Trẻ bị tay chân miệng có cần uống kháng sinh không? Khi nào cần?

Bệnh tay chân miệng là nỗi lo của không ít gia đình có con nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh gây ra do virus, với tốc độ lây lan nhanh và dễ bùng phát thành dịch. Nếu không phát hiện kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Vậy trẻ bị tay chân miệng có cần uống kháng sinh không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bố mẹ hiểu đúng về việc dùng thuốc kháng sinh cho bé bị tay chân miệng.

Trẻ bị tay chân miệng có cần uống kháng sinh không?

Các tác nhân gây bệnh thường gặp của tay chân miệng là Coxsackie virus A6, A10, A16 và Enterovirus 71 (EV71). Hiện nay chưa có một loại thuốc kháng virus nào đặc hiệu điều trị cho bệnh này. Trong hầu hết trường hợp bệnh thường tự giới hạn sau 7-10 ngày. Vì kháng sinh không có tác dụng trên virus nên thuốc kháng sinh thường không cần dùng trong điều trị bệnh tay chân miệng. (1)

Khi nào cần dùng kháng sinh hỗ trợ điều trị tay chân miệng?

Một số ít trường hợp bệnh tay chân miệng biểu hiện loét nhiều ở miệng hoặc nổi nhiều bóng nước ở tay chân, nếu không được chăm sóc đúng cách, có thể diễn tiến nhiễm thêm vi trùng trên các ổ loét miệng hoặc bóng nước vỡ. Khi cơ thể còn mệt do bệnh, nếu có tiếp xúc với bé hoặc người lớn khác đang có tình trạng viêm nhiễm đường hô hấp hoặc tiêu hóa,… trẻ dễ dàng mắc kèm các tác nhân gây bệnh này.

Biểu hiện của tình trạng bội nhiễm này bao gồm: các vết loét ở họng và da có mủ, viêm đỏ tấy tăng dần, chảy dịch vàng, sốt kéo dài trên 3 ngày, ho đàm, thở mệt, tiếng thở bất thường, tiêu lỏng nhiều, phân có máu, nôn ói, than đau đầu, co giật, tổng trạng lừ đừ, bỏ ăn, bỏ chơi…

Chỉ trong những tình huống này, bé có thể cần được sử dụng thêm kháng sinh để điều trị tình trạng nhiễm trùng, dưới sự chỉ định của bác sĩ. Vì vậy, ba mẹ không nên tự ý mua và sử dụng thuốc trị tay chân miệng khi chưa có ý kiến chuyên môn từ bác sĩ từ các bệnh viện uy tín.

Trẻ bị chân tay miệng uống thuốc gì?

Hiện vẫn chưa có thuốc nào có thể diệt trừ được virus gây bệnh tay chân miệng. Các phương pháp điều trị ngày nay tập trung làm giảm triệu chứng khó chịu ở trẻ, nhận diện sớm và điều trị nâng đỡ khi xảy ra biến chứng. Trong đa số các trường hợp trẻ bị tay chân miệng, bố mẹ có thể cách ly và chăm sóc bé tại nhà, cho bé uống một số loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ như:

1. Thuốc hạ sốt

Các loại thuốc hạ sốt như paracetamol hay ibuprofen an toàn khi dùng cho trẻ bị tay chân miệng sốt cao trên 38.5°C. Bố mẹ cần chú ý hạ sốt cho trẻ đúng liều lượng, khoảng cách giữa 2 lần hạ sốt liên tiếp phải đủ 4 – 8 tiếng, không quá tổng số lần cho phép uống hạ sốt trong ngày. Cho bé mặc quần áo thoáng mát và điều chỉnh nhiệt độ phòng thích hợp để trẻ nghỉ ngơi thoải mái.

2. Thuốc giảm ngứa

Một số ít trường hợp trẻ bị tay chân miệng có thể cảm thấy ngứa nên hay cào, gãi vào các mụn nước trên da. Điều này dễ làm mụn nước vỡ gây nhiễm trùng. Nếu ghi nhận tình trạng này, bố mẹ có thể trao đổi để bác sĩ kê một số loại thuốc giảm ngứa, thuốc kháng histamin, giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.

3. Bổ sung nước, chất điện giải

Trẻ tay chân miệng sốt cao liên tục kèm đau miệng giảm ăn uống có thể thiếu nước và điện giải. Bố mẹ cần chú ý nhắc nhở trẻ uống thêm nước để đảm bảo nhu cầu hằng ngày và giúp hạ nhiệt cho trẻ. Bố mẹ cũng có thể hỏi ý kiến bác sĩ về các dung dịch điện giải, bù ion trước khi muốn bổ sung cho bé.

4. Thuốc sát khuẩn

Có thể sử dụng nước muối sinh lý hoặc betadin súc họng để sát khuẩn đường họng cho trẻ. Một số thuốc bôi ngoài da có thể được cân nhắc khi bóng nước trên da vỡ nhiều, có nguy cơ nhiễm trùng. Bố mẹ không nên tự ý đắp lá hoặc bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc, chỉ định để tránh cho tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Nếu bé có tình trạng viêm loét họng và ban da diễn tiến nặng hơn, trẻ sốt cao liên tục khó hạ, hoặc có những triệu chứng bất thường, bố mẹ cần cho trẻ đến khám ngay để được chẩn đoán và lên kế hoạch theo dõi kịp thời, phòng ngừa các biến chứng tay chân miệng nguy hiểm.

Cách phòng tránh trẻ bị tay chân miệng hiệu quả

Hiện nay, Hệ thống tiêm chủng VNVC cùng Công ty Substipharm Biologics (Thụy Sỹ) đang từng bước đưa vắc xin phòng bệnh tay chân miệng về Việt Nam. Vắc xin giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh tối ưu đến 96,8% cho trẻ em.

Trong khi chờ đợi, cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng hiệu quả nhất vẫn là nhắc nhở trẻ giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên với xà phòng, vệ sinh sạch sẽ đồ chơi cho trẻ và hạn chế để bé tiếp xúc với nguồn lây.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dù đa số trường hợp trẻ bị tay chân miệng có thể theo dõi tại nhà, trẻ vẫn cần được tái khám định kỳ theo hẹn của bác sĩ để nhận diện các dấu hiệu bệnh chuyển độ nặng và được can thiệp ngay. Hoặc trẻ cần được tái khám ngay ngoài lịch hẹn nếu có 1 trong các triệu chứng sau đây:

• Sốt trên 39°C hoặc kéo dài trên 48 giờ;
• Giật mình, run chi, đi loạng choạng;
• Lừ đừ hoặc kích thích, quấy khóc, bứt rứt khó ngủ;
• Không bú hoặc ăn bú quá ít;
• Nôn ói nhiều;
• Thở nhanh, khó thở;
• Da nổi vân tím (nổi bông), vã mồ hôi lạnh, tay chân lạnh;
• Hôn mê, co giật;
• Trẻ có dấu hiệu bất thường hoặc cha mẹ lo lắng.

Để đặt lịch thăm khám và nhận tư vấn chi tiết về bệnh tay chân miệng ở trẻ, phụ huynh hãy liên hệ Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo địa chỉ:

Tay chân miệng là một trong những bệnh lý thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm trẻ dưới 5 tuổi. Việc chăm sóc trẻ đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc hồi phục bệnh, giúp hạn chế khả năng biến chứng. Trẻ bị tay chân miệng có cần uống kháng sinh không sẽ tùy thuộc tình trạng bệnh theo chỉ định từ bác sĩ. Bố mẹ tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh cho trẻ nếu không được tư vấn y khoa.