Kiến Thức Y Khoa (Khoa Nội Tổng Hợp)

Chuyên gia cảnh báo 3 sai lầm khiến bệnh nhân trở nặng khi bị bệnh sốt xuất huyết

Triệu chứng, biến chứng, các giai đoạn và cách điều trị hiệu quả

Sốt xuất huyết đã bước vào mùa cao điểm. Cả nước đã ghi nhận 200.000 ca mắc sốt xuất huyết, 50 trường hợp đã tử vong. Số lượng bệnh nhân mắc bệnh vẫn chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Tại thành phố Hà Nội, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận tới 8.416 bệnh nhân sốt xuất huyết. Trong khi năm ngoái, cùng thời điểm này, thành phố chỉ ghi nhận 1.000 ca. Đây thực sự là những con số đáng báo động. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin đầy đủ về sốt xuất huyết giúp bạn nhận biết và phòng tránh bệnh hiệu quả.

 

Sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là gì?

Theo Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế: Sốt xuất huyết là loại bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dengue gây ra, có thể gây thành dịch. Virus dengue xâm nhập từ người bệnh sang người lành thông qua vết muỗi đốt từ muỗi vằn truyền bệnh có tên khoa học là Aedes aegypti và Aedes albopictus, trong đó chủ yếu là do Aedes aegypti.

Bệnh xảy ra ở tất cả các nước nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới. Ở Việt Nam, bệnh lưu hành rất phổ biến, ở cả 4 miền Bắc, Trung, Nam và Tây Nguyên, kể cả ở thành thị và vùng nông thôn, bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa, nhất là vào các tháng 7, 8, 9, 10.

Bệnh sốt xuất huyết do vi rút Dengue gây ra với 4 típ gây bệnh được ký hiệu là D1, D2, D3, D4. Cả 4 típ gây bệnh này đều gặp ở Việt Nam và luân phiên gây dịch. Do miễn dịch  được tạo thành sau khi mắc bệnh chỉ có tính đặc hiệu đối với từng típ cho nên người ta có thể mắc bệnh sốt xuất huyết lần thứ 2 hoặc thứ 3 bởi những típ khác nhau. 

Sốt xuất huyết là loại bệnh truyền nhiễm do virus dengue gây ra.

Sốt xuất huyết là loại bệnh truyền nhiễm do virus dengue gây ra

Triệu chứng sốt xuất huyết

Tùy vào giai đoạn và mức độ bệnh, những triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết sẽ khác nhau:

Ở thể nhẹ, người bệnh sẽ có những biểu hiện dưới đây

  • Sốt cao đột ngột 39 – 40 độ C;
  • Tình trạng sốt có thể kéo dài 4 – 7 ngày và rất khó hạ sốt;
  • Đau đầu dữ dội ở vùng trán, sau nhãn cầu;
  • Đau khớp cơ;
  • Buồn nôn và ói mửa;
  • Có tình trạng nổi mẩn, phát ban;
  • Tình trạng nổi mẩn đỏ…

Ở thể nặng, người bệnh sẽ xuất hiện những triệu chứng trên kèm theo những dấu hiệu sau:

Dấu hiệu xuất huyết: Chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím chỗ tiêm, nôn/ói ra máu, đi cầu phân đen (do bị xuất huyết nội tạng).

Đau bụng, buồn nôn, chân tay lạnh, người vật vã, hốt hoảng (hội chứng choáng do xuất huyết nội tạng gây mất máu, tụt huyết áp), nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Hội chứng sốc dengue

Đây là thể bệnh nghiêm trọng nhất đối với bệnh nhân mắc sốt xuất huyết. Dấu hiệu của bệnh bao gồm tất cả những triệu chứng kể trên. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng xuất huyết nặng và tụt huyết áp, ứ dịch ở khoang màng phổi và ổ bụng nhiều. Trường hợp này nếu không được điều trị kịp thời có thể nhanh chóng dẫn đến tử vong.

Sốt cao đột ngột là một trong những triệu chứng của sốt xuất huyết.

Sốt cao đột ngột là một trong những triệu chứng của sốt xuất huyết.

Các giai đoạn của bệnh sốt xuất huyết

Bệnh sốt xuất huyết được xếp vào nhóm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bởi diễn tiến của bệnh rất nhanh và đột ngột. Thông thường bệnh nhân mắc bệnh này sẽ phải trải qua 03 giai đoạn:

Giai đoạn sốt cao: Thường bệnh nhân sẽ sốt cao đột ngột trong khoảng 02 ngày với nhiệt độ cơ thể lên đến 40 độ C. Trong giai đoạn này, bệnh chưa có các dấu hiệu rõ ràng nên rất khó phân biệt với các loại sốt khác. Để xác định có bị sốt xuất huyết hay không thì nên đến các cơ sở y tế làm xét nghiệm. Nếu kết quả máu là dương tính tức là bệnh nhân đã mắc sốt xuất huyết và cần được điều trị nhanh chóng.

Người bệnh sốt xuất huyết có thể xuất hiện tình trạng phát ban, mẩn đỏ trên da.

Người bệnh sốt xuất huyết có thể xuất hiện tình trạng phát ban, mẩn đỏ trên da.

Giai đoạn nguy hiểm: đây là đây mới là giai đoạn nguy hiểm nhất nhưng bệnh nhân thường chủ quan nhất do tình trạng sốt đã giảm đáng kể nhưng các triệu chứng nặng của sốt xuất huyết bắt đầu nhận rõ như: xuất huyết dưới da, chảy máu cam,… Tùy vào mức độ cũng như biến chứng của bệnh có thể dẫn đến chảy máu nội tạng, tràn dịch màng phổi, xuất huyết tiêu hóa… vô cùng nguy hiểm.

Giai đoạn phục hồi: Đây là giai đoạn cơ thể dần phục hồi, tiểu cầu tăng dần, huyết động ổn định. Do đó, người bệnh đã có cảm giác thèm ăn và thể trạng bắt đầu tốt dần lên.

Các biến chứng nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết

Cả nước có 200.000 ca mắc sốt xuất huyết, 50 trường hợp ĐÃ tử vong. Tại Hà Nội, từ đầu năm đến nay ghi nhận 8.416 ca bệnh sốt xuất huyết. Nhiều bệnh viện “quá tải”. Con số ca bệnh gia tăng “siêu nhanh” và không có dấu hiệu suy giảm.

Sốt xuất huyết thường bắt đầu với triệu chứng sốt. Trong vòng từ 4 đến 7 ngày, bệnh nhân xuất hiện những triệu chứng như: sốt cao, đau đầu, buồn nôn, phát ban, đau nhức khớp và cơ… Bệnh tiến triển rất nhanh, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm chết người như:

+ Hạ tiểu cầu khiến cơ thể mệt mỏi, li bì. Chính vì vậy, người bệnh cần được làm xét nghiệm công thức máu để có được phác đồ điều trị hợp lý.

+ Sốt xuất huyết biến chứng nặng gây tổn thương mạch máu dẫn đến chảy máu cam, nướu, kèm theo huyết tương thoát khỏi mạch máu chảy ồ ạt ra ngoài cơ thể dẫn đến tử vong.

+ Suy tim, suy thận do tình trạng xuất huyết liên tục làm rối loạn hệ thống tuần hoàn. Đặc biệt khi tim không được bơm đủ máu có thể dẫn đến màng tim bị tràn dịch.

+ Tràn dịch màng phổi cũng là biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa đến tính mạng của người bệnh.

Chuyên gia cảnh báo 3 sai lầm khiến bệnh nhân trở nặng khi bị bệnh sốt xuất huyết

Bệnh sốt xuất huyết CHƯA có vắc xin dự phòng, KHÔNG có thuốc đặc trị. Bệnh có triệu chứng đa dạng và có thể chuyển biến nhanh dẫn tới biến chứng vô cùng nghiêm trọng. LÀM THẾ NÀO ĐỂ CẢ GIA ĐÌNH BẠN TRÁNH ĐƯỢC BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT? PGS.TS.BS Lê Thị Việt Hoa, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, Hà Nội cảnh báo: 3 SAI LẦM khiến bệnh nhân trở nặng không thể cứu vãn.

Sai lầm 1. CHỦ QUAN KHÔNG ĐI KHÁM KHIẾN BỆNH DIỄN TIẾN XẤU

Sốt xuất huyết được chia thành 3 mức độ: Nhẹ, có dấu hiệu cảnh báo và nặng. Mặc dù mức độ nhẹ có thể được chỉ định theo dõi tại nhà nhưng vẫn cần được đi khám để chẩn đoán và theo dõi bởi bệnh có thể tiến triển từ mức độ nhẹ sang nặng trong quá trình diễn tiến. Đối với sốt xuất huyết ở mức độ nặng có thể gây ra biến chứng nặng như xuất huyết nội tạng, tổn thương não, tổn thương gan thận thậm chí tử vong nếu không được phát hiện kịp thời. Nếu có chỉ định theo dõi tại nhà, cần lưu ý tái khám thường xuyên, nhập viện ngay khi có các dấu hiệu cảnh báo bệnh đang có diễn biến xấu như: 

– Trong người mệt mỏi và khó chịu hơn dù sốt giảm hoặc hết sốt;

– Nôn ói nhiều;

– Đau bụng nhiều;

– Tay chân lạnh, ẩm;

– Mệt lả, bứt rứt;

– Xuất huyết mũi, miệng hoặc bất kỳ chỗ nào…

Sai lầm 2: HẾT SỐT LÀ KHỎI BỆNH 

Sự thực là sau giai đoạn sốt cao lại chính là GIAI ĐOẠN NGUY HIỂM nhất của bệnh. Sau 2-7 ngày, người bệnh đa số đã hết sốt và cảm thấy đỡ khó chịu trong người nhưng đây lại là thời điểm quyết định bệnh có diễn biến trầm trọng hay không. Ở thời kỳ này, virus Dengue đã làm hệ miễn dịch suy yếu đi rất nhiều. Triệu chứng bắt đầu nhận rõ như: xuất huyết dưới da, chảy máu cam,… Tùy vào mức độ cũng như biến chứng của bệnh có thể dẫn đến chảy máu nội tạng, tràn dịch màng phổi, xuất huyết tiêu hóa, thậm chí là cả tử vong. Chính vì vậy, đây là giai đoạn cần được sự theo dõi liên tục từ bác sĩ.

Sai lầm 3: CHỈ MẮC BỆNH 1 LẦN TRONG ĐỜI 

Bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra với 4 tuýp, ký hiệu là D1, D2, D3, D4. Cả 4 tuýp virus này đều có khả năng gây bệnh ở Việt Nam và luân phiên gây ra dịch bệnh. Miễn dịch được tạo thành sau khi mắc bệnh chỉ đặc hiệu đối với từng tuýp riêng lẻ, vì vậy có thể hiểu rằng: một người có thể mắc sốt xuất huyết 4 lần trong đời với 4 tuýp virus khác nhau. 

Cần làm gì khi nghi ngờ mắc bệnh sốt xuất huyết?

Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh sốt xuất huyết, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị phù hợp. 

Trong 3-4 ngày đầu, nếu có chỉ định theo dõi tại nhà, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ những lời khuyên sau:

  • Nằm nghỉ ngơi;
  • Ăn loại thức ăn dễ tiêu như cháo, súp, sữa; uống nhiều nước, có thể cho bệnh nhân uống dung dịch Oresol, nước trái cây càng tốt;
  • Uống thuốc hạ sốt, lưu ý chỉ được hạ sốt bằng paracetamol chứ không được dùng Ibuprofen hoặc Aspirin vì có nguy cơ gây chảy máu  đồng thời chườm mát cho người bệnh;
  • Theo dõi liên tục, nếu thấy bệnh nhân có diễn biến nghiêm trọng hơn như li bì, bứt rứt, vật vã, chân tay lạnh, đau bụng, nôn nhiều thì cần phải đưa ngay đến cơ sở y tế.

Phương pháp chẩn đoán sốt xuất huyết

PGS.TS.BS Lê Thị Việt Hoa, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, Hà Nội cho biết, những dấu hiệu của sốt xuất huyết rất dễ nhầm lẫn với sốt phát ban,… vì thế, để chẩn đoán bệnh chính xác, không thể chỉ dựa vào những dấu hiệu bệnh mà còn cần phải làm xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh.

Xét nghiệm

Thông thường, người bệnh sốt xuất huyết sẽ có tình trạng bạch cầu giảm, tiểu cầu giảm dưới 100.000/mm3, thể tích khối hồng cầu tăng hơn 20%.

  • Xét nghiệm NS1: Với loại xét nghiệm này, bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh sớm từ ngày đầu tiên của sốt. Người bệnh thường được chỉ định làm xét nghiệm này từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 3 kể từ khi có dấu hiệu bị bệnh.
  • Xét nghiệm kháng thể IgM/ Xét nghiệm kháng thể IgG: Loại xét nghiệm này được chỉ định thực hiện từ ngày thứ 6. Bằng xét nghiệm này, chuyên gia có thể xác định cơ thể người bệnh có thể chống lại virus trong giai đoạn cấp tính hay không.
  • Xét nghiệm chức năng gan, thận, điện giải đồ đề có thể đánh giá được mức độ bệnh
Xét nghiệm là cách chẩn đoán sốt xuất huyết chính xác nhất

Xét nghiệm là cách chẩn đoán sốt xuất huyết chính xác nhất

Chẩn đoán hình ảnh

Tùy thuộc vào từng trường hợp bệnh nhân cụ thể, bác sĩ sẽ yêu cầu thực hiện thêm bước chẩn đoán hình ảnh để có thể đưa ra kết luận chính xác nhất:

  • Siêu âm ổ bụng.
  • Chụp Xquang tim phổi: Đây là phương pháp để đánh giá mức độ bệnh có nghiêm trọng hay không, kiểm tra bệnh nhân có hiện tượng ứ tràn dịch màng phổi hay không.

Điều trị sốt xuất huyết hiệu quả tại BVĐK Tâm Anh

Hiện nay, trên thế giới vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh nhân mắc sốt xuất huyết. Nếu nghi ngờ mắc bệnh, bạn cần phải đến thăm khám và thực hiện theo yêu cầu của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý điều trị. Lưu ý cần lựa chọn những cơ sở y tế uy tín, chất lượng để đảm bảo hiệu quả điều trị cao nhất. 

Hệ thống phòng điều trị nội trú tại BVĐK Tâm Anh đáp ứng tiêu chuẩn phòng bệnh quốc tế, đảm bảo quy trình chăm sóc sức khỏe an toàn, chuyên nghiệp.

Hệ thống phòng điều trị nội trú tại BVĐK Tâm Anh đáp ứng tiêu chuẩn phòng bệnh quốc tế, đảm bảo quy trình chăm sóc sức khỏe an toàn, chuyên nghiệp.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội luôn tự hào về đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, tận tâm với người bệnh. Không những vậy, Tâm Anh còn được nhiều khách hàng tin tưởng lựa chọn bởi hệ thống phòng điều trị nội trú đầy đủ, tiện nghi, đáp ứng tiêu chuẩn phòng bệnh quốc tế. Tại BVĐK Tâm Anh, tất cả các phòng nội trú đều được trang bị hệ thống thiết bị y tế chuyên biệt phục vụ việc điều trị, cấp cứu tại chỗ nhằm mang đến cho khách hàng một quy trình chăm sóc sức khỏe an toàn và chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, khi điều trị nội trú tại BVĐK Tâm Anh, Hà Nội, khách hàng sẽ được trang bị đầy đủ nhu cầu sinh hoạt, giải trí thường ngày của khách hàng như tivi màn hình phẳng, tủ cá nhân, két sắt, quầy bar mini phục vụ thức ăn nhẹ và đồ uống, điện thoại liên lạc, wifi,… giúp người bệnh có cảm giác gần gũi, thoải mái và yên tâm nghỉ ngơi, giúp quá trình điều trị bệnh đạt hiệu quả cao nhất. 

Một số lưu ý khi điều trị bệnh sốt xuất huyết

  • Khi sốt, người bệnh thường xuyên mệt mỏi, dễ mất nước. Vì thế, cần bổ sung nhiều nước hơn bình thường. Với trẻ em, cần bổ sung 1500ml nước trong ngày, với người lớn thì lượng nước cần bổ sung là khoảng 2000ml.
  • Tuyệt đối tránh những loại nước có gas, có màu đỏ, màu đậm vì sẽ gây nhầm lẫn với hiện tượng chảy máu dạ dày nếu người bệnh có hiện tượng nôn.
  • Người bệnh sốt xuất huyết cũng nên ăn những loại thức ăn dạng lỏng như cháo, súp hoặc cơm nát. Đồng thời tránh những loại thức ăn có nhiều dầu mỡ, gây khó tiêu, đầy bụng. 
  • Người bệnh đặc biệt chú ý đến việc tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ, kể cả khi ngừng sốt vẫn phải tái khám. Trong trường hợp người bệnh có hiện tượng lừ đừ, li bì hoặc buồn nôn, đau bụng dữ dội, xuất huyết, tay chân lạnh thì cần phải đưa đi khám càng sớm càng tốt.

Hướng dẫn phòng bệnh sốt xuất huyết

Để phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết, bạn nên hạn chế khả năng sinh sôi của muỗi vằn bằng cách:

  • Giữ gìn nơi ở, môi trường sống xung quanh luôn sạch sẽ;
  • Tuyệt đối không được trữ nước ở các thùng, xô chậu hay các dụng cụ khác trong nhà, để muỗi không có cơ hội để trứng;
  • Áp dụng một số biện pháp như đốt hương muỗi, vợt muỗi và phun thuốc diệt muỗi;
  • Phát quang bụi rậm;
  • Mắc màn khi ngủ để hạn chế khả năng bị muỗi đốt;
  • Nếu có dấu hiệu sốt nên đến ngay cơ sở y tế để khám và được tư vấn điều trị, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.

———————————-

🍀Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội được đầu tư quy mô lớn với các trang thiết bị hiện đại, đồng bộ, đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo cung cấp đầy đủ các xét nghiệm chẩn đoán, theo dõi và điều trị sốt xuất huyết. Cùng với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm, BVĐK Tâm Anh tự tin mang đến những dịch vụ chất lượng nhất đến với quý khách hàng. 

🍀Nếu có bất cứ phát hiện bất cứ những dấu hiệu bất thường nào nghi ngờ nhiễm sốt xuất huyết hoặc những gặp phải những vấn đề sức khỏe khác, bạn có thể:

☎️Gọi ngay 18006858 (miễn phí cước) để được tư vấn và đặt lịch khám

🏥Hoặc có thể đến trực tiếp Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội theo địa chỉ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP.Hà Nội.

Hotline: 1800 6858