Nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam giới (UTI) ít phổ biến hơn so với phụ nữ, nhưng chúng có thể xảy ra và thường có nguyên nhân phức tạp, bởi các tình trạng như tăng sản tuyến tiền liệt, sỏi thận hoặc các vấn đề đường tiết niệu khác.
Nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam giới là nhiễm trùng do vi khuẩn có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của hệ tiết niệu, bao gồm: niệu đạo, bàng quang, niệu quản hoặc thận. Nếu vi khuẩn có hại tích tụ bất cứ nơi nào trong đường tiết niệu, đều có thể gây nhiễm trùng.
Nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam giới thường ít phổ biến hơn ở phụ nữ, nhưng chúng vẫn có thể xảy ra và có các mức độ nghiêm trọng khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nam giới trẻ tuổi hiếm khi mắc UTI, bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến nam giới trên 50 tuổi. Ước tính, có khoảng 12% nam giới sẽ mắc UTI ít nhất 1 lần trong đời.
Dựa vào cấu tạo đường tiết niệu gồm đường tiểu dưới (bàng quang, niệu đạo, tuyến tiền liệt) và đường tiểu trên (niệu quản và thận), có thể chia nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam thành 2 loại, là:
Nhiễm trùng đường đường tiểu dưới là nhiễm trùng xảy ra trong bàng quang, tuyến tiền liệt hoặc niệu đạo. Trong đó, loại UTI phổ biến nhất là nhiễm trùng bàng quang. Tình trạng đó cũng được gọi là viêm bàng quang. Ngoài ra, nam giới cũng có thể bị viêm niệu đạo khi vi khuẩn từ bên ngoài tấn công vào niệu đạo.
Nhiễm trùng đường tiểu trên ở nam giới là tình trạng nghiêm trọng, nhiễm trùng ảnh hưởng đến niệu quản hoặc thận. Trong đó, nghiêm trọng nhất là thận ứ mủ, nguy cơ đe dọa tổn thương và mất chức năng thận vĩnh viễn.
Nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam giới thường thường có nguyên nhân do vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu, thường qua niệu đạo. Ngoài ra, một số yếu tố cụ thể làm tăng nguy cơ mắc UTI ở nam bao gồm:
Tùy thuộc vào vị trí của UTI, người bệnh có thể có 1 hoặc nhiều triệu chứng. Dưới đây là các dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam phổ biến:(1)
Một số trường hợp, nam giới có thể không có bất kỳ triệu chứng nào khi nhiễm trùng đường tiết niệu.
Nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam có thể gây nguy hiểm, người bệnh không nên chủ quan. Mặc dù là trường hợp hiếm gặp, tuy nhiên UTI ở nam giới thường được coi là phức tạp vì chúng có thể được gây ra bởi các nguyên nhân khác nhau như: phì đại tuyến tiền liệt, sỏi thận hoặc các vấn đề khác, các nguyên nhân gây UTI ở nam cũng có xu hướng chồng chéo lên nhau, làm phức tạp hơn cho quá trình điều trị.
Nếu không được điều trị, nhiễm trùng đường tiết niệu tiến triển nặng, có thể lan sang máu và dẫn đến các tình trạng nguy hiểm như nhiễm trùng huyết, đe dọa đến tính mạng người bệnh. Trong đó, có 2 biến chứng thường gặp của nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam là:
Nhiễm trùng tại thận là tình trạng nghiêm trọng, xảy ra sau khi vi khuẩn gây UTI tấn công lên đường tiết niệu trên, gây viêm thận, cụ thể là gây viêm ở đài bể thận – khu vực chứa nước tiểu ở thận. Bệnh có thể tiến triển nghiêm trọng hơn, gây ứ mủ bên trong thận (thận ứ mủ), khả năng cao làm tổn thương nhu mô thận và mất chức năng thận, dẫn đến bệnh thận mạn tính (CKD).
Nhiễm trùng đường đường tiết niệu có thể dẫn đến viêm tuyến tiền liệt cấp hoặc mạn tính. Trong đó, viêm tuyến tiền liệt vi khuẩn cấp tính (ABP) thường xuất hiện với các triệu chứng đột ngột, nghiêm trọng, bao gồm sốt, ớn lạnh và đi tiểu đau, trong khi viêm tuyến tiền liệt vi khuẩn mạn tính (CBP) có thể có các triệu chứng dần dần và ít hơn.
Chẩn đoán nhiễm trùng đường tiểu ở nam giới bằng cách khám lâm sàng các triệu chứng, hỏi về bệnh sử và các hoạt động tình dục gần đây. Bác sĩ có thể tiến hành khám trực tràng để xem có triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt hay không, khám dương vật xem có sỏi kẹt ở niệu đạo hay không. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định tiến hành các xét nghiệm chẩn đoán như:
Nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam giới được điều trị bằng kháng sinh. Dựa trên nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn liệu trình kháng sinh phù hợp, mỗi liệu trình có thể kéo dài từ 1 – 2 tuần để loại bỏ nhiễm trùng khỏi đường tiết niệu. Kháng sinh đường uống thường là lựa chọn phổ biến trong điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam, rất hiếm khi cần truyền thêm kháng sinh vào tĩnh mạch IV, trừ trường hợp nhiễm trùng nghiêm trọng.
Không có cách nào có thể phòng ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam, vì không phải nguyên nhân nào gây bệnh cũng có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, một số biện pháp dưới đây có thể giúp giảm nguy cơ mắc UTI ở nam giới, gồm:
Nhiễm trùng đường tiểu ở nam có thể tự khỏi trong trường hợp nhẹ. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam đều cần điều trị bằng kháng sinh để làm sạch nhiễm trùng và giảm nguy cơ tiến triển của bệnh.
UTI có thể ảnh hưởng đến sinh lý và sinh sản của nam giới nếu không được điều trị kịp thời. Nhiễm trùng tại đường tiết niệu có thể lan sang các cơ quan sinh sản như tinh hoàn và mào tinh hoàn, gây viêm và ảnh hưởng đến chất lượng và chức năng của tinh trùng. Chúng cũng có thể ảnh hưởng đến các tuyến phụ, tác động đến quá trình sản xuất và vận chuyển tinh trùng, gián tiếp ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và sinh lý của người bệnh.
Sau điều trị người bệnh nên đi tái khám ngay sau khi hết liệu trình kháng sinh để bác sĩ đánh giá mức độ hồi phục, xét nghiệm để xác định nhiễm trùng đã khỏi hoàn toàn hay chưa. Sau đó, khoảng 6 tháng 1 lần nên đi khám sức khỏe tổng quát và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để tầm soát UTI tái phát.
Khám và điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam tại khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Tiết niệu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7. Với đội ngũ bác sĩ giỏi và hệ thống Trung tâm Xét nghiệm khép kín, trả kết quả nhanh chóng, chính xác, giúp bác sĩ chẩn đoán nhanh tình trạng nhiễm trùng và có phác đồ điều trị cá thể hóa, giúp loại bỏ nhiễm trùng nhanh chóng.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu thêm về nhiễm trùng đường tiết niệu ở nam, nguyên nhân, triệu chứng cũng như phương pháp chẩn đoán và điều trị tình trạng này.
