Bà Thu, 56 tuổi, đau bụng nhiều, sụt 8 kg chỉ trong một tháng, bác sĩ phát hiện gan bị áp xe, xơ teo, nhiều sỏi, phải phẫu thuật cắt 2 phân thùy gan, ngừa ung thư đường mật.

Bà Thu (ngụ Kon Tum) tiền sử sỏi đường mật cách đây 24 năm, từng 3 lần mổ lấy sỏi trong gan vào các năm 2001, 2006 và 2017. Một tháng gần đây, bà xuất hiện 2 đợt đau nghiêm trọng với biểu hiện đau bụng quặn từng cơn, nôn ói, vàng da, sốt về chiều và sụt 8kg. Những cơn đau khiến bà mệt mỏi, sa sút cả thể chất lẫn tinh thần, ảnh hưởng đến công việc và chất lượng sống.

Ngày 20/3, ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, BS.CKII Võ Ngọc Bích, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đã chỉ định bà Thu làm một số xét nghiệm, chụp chiếu để kiểm tra tình trạng sức khỏe của bà. Kết quả siêu âm và chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy, đường mật gan trái bị áp xe, xơ teo nhu mô, có tình trạng giãn và sỏi 2 bên gan.

Bác sĩ Ngọc Bích cho biết, trường hợp này, người bệnh cần cắt gan trái hạ phân thùy 2 và 3, đồng thời mở đường hầm lấy sỏi để giải quyết tình trạng đau và ngăn ngừa biến chứng. Trong cuộc phẫu thuật năm 2017, bà Thu đã được bác sĩ tạo đường hầm qua thành bụng tới ống mật chủ và nhu mô gan để tán sỏi.

Thông thường trường hợp phát hiện sỏi tái phát, bác sĩ sẽ theo đường hầm đó để tán sỏi mật mà không cần phẫu thuật để vào lại ống mật chủ và nhu mô gan. Tuy nhiên, với trường hợp này nếu chỉ dừng lại việc tán sỏi sẽ không thể giải quyết vấn đề mà bệnh nhân đang gặp phải, cũng như ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm về sau. Những tổn thương, áp xe và xơ teo gan hiện tại của bà là điều kiện thuận lợi cho ung thư đường mật có thể xảy ra cho người bệnh. Do vậy, bác sĩ Ngọc Bích phải thực hiện một cuộc mổ hở, cắt phân thùy 2, 3 của gan, đồng thời tán sỏi để ngăn ngừa ung thư.

Trong suốt 4 giờ phẫu thuật, không ít lần phát sinh những tình huống khó nhưng các bác sĩ đã xử lý khéo léo. Do người bệnh đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật nên các cơ quan trong ổ bụng bị dính nhiều. Các bác sĩ đã cẩn thận, tỉ mỉ gỡ dính để không làm thủng ruột, tránh tổn thương các mạch máu lớn và đường mật. Sau khi thực hiện, bác sĩ nội soi kiểm tra đường mật thấy sạch sỏi và thực hiện may lại đường mật trên.

Hậu phẫu, bà Thu hồi phục tốt, vết mổ khô, có thể ăn uống sau 2 ngày. Người bệnh được hướng dẫn tập vật lý trị liệu để vận động sớm, đẩy nhanh quá trình hồi phục. Người bệnh xuất viện sau 5 ngày. Trước đó, bác sĩ tiến hành nội soi kiểm tra, đường mật và gan đã sạch sỏi nên rút ống dẫn lưu. Người bệnh trở lại cuộc sống bình thường và tái khám theo lịch của bác sĩ.

Bác sĩ Ngọc Bích cho biết thêm, sỏi đường mật trong gan là bệnh lý khá phổ biến ở các nước châu Á, chủ yếu là sỏi sắc tố mật và sỏi cholesterol. Nguyên nhân do ký sinh trùng đường ruột xâm nhập vào đường mật, cùng với vi khuẩn khiến bilirubin không được hòa tan hoàn toàn, kết hợp với trứng, xác giun trong gan tạo thành sỏi. Ngoài ra, sỏi đường mật còn hình thành do dịch mật ứ đọng hay đường mật chít hẹp, dị dạng đường mật, tắc nghẽn do khối u hoặc mắc bệnh huyết tán dẫn đến bilirubin dư thừa.

Triệu chứng của bệnh tùy thuộc vào kích thước và vị trí của sỏi. Nếu sỏi nhỏ thường có triệu chứng không đặc hiệu như đầy bụng, khó tiêu, đau nhẹ ở vùng hạ sườn phải. Ở giai đoạn sỏi phát triển to hoặc gây tắc nghẽn đường mật trong nhu mô gan, các triệu chứng sẽ rõ ràng hơn như đau quặn sườn phải, vàng da, vàng mắt, sốt nóng, rét run, chán ăn, sụt cân.

Sỏi đường mật trong gan nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây biến chứng nguy hiểm, gây suy giảm chức năng gan nghiêm trọng như viêm gan, xơ gan, ung thư đường mật trong gan, nhiễm trùng máu gây nguy hiểm đến tính mạng. Bác sĩ Ngọc Bích khuyến cáo mọi người, bên cạnh chế độ ăn uống khoa học, hợp vệ sinh, nên ăn chín uống sôi, xổ giun 6 tháng/lần, cần thăm khám sức khỏe định kỳ, siêu âm mỗi năm một lần.

Đối với bệnh nhân đã từng phẫu thuật lấy sỏi vẫn có khả năng tái phát. Tuy nhiên, cùng với chuyên môn của bác sĩ và sự phát triển của máy móc, kỹ thuật hiện đại như máy nội soi đường mật, máy tán sỏi… thì những viên sỏi tái phát sẽ được tán dễ dàng, ít xâm lấn, hiệu quả cho người bệnh. Người bệnh cần thăm khám, tái khám theo lịch hẹn, phát hiện sớm để có hướng xử lý kịp thời. Nếu tái phát sỏi nhỏ có thể lấy sỏi qua đường hầm một cách nhẹ nhàng.

(*) Tên bệnh nhân đã được thay đổi