Những tháng cuối thai kỳ là giai đoạn cơ thể mẹ bầu có nhiều thay đổi để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Khi xuất hiện tình trạng rối loạn tiêu hóa, nhiều người lo ngại mẹ bầu bị tiêu chảy tháng cuối có thể ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm.
Tiêu chảy có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ, bao gồm cả những tháng cuối trước khi sinh. Nguyên nhân mẹ bầu bị tiêu chảy có thể liên quan đến thay đổi nội tiết, sự chuẩn bị của cơ thể cho quá trình chuyển dạ hoặc các yếu tố tiêu hoá bất thường.
Trong những tuần cuối thai kỳ, cơ thể mẹ bầu bắt đầu có nhiều thay đổi để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Sự gia tăng của một số hormone và chất trung gian như prostaglandin có thể làm tăng nhu động ruột, khiến một số mẹ bầu đi ngoài nhiều lần hơn hoặc xuất hiện tình trạng phân lỏng.
Bên cạnh đó, khi thai nhi phát triển lớn, tử cung mở rộng và tạo áp lực lên các cơ quan trong ổ bụng, bao gồm cả đường tiêu hóa. Sự thay đổi này có thể làm rối loạn hoạt động của ruột, khiến mẹ bầu trong giai đoạn cuối thai kỳ dễ gặp các triệu chứng như đi ngoài phân lỏng hoặc tiêu chảy.(1)
Ở những tuần cuối thai kỳ, một số mẹ bầu có thể xuất hiện tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc tiêu chảy khi cơ thể bắt đầu chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Tuy nhiên, đây không phải là dấu hiệu chuyển dạ đặc hiệu và không xảy ra ở tất cả phụ nữ mang thai.
Nếu tiêu chảy đi kèm các dấu hiệu như xuất hiện cơn gò tử cung đều đặn, ra dịch nhầy hồng âm đạo, vỡ ối hoặc đau lưng tăng dần, mẹ bầu nên liên hệ với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.
Trong thai kỳ, đặc biệt ở tam cá nguyệt thứ ba, nhiều mẹ bầu có sự thay đổi về khẩu vị hoặc chế độ ăn uống. Việc bổ sung nhiều chất xơ hơn, thử các loại thực phẩm mới hoặc ăn những món trước đây ít sử dụng có thể khiến hệ tiêu hóa chưa kịp thích nghi, từ đó dẫn đến tình trạng phân lỏng hoặc tiêu chảy. Ngoài ra, một số thai phụ tăng lượng nước uống để đảm bảo đủ nước cho cơ thể, điều này cũng có thể làm thay đổi hoạt động của ruột và ảnh hưởng đến tính chất phân.
Nhiễm trùng đường tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm là nguyên nhân khá phổ biến gây tiêu chảy ở tất cả mọi người, bao gồm phụ nữ mang thai. Khi bị nhiễm virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng đường ruột, mẹ bầu có thể xuất hiện các triệu chứng như tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc cảm giác mệt mỏi giống cúm. Những tình trạng này cần được theo dõi và xử trí kịp thời trong thai kỳ vì có thể gây mất nước và làm tăng nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.
Một số bệnh lý đường tiêu hóa mạn tính cũng có thể là nguyên nhân khiến mẹ bầu bị tiêu chảy trong thai kỳ. Các tình trạng như hội chứng ruột kích thích (IBS), bệnh Crohn, bệnh celiac hoặc dị ứng thực phẩm thường gây rối loạn tiêu hóa kéo dài với biểu hiện đi ngoài phân lỏng. Mang thai không làm các bệnh lý này biến mất, vì vậy triệu chứng tiêu chảy vẫn có thể xuất hiện hoặc tái phát trong giai đoạn cuối thai kỳ nếu mẹ bầu có tiền sử mắc các bệnh này.
Phần lớn các trường hợp mẹ bầu bị tiêu chảy tháng cuối không quá nguy hiểm nếu chỉ xảy ra trong thời gian ngắn và không kèm theo các triệu chứng bất thường khác. Tình trạng này có thể tự khỏi sau 1-2 ngày nhưng cũng có thể kéo dài lâu hơn. Tuy nhiên, mẹ bầu không nên quá chủ quan mà phải chú ý bổ sung đủ nước, khoáng chất và theo dõi triệu chứng bất thường khác (nếu có).
Khi tiêu chảy kéo dài và kèm theo các dấu hiệu sốt cao, phân có lẫn máu hoặc mủ, đau bụng dữ dội… nếu không được xử trí kịp thời có thể gây mất nước, rối loạn điện giải và làm cơ thể mẹ bầu mệt mỏi, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Vì vậy, khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, mẹ bầu cần đến bệnh viện sớm để được bác sĩ kiểm tra và có hướng xử trí kịp thời.
Khi phát hiện có dấu hiệu tiêu chảy, mẹ bầu nên tích cực bù nước và thay đổi chế độ ăn phù hợp. Cụ thể như:
Uống đủ nước: Tiêu chảy có thể khiến cơ thể mất nhiều nước, do đó mẹ bầu nên tích cực bù nước. Ngoài ra, chị em có thể sử dụng ít trà gừng hoặc nước mật ong giúp làm ấm bụng, giảm tiêu chảy.
Điều chỉnh chế độ ăn uống: Trong thời gian bị tiêu chảy, mẹ bầu nên ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu như cháo, cơm mềm, chuối, táo hoặc bánh mì nướng. Đồng thời, cần hạn chế các thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng, đồ ăn sống hoặc thực phẩm dễ gây kích thích đường ruột để tránh làm tình trạng tiêu chảy nặng hơn.
Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy: Phụ nữ mang thai, đặc biệt ở giai đoạn cuối thai kỳ, không nên tự ý sử dụng thuốc điều trị tiêu chảy khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Một số loại thuốc có thể không phù hợp trong thai kỳ và cần được cân nhắc kỹ trước khi sử dụng.
Nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng: Mẹ bầu nên nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể hồi phục. Đồng thời, cần theo dõi số lần đi ngoài, tình trạng phân và các triệu chứng đi kèm như đau bụng, sốt hoặc nôn. Nếu tiêu chảy không cải thiện sau 1–2 ngày hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, mẹ bầu nên đi khám để được bác sĩ đánh giá và xử trí phù hợp.
Để biết thêm thông tin hoặc tư vấn các vấn đề sức khỏe trong thai kỳ, mẹ bầu có thể liên hệ đến Trung tâm Sản Phụ khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh để được các chuyên gia, bác sĩ giải đáp sớm nhất:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tiêu chảy ở giai đoạn cuối thai kỳ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thay đổi sinh lý đến các vấn đề tiêu hóa hoặc nhiễm trùng. Vì vậy, khi mẹ bầu bị tiêu chảy tháng cuối, việc theo dõi triệu chứng và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.
