10 thực phẩm gây dậy thì sớm ở trẻ em nên tránh xa cha mẹ cần biết

Dinh dưỡng là một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển một cách an toàn và toàn diện. Việc lựa chọn sai thực phẩm, sử dụng các loại thực phẩm gây dậy thì sớm ở trẻ không chỉ khiến trẻ tăng nguy cơ dậy thì sớm mà còn khiến trẻ đối mặt với nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Mối liên hệ giữa thức ăn và nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ nhỏ

Một số nghiên cứu đã chỉ ra thực phẩm là một trong những yếu tố chính làm tăng nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ nhỏ. Trẻ tiêu thụ nhiều protein động vật (bao gồm thịt, sữa và các chế phẩm được làm từ sữa) so với khuyến nghị về dinh dưỡng trong giai đoạn từ 3 – 7 tuổi thường sẽ dậy thì sớm hơn. Hơn nữa, trẻ có chế độ ăn nhiều protein động vật sẽ có nguy cơ dậy thì sớm hơn khoảng 7 tháng so với độ tuổi dậy thì trung bình và ngược lại, trẻ ăn nhiều protein thực vật sẽ dậy thì muộn hơn khoảng 7 tháng. (1)

Những thực phẩm gây dậy thì sớm ở trẻ em

Dưới đây là một số thực phẩm làm tăng nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ em, bố mẹ nên lưu ý:

1. Nước ngọt

Nước ngọt là một trong những thực phẩm có chứa hàm lượng đường lớn (fructose hấp thu nhanh), khi ăn vào cơ thể lập tức sẽ tạo ra mỡ dự trữ ở vùng bụng, đùi, bắp tay, và trong gan, tim… Chúng sẽ tác động lên não và cơ quan sinh dục gây dậy thì sớm ở trẻ. Nghiên cứu cho thấy trong thành phần của nước ngọt chứa nhiều glycemic – chất làm tăng sản sinh insulin và các hormone giới tính bên trong cơ thể, khiến trẻ dậy thì sớm.

2. Đồ ăn vặt

Đa số trẻ em đều có sở thích ăn vặt, thích ăn các món bánh ngọt, bim bim, kẹo… được bày bán nhiều tại các cửa hàng gần trường. Các thực phẩm này có thể có nguồn gốc không rõ ràng, có chứa nhiều năng lượng, đường hấp thu nhanh, muối… làm cho tăng cân và béo phì, ảnh hưởng đến hormone, gây dậy thì sớm như chất tạo màu, chất tạo ngọt, chất bảo quản…

3. Thực phẩm chức năng, thực phẩm giàu dinh dưỡng

Để trẻ phát triển khỏe mạnh, toàn diện, việc bổ sung đủ chất dinh dưỡng là điều vô cùng cần thiết và phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ dinh dưỡng. Tuy nhiên, trong từng trường hợp cụ thể, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ sẽ khác nhau. Một số phụ huynh có thói quen tự ý cho trẻ sử dụng các loại thực phẩm chức năng, vitamin tổng hợp, bổ sung thừa sắt, hay lạm dụng các thực phẩm quá nhiều chất dinh dưỡng như thuốc bắc, canh gà thuốc bắc, gà tần, tổ yến… nhất là khi trẻ ốm yếu, gầy còi. Điều này khiến trẻ gặp nhiều thay đổi trong quá trình bài tiết, mất cân bằng dưỡng chất, gây ra dậy thì sớm.

4. Thịt vùng cổ gia cầm

Thịt vùng cổ gia cầm như gà, ngan, ngỗng, vịt… là khu vực chứa nhiều thuốc tăng trọng. Do đó, khi trẻ ăn nhiều thịt ở các khu vực này, các chất kích thích này đi vào cơ thể của trẻ, từ đó, kích thích sự phát triển, gây dậy thì sớm ở trẻ.

5. Rau củ trái mùa

Đa số các loại rau củ trái mùa đều chứa các chất độc hại tồn dư được sử dụng trong việc trồng trọt, chăm sóc và ép trái chín trái mùa. Vì vậy, khi trẻ ăn các loại rau củ này, nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ sẽ tăng cao hơn.

6. Mật ong

Mật ong thường được sử dụng giúp nữ giới có giọng nói thanh hơn, vai nhỏ hơn, da mịn màng và ngực phát triển… bởi thành phần chứa nhiều estrogen – hormone giới tính ở nữ. Bố mẹ không nên cho trẻ sử dụng quá nhiều mật ong, đặc biệt lạ bé gái vì điều này sẽ khiến trẻ có nguy cơ dậy thì sớm cao.

7. Thức ăn chiên, nhiều dầu mỡ

Các món ăn chiên rán tuy có hương vị thơm ngon, kích thích vị giác của trẻ nhưng lại cung cấp nhiều năng lượng cho cơ thể, đồng thời khi nấu ở nhiệt độ cao, các thực phẩm này có thể bị biến đổi chất, tạo nên các chất gây hại cho sức khỏe của trẻ. Điều này khiến trẻ bị rối loạn chuyển hóa nội tiết, dậy thì sớm và có nguy cơ đối mặt với các bệnh lý nghiêm trọng khác.

8. Các loại thịt cá công nghiệp

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi động vật theo hình thức công nghiệp thường xuyên cho vật nuôi ăn các loại thức ăn đã được trộn thuốc tăng trọng, kích thích tăng trưởng nhằm tăng sản lượng, rút ngắn thời gian thu hoạch. Khi thành phẩm, các chất này vẫn còn tích tụ trong thịt và đều gây ảnh hưởng đến sức khỏe, làm rối loạn nội tiết, khiến trẻ dậy thì sớm khi ăn quá nhiều.

9. Các loại đồ đóng hộp

Thực phẩm đóng hộp thường sẽ chứa các chất bảo quản, chất tạo màu, chất tạo mùi… Các chất này có tác dụng tương tự như hormon giới tính, có thể gây dậy thì sớm ở trẻ.

10. Nội tạng động vật

Nhiều phụ huynh có quan niệm “Ăn gì bổ nấy”. Điều này hoàn toàn không đúng. Các chuyên gia chia sẻ, việc ăn các món ăn được chế biến từ nội tạng động vật sẽ khiến trẻ tăng nguy cơ béo phì, tăng cân và mắc các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, nhiễm mỡ máu… cũng như dậy thì sớm.

Xem thêm: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị dậy thì sớm ở bé gái

Cách phòng tránh dậy thì sớm cho trẻ hiệu quả

Dậy thì sớm không chỉ gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sức khỏe, sự phát triển thể chất mà còn tác động mạnh đến tâm lý của trẻ, thậm chí gây ra nhiều hệ lụy đối với cuộc sống về sau. Do đó, phụ huynh cần trang bị cho mình các kiến thức cần thiết về dậy thì sớm và chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh gồm:

• Chế độ dinh dưỡng đủ chất dinh dưỡng ở 8 nhóm thực phẩm, khoa học, phù hợp lứa tuổi, số lượng thực phẩm được sử dụng trong một ngày tuân thủ theo bác sĩ dinh dưỡng: Bố mẹ nên tập cho trẻ ăn phong phú và bổ sung cho trẻ đầy đủ dưỡng chất thông qua các loại thực phẩm, rau củ quả sạch, theo mùa… Đồng thời, trẻ nên hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, có hàm lượng đường và chất béo cao. Đặc biệt, bố mẹ nên chú ý lựa chọn các thực phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng, tránh mua các sản phẩm có chứa hormone tăng trưởng.
• Xây dựng thói quen tập luyện thể dục thể thao thường xuyên cho trẻ: Các chuyên gia khuyên cáo trẻ nên vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày để cơ thể trở nên dẻo dai, phát triển một cách toàn diện hơn. Một số môn thể thao không chỉ giúp trẻ khỏe mạnh mà còn kích thích tăng chiều cao, trau dồi kỹ năng sống như bơi lội, cầu lông, bóng đá, đá cầu, bóng rổ…
• Tránh cho trẻ tiếp xúc với các sản phẩm có chứa hormone tăng trưởng, estrogen và testosterone: Một số loại thuốc, kem dưỡng da, mỹ phẩm có thành phần chứa các hormone sinh dục, hoặc các chất kích thích hormone tăng trưởng có thể khiến trẻ dậy thì sớm.
• Đảm bảo giấc ngủ và chất lượng giấc ngủ cho trẻ: Việc thiếu ngủ, ngủ quá muộn có thể khiến trẻ rối loạn nội tiết. Bên cạnh đó, thói quen đi ngủ để sáng đèn cũng làm tăng nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ. Điều này được lý giải bởi khi ngủ vào ban đêm nhưng vẫn bật đèn, tuyến yên sẽ giảm bài tiết melatonin – chất ức chế giải phóng gonadotropin tuyến yên, ngăn ngừa dậy thì sớm.

Nhận diện và tránh xa các thực phẩm rủi ro là lớp phòng vệ vững chắc nhất khi con còn nhỏ. Thế nhưng, nếu những nỗ lực phòng ngừa này là quá muộn, bước tiếp theo trên hành trình chăm sóc trẻ là nắm vững các nguyên tắc dinh dưỡng cho bé dậy thì sớm, giúp cha mẹ can thiệp kịp thời và hỗ trợ con phát triển cân bằng trong giai đoạn khó khăn này.

Dậy thì sớm có thể liên quan đến việc tiêu thụ các loại thực phẩm chứa hormone hoặc chất kích thích tăng trưởng, gây ảnh hưởng đến chiều cao và sức khỏe sinh sản sau này. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, trẻ được thăm khám toàn diện, sàng lọc nguyên nhân và tư vấn chế độ dinh dưỡng an toàn, loại bỏ yếu tố nguy cơ. Đặt lịch kiểm tra ngay hôm nay để giúp con phát triển đúng độ tuổi và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Để biết thêm thông tin về cách chăm sóc trẻ và những vấn đề về sức khỏe khác của trẻ, bạn có thể liên hệ khoa Nhi, bệnh viện đa khoa Tâm Anh theo địa chỉ:

Trên đây là 10 thực phẩm gây dậy thì sớm ở trẻ em mà bố mẹ cần đặc biệt loại bỏ ra khỏi chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Hy vọng với những thông tin này, bố mẹ đã hiểu rõ hơn về sự ảnh hưởng của dinh dưỡng đối với sự phát triển của trẻ, từ đó xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, phù hợp, ngăn ngừa dậy thì sớm.