Hà Nội – Bé Long, 13 tuổi, hai chân đau yếu, khó di chuyển, chỉ số men cơ tăng gấp hàng chục lần bình thường sau cúm B, được chẩn đoán viêm cơ, nguy cơ tiêu cơ vân và suy thận nếu không điều trị kịp thời.

Khoảng một tuần trước nhập viện, bé Long sốt liên tục 6 ngày kèm ho có đờm, nghẹt mũi. Gia đình đưa trẻ đến phòng khám tư thăm khám và điều trị, song các triệu chứng hô hấp chưa hoàn toàn thuyên giảm, trẻ xuất hiện đau cơ vùng bắp chân, cảm giác yếu hai chân, kèm đi ngoài phân lỏng. Đến khám tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, kết quả test nhanh xác định trẻ nhiễm cúm B, men gan tăng. Đồng thời, chỉ số men cơ Creatine Kinase (CK) tăng vọt lên 5.570 U/L, cao gấp hàng chục lần bình thường, phản ánh tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương nghiêm trọng.

Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, viêm cơ cấp là biến chứng hiếm gặp của cúm, thường xuất hiện ở trẻ trong giai đoạn các triệu chứng hô hấp đang thuyên giảm. Virus cúm có thể gây tổn thương các sợi cơ, khiến trẻ đau nhức dữ dội vùng đùi hoặc bắp chân, đi lại khó khăn, thậm chí từ chối vận động. Khi cơ bị tổn thương, men cơ CK tăng cao trong máu. Một số trường hợp cũng ghi nhận tăng AST, ALT do các men này hiện diện trong mô cơ và do phản ứng viêm toàn thân liên quan đến nhiễm virus.

“Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các tế bào cơ bị phá hủy hàng loạt, myoglobin, kali, photpho… giải phóng vào máu nguy cơ rối loạn điện giải, toan chuyển hóa, sốc giảm thể tích, tổn thương ống thận, thậm chí suy thận cấp”, bác sĩ Thảo nhận định.

Để ngăn ngừa biến chứng, bé Long được chỉ định truyền dịch tĩnh mạch tích cực nhằm bảo vệ chức năng thận và tăng đào thải myoglobin qua thận. Trong quá trình điều trị, nhịp tim bé Long chậm khoảng 60 lần mỗi phút dù không đau ngực hay khó thở. Bác sĩ chỉ định điện tim đánh giá chức năng và loại trừ nguy cơ viêm cơ tim hoặc rối loạn dẫn truyền. May mắn kết quả cho thấy bệnh nhi chưa cần can thiệp chuyên sâu.

Song song, bé Long được điều trị các triệu chứng hô hấp, bù điện giải và hỗ trợ cải thiện tình trạng tăng men gan. Các bác sĩ theo dõi lượng nước tiểu mỗi giờ cùng các chỉ số chức năng gan, thận và men cơ. Sau 4 ngày điều trị, bệnh nhi hết sốt, không còn đau cơ, vận động bình thường và ăn uống tốt. Chỉ số CK giảm về mức an toàn, các triệu chứng lâm sàng ổn định được xuất viện. Bác sĩ lưu ý trẻ cần tránh xoa bóp quá mạnh, hạn chế vận động trong 1 tuần để tránh tổn thương các sợi cơ.

Theo bác sĩ Phương Thảo, cúm B là bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do virus cúm type B gây ra, thường lưu hành theo mùa và lây lan qua đường hô hấp. Phần lớn người bệnh có các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, sổ mũi, đau nhức cơ thể và có thể hồi phục sau 5-7 ngày nếu được chăm sóc phù hợp.

Thực tế nhiều người vẫn cho rằng cúm B nhẹ hơn cúm A nên thường chủ quan trong theo dõi và điều trị. Virus cúm B vẫn có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền. Ngoài viêm cơ cấp, người bệnh còn có nguy cơ gặp các biến chứng như viêm phổi, viêm não, viêm cơ tim hoặc làm nặng thêm các bệnh lý mạn tính sẵn có.

Bác sĩ Thảo khuyến cáo phụ huynh cần theo dõi sát trẻ trong suốt quá trình mắc cúm. Khi trẻ sốt hoặc đau nhức, chỉ nên sử dụng thuốc hạ sốt chứa Paracetamol theo đúng liều lượng 10-15mg/kg cân nặng, cách nhau 4-6 giờ. Tuyệt đối không dùng Aspirin cho trẻ nhiễm virus vì nguy cơ cao gây hội chứng Reye – một tình trạng hiếm gặp nhưng gây tổn thương gan và não, đe dọa tính mạng. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ bởi kháng sinh không có tác dụng đối với virus cúm. Việc lạm dụng thuốc có thể làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và che lấp các dấu hiệu bệnh quan trọng.

Trẻ ốm nên được bố trí nằm phòng riêng, sử dụng đồ dùng cá nhân biệt lập và hạn chế tối đa tiếp xúc với nhóm người có nguy cơ cao như trẻ sơ sinh, người cao tuổi, phụ nữ có thai hoặc người có bệnh lý nền. Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức cơ dữ dội, đặc biệt ở hai chân, yếu cơ, đi lại khó khăn, nước tiểu sẫm màu như nước ngọt có ga hoặc màu đỏ nâu, cần đưa trẻ đến bệnh viện khám ngay.