Bầu ăn măng cụt được không là thắc mắc của nhiều mẹ bầu khi lựa chọn thực phẩm trong thai kỳ – giai đoạn nhạy cảm mà chế độ ăn uống cần cân nhắc kỹ lưỡng. Măng cụt là loại quả giàu vitamin và khoáng chất, thế nhưng bà bầu có ăn được măng cụt không và nên ăn bao nhiêu là đủ? Cùng xem chia sẻ của ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong bài viết dưới đây.
Thai phụ có thể ăn măng cụt nếu dùng điều độ, khoảng 2-3 quả mỗi ngày. Măng cụt cung cấp vitamin C và chất xơ nhưng không nên ăn quá nhiều để tránh táo bón hoặc tăng đường huyết. Người mắc đái tháo đường thai kỳ cần thận trọng và nên chọn quả chín, rửa sạch trước khi dùng.
Măng cụt có tên khoa học là Garcinia mangostana, là loại trái cây nhiệt đới được trồng nhiều ở Đông Nam Á. Tại Việt Nam, măng cụt được trồng nhiều ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ.
Quả măng cụt non có màu xanh lục nhạt, khi chính chuyển dần sang tím sẫm. Măng cụt khá được yêu thích bởi hương vị chua ngọt thanh mát. Phần thịt của măng cụt có màu trắng, mọng nước, được chia thành các múi, một số múi có hạt bên trong. Măng cụt chín được dùng làm món tráng miệng, sinh tố hoặc salad trái cây. Còn thịt măng cụt xanh hơi giòn, thường được sử dụng làm các món gỏi như gỏi gà, gỏi tôm…
Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trung bình 100g măng cụt cung cấp 73 kcal, mức năng lượng này đến từ 17.91 carbohydrate, 0.41g protein và 0.58g chất béo (1). Bên cạnh đó, măng cụt còn chứa đa dạng các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Chi tiết có trong bảng dưới đây:
| Dưỡng chất nổi bật | Hàm lượng trong 100g măng cụt | Mức đáp ứng (%) nhu cầu hàng ngày của cơ thể |
| Chất xơ | 1.8 g | 4.5% |
| Cholesterol | 0 mg | 0% |
| Vitamin | ||
| Folate (vitamin B9) | 31 mcg | 8% |
| Niacin (vitamin B3) | 0.286 mg | 2% |
| Axit pantothenic (vitamin B5) | 0.032 mg | <1% |
| Pyridoxin (vitamin B6) | 0.041 mg | 3% |
| Riboflavin (vitamin B2) | 0.054 mg | 4% |
| Thiamin (vitamin B1) | 0.054 mg | 4.5% |
| Vitamin A | 35 IU | 1% |
| Vitamin C | 2.9 mg | 5% |
| Khoáng chất | ||
| Natri | 7 mg | 0.5% |
| Kali | 48 mg | 1% |
| Canxi | 12 mg | 1.2% |
| Đồng | 0.069 mg | 7% |
| Sắt | 0.3 mg | 4% |
| Magie | 13 mg | 3% |
| Mangan | 0.1 mg | 4% |
| Photpho | 9.21 mg | 1% |
| Kẽm | 0.21 mg | 2% |
Đặc biệt, măng cụt còn chứa một số chất chống oxy hóa mạnh, nhất là các loại xanthone. Đây là những chất giúp ngăn chặn tác động của các gốc tự do, ngừa việc hủy hoại tế vào cũng như một số bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tim mạch hoặc tăng huyết áp.
Theo bác sĩ Tùng, phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn măng cụt bởi loại quả này được đánh giá là an toàn, không chứa bất kỳ thành phần nào có thể gây co thắt tử cung, rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm.
Tuy nhiên, trong măng cụt có lượng đường tự nhiên khá cao do đó mẹ chỉ nên tiêu thụ lượng vừa phải, không ăn quá nhiều một lần hoặc ăn thường xuyên. Nếu lo lắng ăn bao nhiêu măng cụt là đủ, mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể cho thai kỳ của mình.
Nếu đang thắc mắc có bầu ăn măng cụt được không, mẹ bầu hãy xem những lợi ích tuyệt vời mà loại quả này mang lại:
Măng cụt chứa nhiều beta-carotene, một dạng tiền chất của vitamin A, đóng vai trò quan trọng giúp kích thích các tế bào phôi thai phân chia và phát triển thành các cơ quan trong cơ thể. Bên cạnh đó, măng cụt cũng chứa nhiều mangan, được biết đến là dưỡng chất thiết yếu giúp hình thành và phát triển xương sụn của thai nhi. Do đó, tiêu thụ măng cụt đúng cách trong thai kỳ có thể hỗ trợ thai nhi phát triển khỏe mạnh.
Măng cụt giàu folate (còn gọi là vitamin B9 hay axit folic), trung bình 100g măng cụt cung cấp 8% nhu cầu folate khuyến nghị ở người trưởng thành. Folate giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa những dị tật bẩm sinh ở thai nhi như tật nứt đốt sống hoặc vô sọ. Vì thế, bên cạnh bổ sung axit folic theo hướng dẫn của bác sĩ, mẹ có thể ăn thêm măng cụt để tăng cường bảo vệ con yêu khỏi nguy cơ này.
Trong măng cụt có hợp chất γ-mangostin, là chất chống oxy hóa thuộc nhóm xanthone có tác dụng giúp hạ đường huyết mà không gây ngộ độc cho gan và thận. Tiêu thụ măng cụt giúp mẹ kiểm soát đường huyết, ngăn ngừa những biến chứng khó lường của đái tháo đường thai kỳ.
Tình trạng thiếu vitamin A có thể làm suy yếu chức năng của bạch cầu trung tính và đại thực bào, là những tế bào quan trọng của hệ miễn dịch cơ thể. Vì thế, tiêu thụ măng cụt giúp mẹ bổ sung thêm vitamin A cần thiết cho cơ thể, tăng cường miễn dịch và giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng khi mang thai như viêm họng, viêm mũi, cảm lạnh, cảm cúm…
Hai dưỡng chất quan trọng giúp ngăn ngừa tình trạng thiếu máu là sắt và folate (vitamin B9). Cơ thể thiếu sắt sẽ thiếu nguyên liệu để tổng hợp tạo tế bào hồng cầu, còn thiếu folate sẽ gây suy yếu quá trình tổng hợp DNA làm tế bào hồng cầu bị hoại tử nhanh hơn bình thường. Trùng hợp là măng cụt chứa hai dưỡng chất này, vì thế tiêu thụ măng cụt có thể giúp mẹ ngăn ngừa nguy cơ bị thiếu máu khi mang thai.
Trung bình 100g măng cụt chứa 1.8g chất xơ, nhờ đó giúp tăng cường nhu động ruột và làm mềm phân. Tiêu thụ măng cụt có thể giúp mẹ cải thiện hệ tiêu hóa, ngăn ngừa hoặc cải thiện tình trạng táo bón hiệu quả.
Măng cụt chứa nhiều vitamin C hỗ trợ kích thích cơ thể tăng sinh collagen, giúp da duy trì độ đàn hồi và đều màu. Nhờ đó, mẹ bầu ăn măng cụt đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ rạn da, nhất là phần bụng khi thai nhi phát triển quá nhanh.
Măng cụt chứa nhiều các hợp chất phytochemical như xanthones, phenolic, procyanidin, anthocyanin và flavonoid có tác dụng ngăn cản hình thành các tế bào ung thư. Tiêu thụ măng cụt có thể bảo vệ mẹ và thai nhi khỏi những tác động nguy hiểm của ung thư. Mẹ bầu có thể yên tâm ăn măng cụt với lượng hợp lý trong thai kỳ.
Mẹ cần nhớ rằng, bất kỳ thực phẩm nào dù tốt đến đâu cũng có thể gây hại cho cơ thể nếu tiêu thụ quá nhiều hoặc tiêu thụ sai cách, măng cụt cũng không ngoại lệ. Việc tiêu thụ măng cụt quá nhiều hoặc sai cách có thể dẫn đến các nguy cơ sau:
Măng cụt có tính axit cao, nếu ăn quá nhiều có thể gây dư thừa axit ở dạ dày, khiến mẹ dễ bị ợ chua, trào ngược dạ dày, viêm loét niêm mạc dạ dày hoặc đau dạ dày.
Như đã chia sẻ, măng cụt chứa nhiều chất xơ nên nếu ăn quá nhiều chất xơ có thể dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Điều này không chỉ khiến mẹ khó chịu, mà còn khiến cơ thể mất nước, muối khoáng và mất cân bằng điện giải.
Măng cụt có lượng đường cao, do đó những mẹ bầu bị đái tháo đường hoặc có tình trạng thừa cân, béo phì nếu ăn quá nhiều măng cụt có thể làm tăng đường huyết, tăng huyết áp. Tình trạng này khá nguy hiểm vì làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng khó lường của đái tháo đường và tiền sản giật khi mang thai.
Cũng giống như các loại rau củ quả khác, măng cụt vẫn có thể bị nhiễm khuẩn E.coli, Listeria, Salmonella, Toxoplasma hoặc các loại thuốc bảo vệ thực vật. Nếu mẹ không rửa sạch trước khi ăn dễ bị ngộ độc thực phẩm, có thể gây nhiễm trùng máu và nhiễm trùng não bộ thai nhi.
Vì thế, bên cạnh việc tìm hiểu bầu có được ăn măng cụt không, mẹ cũng cần biết cách tiêu thụ loại quả này đúng cách để có thể hấp thụ tối đa giá trị dinh dưỡng nhưng vẫn đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
Để an tâm hơn khi đưa măng cụt vào chế độ ăn uống trong thai kỳ, mẹ bầu cần ghi nhớ những lưu ý quan trọng sau:
Mẹ nên chọn mua măng cụt chín tươi và được bày bán ở những nơi được kiểm chứng về độ an toàn thực phẩm. Măng cụt chín tươi có lớp vỏ màu tím sẫm, cảm giác hơi mềm khi nhẹ nhàng ấn vào. Chọn quả có lớp vỏ ngoài láng mịn, không có dấu hiệu rạn nứt hoặc hư hỏng. Ngoài ra, măng cụt chín tự nhiên có mùi thơm nhẹ nhàng, nếu mẹ thấy mùi hôi khó chịu tuyệt đối đừng mua bởi đó có thể là dấu hiệu ngấm thuốc hóa chất bảo vệ thực vật hoặc nhiễm sâu bệnh.
Cần đảm bảo rửa sạch măng cụt trước khi ăn, điều này giúp loại bỏ tối đa những vi khuẩn ký sinh hoặc hóa chất có thể tồn tại trên vỏ măng cụt và gây hại.
Mặc dù không có một quy định nào về thời điểm nên ăn măng cụt, nhưng mẹ nên tránh ăn loại quả này lúc đói vì quả có tính axit có thể gây xót ruột. Mẹ nên ăn măng cụt sau bữa chính như một món tráng miệng hoặc thức ăn nhẹ giữa các bữa chính.
Măng cụt giàu dinh dưỡng và khá lành tính nên mẹ có thể đưa vào chế độ ăn uống của mình. Tuy nhiên, bất kỳ thực phẩm nào cũng cần ăn với lượng vừa phải. Việc tiêu thụ thực phẩm quá mức có thể gây ảnh hưởng không tốt với sức khoẻ và măng cụt cũng không ngoại lệ. Nếu mẹ lo lắng trường hợp của mình bầu ăn măng cụt có được không và ăn bao nhiêu là tốt, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để nhận được tư vấn cụ thể.
Măng cụt có thể nằm trong khẩu phần của thai phụ nếu dùng đúng lượng, nhưng phản ứng cơ thể mỗi người khác nhau nên việc theo dõi là cần thiết. Khi gặp dấu hiệu rối loạn tiêu hóa hoặc bất thường đường huyết sau khi dùng loại quả này, thai phụ nên được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp dịch vụ theo dõi dinh dưỡng thai kỳ và kiểm soát nguy cơ, giúp bạn xây dựng chế độ ăn an toàn và phù hợp hơn.
Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn với các chuyên gia – bác sĩ Sản Phụ khoa tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bà bầu vui lòng liên hệ đến:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bầu ăn măng cụt được không là thắc mắc phổ biến và câu trả lời phụ thuộc vào cách sử dụng phù hợp của từng thai phụ. Khi tiêu thụ ở mức vừa phải, loại quả này nhìn chung không gây rủi ro đáng kể, đồng thời hỗ trợ bổ sung vi chất cho chế độ ăn. Tuy vậy, thai phụ có rối loạn đường huyết hoặc vấn đề tiêu hóa cần cân nhắc lượng dùng để tránh làm nặng thêm triệu chứng. Việc theo dõi phản ứng cơ thể và trao đổi với bác sĩ luôn giúp hạn chế nguy cơ không mong muốn.
