Thông tin về phương pháp xạ trị ung thư thực quản

Ung thư thực quản là một trong những bệnh lý ác tính đường tiêu hóa có tỷ lệ tử vong cao. Bên cạnh phẫu thuật và hóa trị, xạ trị là phương pháp điều trị quan trọng, được áp dụng trong nhiều giai đoạn bệnh. Vậy người xạ trị ung thư thực quản sống được bao lâu? Chi phí xạ trị là bao nhiêu? Tác dụng phụ ra sao? Bài viết sau sẽ giải đáp chi tiết.

Các kỹ thuật được áp dụng trong xạ trị ung thư thực quản

Xạ trị trong ung thư thực quản có thể được thực hiện bằng các kỹ thuật như:

1. 3D-CRT

Với xạ trị 3 chiều phù hợp mô theo hình dạng khối u (3D conformal radiation therapy – CRT), bác sĩ sử dụng hình ảnh 3D để lập kế hoạch điều trị, xác định chính xác thể tích khối u cũng như vị trí các cơ quan lành xung quanh. Hình ảnh 3D giúp kỹ sư vật lý y học định hướng các chùm tia phóng xạ theo đúng hình dạng và kích thước khối u, từ đó tập trung loại bỏ tế bào ung thư, đồng thời giảm thiểu tối đa tác động lên mô lành.

2. IMRT

Xạ trị điều biến liều (Intensity-Modulated Radiation Therapy – IMRT) sử dụng hệ thống ống chuẩn trực đa lá (Multileaf Collimator – MLC) kết hợp với kế hoạch xạ trị được tính toán chi tiết và phức tạp bằng hệ thống lập kế hoạch xạ trị vi tính (TPS). Nhờ đó nhắm mục tiêu chính xác vào khu vực khối u cần điều trị, kể cả những khối u nằm ở những vị trí khó, có hình dạng phức tạp và bảo vệ các cơ quan mô lành xung quanh tốt hơn.

3. VMAT

Xạ trị theo cung (Volumetric Modulated Arc Therapy – VMAT) nhắm mục tiêu chính xác vào khối u và giảm phơi nhiễm bức xạ lên các mô lành xung quanh. Với kỹ thuật xạ trị ung thư này, chùm tia có thể dễ dàng thay đổi hình dạng và kích thước liên tục bằng trường chiếu dạng cung tròn 360 độ (không cần dừng máy). Điều này giúp việc phân bố liều xạ đồng nhất và rút ngắn thời gian điều trị.

Các kỹ thuật xạ trị hiện nay đều sử dụng hình ảnh CT trước và/hoặc trong khi điều trị, cho phép nhắm mục tiêu và bảo vệ mô lành tốt hơn, giảm thiểu tác dụng phụ. Việc lựa chọn kỹ thuật điều trị phụ thuộc vào thể trạng cá nhân của người bệnh và kinh nghiệm chuyên môn của bác sĩ. Từ đó tối ưu hiệu quả, đồng thời giảm thiểu tối đa tác dụng phụ lên các cơ quan khỏe mạnh.

Tất cả các kỹ thuật này đều được thực hiện dưới sự hướng dẫn của hình ảnh IGRT (Image-Guided Radiation Therapy) để có thể nhắm mục tiêu bức xạ một cách cực kỳ chính xác vào khu vực khối u cần điều trị.

Khi nào nên điều trị ung thư thực quản bằng xạ trị?

Xạ trị ung thư thực quản là một trong những phương pháp điều trị được chỉ định trong nhiều giai đoạn khác nhau. Cụ thể:

• Ung thư thực quản khu trú nhưng không thể phẫu thuật: Trong những trường hợp người bệnh có khối u khu trú nhưng không thể phẫu thuật do bệnh nền phức tạp hoặc từ chối phẫu thuật, hóa xạ trị đồng thời là phương pháp điều trị tiêu chuẩn, giúp kiểm soát khối u. (1)
• Xạ trị trước phẫu thuật (liệu pháp tân bổ trợ): Xạ trị có thể được chỉ định trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ kích thước khối u, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình cắt bỏ khối u triệt để hơn.
• Xạ trị sau phẫu thuật (liệu pháp bổ trợ): Sau phẫu thuật, xạ trị (có thể kết hợp cùng hóa trị) được sử dụng để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại mà không thể quan sát được bằng hình ảnh học, nhằm giảm nguy cơ tái phát.
• Xạ trị giảm nhẹ: Ở giai đoạn tiến triển, xạ trị ung thư thực quản giúp giảm nhẹ triệu chứng như đau, chảy máu, khó nuốt, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
• Xạ trị trong kiểm soát di căn: Xạ trị cũng được chỉ định để kiểm soát các ổ di căn tại não, cột sống hoặc các vị trí khác, giúp người bệnh giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống.

Bệnh nhân xạ trị ung thư thực quản sống được bao lâu?

Người bệnh được điều trị ung thư thực quản bằng xạ trị sống được bao lâu phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, liều xạ và tình trạng toàn thân. Xạ trị cải thiện đáng kể tỷ lệ sống tổng thể ở người bệnh ung thư thực quản, đặc biệt khi kết hợp với phẫu thuật hoặc hóa trị.

Theo dõi các tác dụng phụ sau xạ trị ung thư thực quản

Các tác dụng phụ thường bắt đầu sau 1-2 tuần kể từ khi xạ trị, có thể trở nên nặng hơn trong quá trình xạ trị. Tuy nhiên, triệu chứng thường cải thiện sau 1–2 tuần kết thúc điều trị (can thiệp bằng thuốc và chăm sóc y tế tiêu chuẩn), cụ thể:

1. Mệt mỏi và suy nhược

Người bệnh thường cảm thấy mệt, thiếu năng lượng và yếu sức, tình trạng này nặng dần trong quá trình điều trị. Mệt mỏi có thể kéo dài nhiều tuần hoặc vài tháng sau khi kết thúc điều trị, thường cải thiện dần. Nghỉ ngơi xen kẽ với vận động nhẹ như đi bộ, tập thể dục nhẹ nhàng có thể giúp giảm mệt mỏi. (2)

2. Khó nuốt

Trong và sau xạ trị ung thư thực quản, người bệnh có thể có cảm giác vướng ở cổ họng, gây khó nuốt thức ăn đặc, thậm chí nôn ngược sau khi nuốt. Tình trạng này thường nặng nhất sau 10 ngày đến 2 tuần sau khi kết thúc điều trị. Bác sĩ dinh dưỡng có thể tư vấn chế độ ăn phù hợp cho từng giai đoạn, giúp giảm bớt khó chịu do tác dụng phụ của xạ trị.

Mẹo ăn uống:

• Uống đủ nước mỗi ngày trong thời gian điều trị.
• Ăn thức ăn mềm, dễ nuốt.
• Ăn chậm, chia nhỏ bữa, tránh ăn muộn vào buổi tối.
• Uống nước trong và sau bữa ăn để làm mềm thức ăn.
• Thử nhiều loại thức ăn để tìm loại dễ nuốt nhất.
• Tránh thực phẩm nóng, chua và cay.
• Nếu không ăn đủ, có thể cần nuôi ăn qua ống thông mũi – dạ dày.

3. Buồn nôn và nôn

Tác dụng phụ này có thể xảy ra trong vài giờ sau xạ trị và kéo dài vài ngày. Thuốc chống nôn đường uống hoặc tiêm thường sẽ được bác sĩ kê đơn để giảm triệu chứng.

Mẹo giảm nôn:

• Tránh chế biến hoặc ăn khi cảm thấy buồn nôn.
• Hạn chế đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ, mùi nồng.
• Uống nhiều nước để tránh mất nước.
• Thử các kỹ thuật thư giãn, dùng gừng (trà gừng, kẹo gừng, nước gừng) hoặc đồ uống có ga nhẹ.

Để đặt lịch khám, tư vấn, xạ trị trong ung thư thực quản tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Tóm lại, xạ trị ung thư thực quản là phương pháp quan trọng giúp tiêu diệt tế bào ung thư, giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sống. Với các kỹ thuật hiện đại như 3D-CRT, IMRT, VMAT cùng hệ thống Versa HD tích hợp Catalyst SRGT, quá trình điều trị ngày càng chính xác, an toàn và hiệu quả hơn.