Nhập viện trong tình trạng mất nước nghiêm trọng, hôn mê sâu do biến chứng lồng ruột giai đoạn muộn, tiên lượng tử vong cao, bé Minh, 8 tháng tuổi, được bác sĩ cứu sống.

ThS.BS Lâm Thiên Kim, chuyên khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM cho biết trước đó ba ngày, bé đến khám vì đau bụng, được chẩn đoán nhiễm trùng đường ruột. Kết quả siêu âm không phát hiện khối lồng nên bác sĩ kê đơn thuốc và hướng dẫn phụ huynh theo dõi cho bé tại nhà.

Sau ba ngày, bé có biểu hiện nôn (ói), sốt cao, tiêu lỏng, đi đại tiện ra phân nhầy có máu, được gia đình đưa vào bệnh viện cấp cứu. Lúc này bệnh nhi đã rơi vào trạng thái hôn mê, không thể mở mắt, mạch tăng 160 lần/ phút (bình thường trẻ sơ sinh là 120-140 lần/ phút). Kết quả siêu âm phát hiện khối lồng 40mm.

“Lồng ruột là bệnh lý cấp cứu ngoại nhi cần can thiệp trong vòng 6 tiếng, bé Minh có biểu hiện đi tiêu ra máu tức đã diễn tiến nặng, nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây nhiễm trùng, nhiễm độc dẫn đến tử vong”, bác sĩ Kim nói, thêm rằng bệnh thường được điều trị bằng phương pháp tháo lồng, tuy nhiên cách này không được chỉ định khi trẻ bị nhiễm trùng vùng bụng hoặc gặp các vấn đề khác. Bé bị mất nước nhiều, sinh hiệu kém nên càng không thể phẫu thuật ngay.

Bác sĩ cấp cứu chăm sóc tích cực, truyền dịch bù nước, bù điện giải cho trẻ. Sau 1 giờ bé cất tiếng khóc, có dấu hiệu hồi tỉnh, lập tức được chuyển lên phòng mổ để bơm hơi tháo lồng.

Bệnh nhi được đặt ống thông dạ dày – trực tràng, gây mê và bơm hơi bằng máy để đẩy khối lồng thoát xuống dưới. Sau đó, bác sĩ chụp C-arm tại phòng mổ kiểm tra, kết quả cho thấy khối lồng đã được tháo. Sau đó chuyển xuống phòng hồi sức tiếp tục bù dịch và điện giải, đồng thời bổ sung kháng sinh, hỗ trợ hô hấp, theo dõi tích cực.

Đến 23 giờ cùng ngày, bé tỉnh táo, được siêu âm tại giường. Ê kíp bác sĩ thở phào nhẹ nhõm vì bệnh nhi đã thoát cửa tử, tuy nhiên vẫn cần theo dõi thêm 48 tiếng bởi khối lồng có thể tái phát. Sau 2 ngày bé được rút nội khí quản, chuyển xuống khoa Nhi tiếp tục theo dõi.

Ngày 11/3, bé đã có thể ăn uống, đi đại tiện, bụng mềm xẹp, bác sĩ chỉ định điều trị bằng kháng sinh, xuất viện sau một tuần điều trị.

Lồng ruột là tình trạng một đoạn ruột trượt vào bên trong phần ruột bên cạnh và lồng vào nhau. Hiện tượng này thường xuất hiện ở ruột non và xảy ra phổ biến ở trẻ từ 13-24 tháng tuổi. Thống kê cho thấy, tại Việt Nam, cứ 100.000 trẻ dưới 1 tuổi sẽ có khoảng 300 trẻ bị lồng ruột.

Bệnh thường khởi phát sau khi trẻ bị nhiễm trùng đường hô hấp hoặc tiêu hóa như bé Minh, hoặc do ruột bất thường bẩm sinh, suy giảm hệ miễn dịch, xơ nang, ung bướu… Triệu chứng của bệnh được chia thành ba giai đoạn. Trong đó, giai đoạn đầu trẻ thường bị đau bụng, bỏ bú, khó chịu, nôn ói, ra mồ hôi, tím tái… Giai đoạn nghiêm trọng sẽ có phân màu nâu, lẫn chất nhầy hoặc máu tươi kèm tình trạng mất nước, mệt lả, mạch đập nhanh…

Nếu không cấp cứu kịp thời sẽ chuyển sang giai đoạn muộn như trường hợp bé Minh với biểu hiện nôn ói liên tục, bụng chướng dần lên, người nhợt nhạt, hôn mê, mất ý thức. Đặc biệt, lúc này trẻ sẽ bị mất nước nghiêm trọng và có dấu hiệu sốc do nhiễm khuẩn, nhiễm độc.

Lồng ruột có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phúc mạc, thủng ruột, hội chứng ruột ngắn, xuất huyết trong, thậm chí tử vong. Nếu trẻ được cấp cứu trước 48 giờ sẽ giảm nguy cơ khối lồng bị hoại tử, nếu muộn hơn sau 72 giờ, tỷ lệ hoại tử ruột là khoảng 80%.

Thông tin thêm, BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, chuyên khoa Ngoại Nhi cho biết bệnh lồng ruột thường được phát hiện bằng siêu âm và can thiệp nhanh bằng phương pháp tháo lồng với hiệu quả cao, sau đó trẻ sẽ được theo dõi, xuất viện trong ngày nên rất ít biến chứng. Tùy thể trạng của trẻ bệnh sẽ diễn tiến nhanh hay chậm, trường hợp bé Minh bị giấu triệu chứng do nhiễm trùng đường ruột khiến em nôn ói nhiều, bệnh khiến cơ thể không thể hấp thụ nước qua đường uống.

Đây là lần đầu tiên khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tiếp nhận trường hợp lồng ruột biến chứng nặng với tiên lượng thấp như vậy. May mắn gia đình đưa bé đến cơ sở y tế có cấp cứu ngoại nhi và hồi sức ngay từ đầu nên được xử lý nhanh, nếu trường hợp ở xa, trẻ có thể tử vong trong quá trình chuyển viện. Vì vậy khi trẻ có biểu hiện nôn ói, đau bụng, phụ huynh cần nhanh chóng đưa đến khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại nhi để được can thiệp kịp thời.