với thể trạng sức khỏe, năng lượng tốt hơn.

Chị M. cho biết hiện ngoài việc sắp xếp thời gian cố định cho 3 buổi chạy thận mỗi tuần, cuộc sống của chị không thay đổi nhiều so với trước khi phát hiện bệnh. “Kể cả nếu không được ghép thận, phải chạy thận cả đời, tôi vẫn thấy may mắn vì bệnh thận vẫn còn biện pháp can thiệp”, chị M. chia sẻ.

Nhìn sắc mặt tươi tắn của chị, ít ai nghĩ chị đã chạy thận nhân tạo 2 năm nay. BS.CKII Nguyễn Thị Thanh Thùy, khoa Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, nhận định: “Chị M. luôn tràn đầy năng lượng, vui vẻ, lạc quan và tuân thủ điều trị nên các chỉ số sức khỏe của chị hiện rất ổn định”.

Chị M. cho biết phát hiện mắc suy thận mạn 4 năm trước do huyết áp cao bất thường, có lúc chạm mức 200. Sau 2 năm điều trị bảo tồn chức năng thận, chị chuyển sang chạy thận nhân tạo để duy trì sự sống, chờ đến ngày được ghép thận.

8 tháng đầu chạy thận, cơ thể mệt mỏi, đau nhức, ngứa ngáy, ăn không ngon khiến chị không thể làm việc, kể cả những việc nội trợ thường làm. Hoang mang không biết sống được bao lâu cộng thêm cảm giác bản thân là gánh nặng của gia đình khiến tinh thần chị suy sụp.

Được người nhà, bạn bè, đồng nghiệp động viên và làm đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, sức khỏe thể chất và tinh thần chị dần phục hồi. “Bạn bè gặp tôi đều không tin tôi đang phải chạy thận”, chị M. chia sẻ.

Ở một giường khác, bà B.P.Q. (63 tuổi, TP.HCM) trò chuyện vui vẻ với nam điều dưỡng đang theo dõi và ghi nhận thông số trên máy chạy thận nhân tạo tại giường của bà. Đây là công việc được thực hiện mỗi 30 phút.

Trên chiếc bàn nhỏ cuối giường của bà có đặt một cà mèn cơm do bà Q. tự tay nấu. Bữa ăn hôm nay của bà có cá diêu hồng bỏ da hấp và bông cải xanh luộc nhừ được chế biến theo hướng dẫn của bác sĩ. “Bệnh viện có phục vụ bữa ăn nhưng tôi thích tự tay nấu mang đi”, bà Q. chia sẻ.

Bác sĩ Thùy cho biết khoa Nội thận – Lọc máu phối hợp chặt chẽ với khoa Dinh dưỡng – Tiết chế của bệnh viện để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với thể trạng sức khỏe của từng người bệnh.

Bà Q. cho biết bà mắc suy thận mạn giai đoạn cuối sau nhiều năm cao huyết áp, đến nay đã chạy thận gần 10 năm. Bà từng chạy thận ở nhiều bệnh viện tại TP.HCM, cuối cùng bà chọn Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để chạy thận lâu dài vì máy móc ngoại nhập hiện đại; bác sĩ, điều dưỡng chăm sóc chu đáo, tận tình; phòng ốc rộng rãi, thoáng mát, sạch sẽ cho bà cảm giác thoải mái như ở nhà.

Để tiện đưa đón, chăm sóc mẹ chạy thận, con trai cả đón bà về ở chung. Vốn tính “luôn chân luôn tay” nên lúc không đến bệnh viện chạy thận, bà dành thời gian quán xuyến mọi việc nội trợ trong nhà: đi chợ, nấu ăn, dọn dẹp, giặt giũ, phơi quần áo, chăm sóc cây hoa,… Bà làm vừa sức, thấy khỏe thì làm, mệt thì nghỉ. “Nhờ chạy thận, tôi sống vui vẻ, đủ sức khỏe để chăm sóc cho con cháu”, bà Q. chia sẻ.

Giữ tinh thần lạc quan

Một nghiên cứu tại Tây Ban Nha trên 239 người bệnh suy thận đã chạy thận nhân tạo trung bình khoảng 3 năm chỉ ra người bệnh có tinh thần lạc quan, vui vẻ có nguy cơ phải nhập viện thấp hơn, tình trạng sức khỏe tốt hơn so với người bệnh tinh thần suy sụp, bi quan.

Cũng theo bác sĩ Thùy, nếu tuân thủ đúng phác đồ điều trị, cách chăm sóc sức khỏe, giữ tinh thần lạc quan và chế độ dinh dưỡng phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh có thể sống trên 10 năm.

Theo chị Mai, giữ tinh thần lạc quan rất quan trọng. Chị không suy nghĩ mình sẽ còn sống được bao lâu mà chọn cách chấp nhận, thích nghi, điều chỉnh cuộc sống theo tình trạng bệnh để vừa có thể đảm bảo phác đồ điều trị bác sĩ đưa ra vừa có thể sống vui vẻ, hạnh phúc bên gia đình.

“Tôi không nghĩ mình bị bệnh, luôn cố gắng sống trọn vẹn từng ngày bên những người thân yêu, tập trung vào công việc, tận hưởng cuộc sống hạnh phúc từng phút giây. Kể cả nếu không được ghép thận, phải chạy thận cả đời, tôi vẫn may mắn vì bệnh thận vẫn còn biện pháp can thiệp”, chị Mai chia sẻ.

Để đảm bảo sức khỏe vui sống, bác sĩ Thùy khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ đúng các chỉ dẫn của bác sĩ như chạy thận đúng và đủ lịch, uống thuốc đúng giờ và đủ liều, tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng thuốc khác, đến bệnh viện ngay khi có vấn đề sức khỏe bất thường.

Dù lọc máu (gồm chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng) không chữa khỏi bệnh nhưng có thể giúp người bệnh suy thận mạn duy trì sức khỏe cho đến khi được ghép thận hoặc tiếp tục cuộc sống cả đời