Phẫu thuật u tuyến thượng thận bằng robot là phương pháp mổ nội soi ít xâm lấn có robot hỗ trợ, giúp bác sĩ cắt 1 phần hoặc toàn bộ tuyến thượng thận thông qua các đường rạch nhỏ trên thành bụng. So với mổ mở, hệ thống robot giúp bác sĩ tối ưu các các thao tác trong vùng phẫu thuật, đặc biệt là vị trí gần mạch máu và cơ quan quan trọng. Vậy phẫu thuật bằng robot phù hợp với ai? Cần lưu ý gì sau phẫu thuật robot?
Phẫu thuật u tuyến thượng thận bằng robot là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn, trong đó bác sĩ điều khiển hệ thống robot từ bàn điều khiển để thực hiện các thao tác cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến thượng thận có khối u.
U tuyến thượng thận là khối u nội tiết hình thành bên trong tuyến thượng thận (tuyến thượng thận nằm trên đỉnh mỗi quả thận). Dù không phải mọi trường hợp u tuyến thượng thận đều cần phẫu thuật, nhưng nếu khối u có chức năng, tăng kích thước nhanh trong quá trình theo dõi, gây triệu chứng hoặc có đặc điểm nghi ngờ ác tính cao, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp mổ mở, mổ nội soi hay có robot hỗ trợ sẽ được bác sĩ đánh giá dựa trên đặc điểm khối u và thể trạng sức khỏe của người bệnh.
Theo ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc, phẫu thuật robot không phải là lựa chọn bắt buộc trong mọi trường hợp u tuyến thượng thận. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của hệ thống camera 3D độ phân giải cao, khả năng phóng đại lớn và dụng cụ robot có khớp cổ tay linh hoạt, sẽ giúp bác sĩ quan sát cấu trúc giải phẫu và thực hiện các thao tác ổn định hơn trong không gian hẹp.
Hệ thống robot phẫu thuật, điển hình như robot Da Vinci Xi thế hệ mới đem lại nhiều ưu điểm như:
Tuyến thượng thận nằm gần các mạch máu quan trọng: Tuyến thượng thận phải liên quan với tĩnh mạch chủ dưới, trong khi tuyến thượng thận trái nằm gần động mạch chủ bụng, tĩnh mạch thận trái và các cấu trúc lân cận khác.
Robot cung cấp hệ thống camera 3D độ phân giải cao, khả năng phóng đại khoảng 10 lần là lợi thế lớn trong phẫu thuật u tuyến thượng thận. Nhờ đó, giúp bác sĩ quan sát trường mổ với hình ảnh có chiều sâu, thao tác chính xác, hạn chế tổn thương mô lành và kiểm soát chảy máu khi bóc tách mô.
Các dụng cụ phẫu thuật robot có khớp cổ tay (EndoWrist) linh hoạt, cho phép xoay, gập và điều chỉnh hướng thao tác ổn định trong không gian hẹp.
Hệ thống lọc rung tay và công nghệ huỳnh quang Firefly hỗ trợ các thao tác bóc tách, khâu và cầm máu – lợi thế ở những trường hợp có cấu trúc giải phẫu phức tạp hoặc cần thao tác tinh vi.
So với mổ mở, phẫu thuật tuyến thượng thận bằng robot là phương pháp xâm lấn tối thiểu. Phẫu thuật robot thực hiện thông qua vài đường rạch nhỏ trên thành bụng, giúp người bệnh giảm đau sau mổ, có thể vận động và ăn uống sớm hơn, rút ngắn thời gian nằm viện và xuất viện sớm hơn.
Không phải tất cả khối u tuyến thượng thận đều cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ tư vấn phác đồ điều trị phù hợp dựa trên thể bệnh, kết quả chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm hormone, triệu chứng, bệnh lý đi kèm.
Phẫu thuật có thể được cân nhắc trong những trường hợp sau:
Phẫu thuật u tuyến thượng thận có thể được thực hiện bằng mổ mở, mổ nội soi thông thường hoặc mổ nội soi có robot hỗ trợ. Trong đó, phẫu thuật có robot hỗ trợ được đánh giá đem lại nhiều ưu điểm: giảm mất máu, ít đau và rút ngắn thời gian phục hồi sau mổ.
Xem thêm: Chạy đua cắt u tuyến thượng thận đang xuất huyết
Tùy tình trạng khối u, bác sĩ có thể chỉ định cắt bán phần hoặc toàn bộ tuyến thượng thận.
Cắt bán phần tuyến thượng thận là phẫu thuật loại bỏ một phần tuyến thượng thận chứa khối u và bảo tồn tối đa phần mô tuyến lành còn lại. Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ tổn thương đồng thời duy trì phần mô tuyến còn đủ chức năng, giảm nhu cầu bổ sung steroid lâu dài.
Phương pháp này được chỉ định ở các trường hợp khối u lành tính, cắt bỏ khối u ức chế hormone tuyến thượng thận, tăng sản tuyến thượng thận 2 bên thứ phát do hội chứng Cushing,…
Cắt toàn bộ tuyến thượng thận được cân nhắc khi khối u có kích thước lớn nghi ác tính cao, nguy cơ tăng sinh mạch máu, xâm lấn các mô xung quanh hoặc vị trí không thuận lợi để cắt bán phần.
Ở người bệnh cắt một bên tuyến thượng thận, tuyến còn lại thường có thể đáp ứng nhu cầu hormone của cơ thể nếu hoạt động bình thường. Tuy nhiên, một số người bệnh có thể cần theo dõi hoặc bổ sung hormone trong thời gian nhất định, đặc biệt khi khối u gây tăng cortisol trước phẫu thuật. Trường hợp cắt cả hai tuyến sẽ cần điều trị thay thế hormone lâu dài.
Trước phẫu thuật, người bệnh được thăm khám và đánh giá toàn diện sức khỏe. Bao gồm khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cần thiết. Bác sĩ có thể chỉ định:
Sau khi người bệnh được gây mê toàn thân, ê-kíp tạo các đường rạch nhỏ để đưa camera và dụng cụ phẫu thuật vào cơ thể. Phẫu thuật viên sẽ điều khiển hệ thống robot Da Vinci Xi từ buồng điều khiển, quan sát hình ảnh 3D phóng đại và thực hiện các thao tác bóc tách, cắt bỏ bán phần hoặc toàn bộ tuyến thượng thận. Sau đó, tiến hành kiểm tra cầm máu, lấy bệnh phẩm và đóng các đường rạch.
Sau mổ, người bệnh được theo dõi sinh hiệu, giảm đau tại phòng hồi tỉnh. Sau đó được chuyển về khoa để chăm sóc. Người bệnh mổ robot thường phục hồi sớm hơn, được khuyến khích vận động sớm tại giường, ăn uống và tập đi lại theo chỉ định.
Sau xuất viện, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc, chăm sóc vết mổ, vận động, tái khám đúng lịch để được đánh giá mức độ hồi phục và nhận kết quả giải phẫu bệnh.
Tương tự các can thiệp ngoại khoa khác, phẫu thuật robot vẫn có thể tiềm ẩn những rủi ro nhất định. Người bệnh sẽ được bác sĩ tư vấn đầy đủ về các biến chứng này, đồng thời cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro. Song, ê-kíp phẫu thuật robot giàu kinh nghiệm có thể kiểm soát và giảm thiểu nguy cơ biến chứng cho người bệnh. Một số biến chứng có thể gặp bao gồm:
Chi phí phẫu thuật u tuyến thượng thận bằng robot thường nhỉnh hơn một số phương pháp phẫu thuật truyền thống do nhiều dụng cụ phẫu thuật chỉ sử dụng 1 lần. Chi phí phẫu thuật thường không cố định ở tất cả các trường hợp, phụ thuộc vào vật tư tiêu hao, thuốc điều trị, thời gian lưu viện và các cận lâm sàng cần thực hiện.
Tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, chi phí phẫu thuật robot Da Vinci Xi hiện từ 85 triệu đồng, áp dụng thanh toán BHYT ở một số danh mục. Để biết mức chi phí phẫu thuật u tuyến thượng thận bằng robot thực tế, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá chi tiết.
Người bệnh sau phẫu thuật u tuyến thượng thận vẫn có nguy cơ tái phát và cần được đánh giá, theo dõi định kỳ theo chỉ định của bác sĩ. Nguy cơ tái phát phụ thuộc vào bản chất khối u, diện phẫu thuật và các yếu tố nguy cơ. (1)
Trong một số trường hợp, khối u ác tính có thể tái phát ở cùng bên tuyến thượng thận nếu không cắt bỏ hoàn toàn hoặc ở bên còn lại (trường hợp cắt hoàn toàn tuyến thượng thận 1 bên). Người bệnh có thể nhận thấy các triệu chứng xuất hiện tương tự lần đầu hoặc đôi khi không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khả năng tái phát có thể được phát hiện sớm nếu người bệnh tuân thủ đúng chỉ định tái khám sau điều trị và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
Phẫu thuật u tuyến thượng thận bằng robot là phẫu thuật phức tạp. Do đó, khi lựa chọn cơ sở điều trị, người bệnh cần quan tâm đến các yếu tố:
Khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM điều trị thành công nhiều trường hợp u tuyến thượng thận phức tạp có robot hỗ trợ. Với đội ngũ phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm, chia thành 4 ê-kíp phẫu thuật robot và sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa Nội tiết, Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh,… nhiều trường hợp u tuyến thượng thận được phát hiện và điều trị kịp thời, giúp giảm biến chứng cho người bệnh.
Để được đánh giá và tư vấn chi tiết phác đồ điều trị, Quý khách hàng đặt lịch thăm khám tại khoa Tiết niệu theo thông tin dưới đây.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Với lợi thế hệ thống camera độ phóng đại cao và dụng cụ phẫu thuật linh hoạt, phẫu thuật u tuyến thượng thận bằng robot giúp hạn chế tổn thương mô lành, giảm nguy cơ mất máu và biến chứng hậu phẫu, đặc biệt ở các trường hợp u tại vị trí phức tạp. Nhờ đó, người bệnh ít đau sau mổ, hồi phục nhanh và rút ngắn thời gian nằm viện. Người bệnh cần được kiểm tra sức khỏe toàn diện, đánh giá mức độ u xâm lấn và khả năng phù hợp với phẫu thuật robot.
