Kháng thể viêm gan B đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu diệt và loại bỏ mầm bệnh. Vậy, có những loại kháng thể chống viêm gan siêu vi B nào? Làm sao để cơ thể hình thành kháng thể chống lại virus?
Kháng thể viêm gan B (HBV) là một loại protein do hệ miễn dịch tạo ra. Mỗi kháng thể sẽ liên kết với một kháng nguyên viêm gan B cụ thể, sau đó tiêu diệt và loại bỏ mầm bệnh ra khỏi cơ thể. Kháng thể HBV được hình thành chủ yếu qua 2 con đường:
Vắc xin viêm gan B thuộc loại vắc xin tái tổ hợp, chứa kháng nguyên bề mặt (HBsAg) và được sản xuất bằng công nghệ sinh học. Khi vắc xin được đưa vào cơ thể, kháng nguyên này không thể gây bệnh nhưng sẽ giúp hệ miễn dịch nhận biết tác nhân lạ. Qua đó kích hoạt tế bào B và T sản xuất kháng thể chống lại HBsAg, đồng thời ghi nhớ kháng nguyên. Nhờ vậy, cơ thể sẽ hình thành trí nhớ miễn dịch, sẵn sàng phản ứng nếu tiếp xúc với virus HBV thật. (1)
Kháng thể chống lại viêm gan siêu vi B có thể được hình thành ở người từng nhiễm HBV và đã đào thải hết virus ra khỏi cơ thể. Bởi trong quá trình chống lại virus, hệ miễn dịch sẽ tự sản sinh kháng thể và ghi nhớ, giúp cơ thể phản ứng nhanh nếu virus xâm nhập trở lại.
Vai trò của các kháng thể viêm gan B:
Những kháng thể virus viêm gan B thường gặp gồm:
Anti-HBs (Hepatitis B surface antibodies hay HBsAb) là kháng thể đặc hiệu chống lại kháng nguyên bề mặt của HBV (HBsAg). Kết quả xét nghiệm HBsAb dương tính (có phản ứng) cho biết 1 người đã đáp ứng với vắc xin viêm gan B hoặc đã hồi phục sau khi nhiễm HBV cấp tính.
Anti-HBc (hay HBcAb) là kháng thể viêm gan B do cơ thể tạo ra để chống lại kháng thể lõi của HBV (HBcAg). Kháng thể này gồm 2 loại Anti-HBc IgM xuất hiện vào giai đoạn nhiễm virus cấp tính và Anti-HBc IgG chủ yếu liên quan đến nhiễm virus mạn tính.
Xét nghiệm Anti-HBc giúp đánh giá tình trạng phơi nhiễm HBV. Sự hiện diện của HBcAb trong máu có thể cho biết cơ thể từng hoặc đang nhiễm viêm gan B. Tuy nhiên, kháng thể này không xuất hiện do tiêm phòng HBV.
Anti-HBe là kháng thể chống lại kháng nguyên e của HBV (HBeAg). Chỉ số này có thể được chỉ định trong quá trình điều trị bệnh nhân viêm gan B mạn có HBeAg (+) sau khi đã chuyển sang HBeAg (-) để phát hiện thời gian đạt chuyển đổi huyết thanh, nhằm xem xét việc ngưng điều trị.
Thông thường, Anti-HBs đạt trên 10 IU/mL có thể đủ để bảo vệ cơ thể lâu dài đối với người có hệ miễn dịch bình thường. Đặc biệt, Anti-HBs vượt ngưỡng 100 IU/ ml cho thấy cơ thể đáp ứng tốt và có thể an toàn ở những người nguy cơ cao (suy giảm miễn dịch: HIV, ghép tạng, ung thư…). Tuy nhiên, nếu kết quả xét nghiệm Anti-HBs âm tính (tức dưới 10 IU/mL) có thể cho biết cơ thể chưa đủ kháng thể bảo vệ khỏi HBV và cần tiêm vắc xin để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Điều này phụ thuộc vào việc tuân thủ phác đồ tiêm chủng, chế độ dinh dưỡng và nhiều yếu tố khác. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những người hoàn thành đúng liệu trình tiêm vắc xin viêm gan B, trí nhớ miễn dịch có thể duy trì khoảng 10 – 20 năm. Nồng độ anti-HBs thường giảm dần theo thời gian sau khi tiêm. Tuy nhiên, khi phơi nhiễm virus, cơ thể có thể kích hoạt trí nhớ miễn dịch và tiếp tục sản sinh kháng thể để chống lại tác nhân gây bệnh.
Tiêm vắc xin là một trong những cách tốt nhất để phòng tránh nhiễm virus viêm gan B. Mỗi người nên hoàn thành đầy đủ phác đồ tiêm chủng viêm gan B (thường bao gồm 3 mũi) nhằm đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối ưu. Sau khi kết thúc phác đồ, nên thực hiện xét nghiệm Anti-HBs để đánh giá hiệu quả tiêm chủng và tiêm bổ sung trong trường hợp cần thiết.
Xét nghiệm kháng thể viêm gan B kết hợp cùng những chỉ số liên quan hỗ trợ quá trình chẩn đoán và theo dõi bệnh. Tiêm vắc xin là một trong những phương pháp tối ưu giúp cơ thể hình thành kháng thể, chống lại sự xâm nhập của virus viêm gan B.
Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Xét nghiệm kháng thể viêm gan B kết hợp cùng những chỉ số liên quan hỗ trợ quá trình chẩn đoán và theo dõi bệnh. Tiêm vắc xin là một trong những phương pháp tối ưu giúp cơ thể hình thành kháng thể, chống lại sự xâm nhập của virus viêm gan B.
