Viêm gan cấp là một tình trạng thường gặp của bệnh viêm gan. Hiểu rõ về nguyên nhân gây bệnh giúp bạn có phương pháp phòng tránh hiệu quả. Trong trường hợp mắc bệnh, dựa trên triệu chứng điển hình, bạn có thể đến thăm khám nhanh chóng để được điều trị kịp thời. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng tìm hiểu những thông tin liên quan đến bệnh viêm gan cấp tính.
Viêm gan cấp tính là gì?
Viêm gan cấp tính (tên tiếng Anh: Acute Hepatitis) là thuật ngữ chung cho một loạt các nguyên nhân gây ra tổn thương gan và bất thường sinh hóa gan, với triệu chứng lâm sàng đa dạng từ không triệu chứng đến tổn thương gan cấp, diễn tiến trong vòng 6 tháng từ khi khởi phát ở người chưa từng mắc bệnh gan. Nếu kéo dài qua khoảng thời gian này, bệnh có nguy cơ chuyển thành viêm gan mãn tính.
Người bệnh viêm gan cấp thường đến khám vì vàng da và các triệu chứng liên quan như buồn nôn, nôn ói, chán ăn, đau nhức cơ, khó chịu, mệt mỏi và sốt. Nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng viêm gan cấp là nhiễm vi rút cấp tính, do thuốc hay độc chất, và các nguyên nhân tự miễn.
Viêm gan cấp tính là bệnh khiến nhu mô gan bị viêm hoặc tế bào gan bị tổn thương
Nguyên nhân gây viêm gan cấp tính
Nguyên nhân gây ra viêm gan cấp tính do nhiều yếu tố khác nhau. Nhưng phổ biến nhất chính là vì nhiễm virus. Vì thế, bệnh còn được gọi là viêm gan virus cấp tính hay viêm gan siêu vi cấp. Có các loại virus viêm gan thường gặp dẫn đến viêm gan siêu vi cấp. Chúng lây lan theo những con đường như sau: (1)
Virus viêm gan A (HAV), E: qua đường tiêu hóa khi người bệnh tiêu thụ thức ăn không đảm bảo vệ sinh hay bị nhiễm khuẩn.
Virus viêm gan B (HBV), C, D: qua tiếp xúc với máu hoặc chất dịch của người bệnh, quan hệ tình dục không an toàn, từ mẹ sang con.
Bên cạnh đó, viêm gan cấp tính còn khởi phát do nhiễm một số loại virus khác như virus Epstein-Barr (EBV), virus Cytomegalovirus (CMV), virus Herpes simplex (HSV), virus Coxsackie, virus sốt xuất huyết và virus Corona-19…
Nguyên nhân gây viêm gan cấp chủ yếu do nhiễm virus
Mặt khác, nguyên nhân gây viêm gan siêu vi cấp còn xuất phát từ những yếu tố khác, gồm:
1. Lạm dụng rượu bia
Sử dụng rượu bia không kiểm soát có thể gây ra tình trạng viêm gan nhiễm mỡ, kéo theo viêm gan, xơ gan.
2. Dùng thuốc không đúng cách
Dùng thuốc quá liều: lạm dụng các loại thuốc chuyển hóa trực tiếp tại gan tiềm ẩn nguy cơ làm gan tổn thương nghiêm trọng.
Dùng thuốc có thành phần gây tổn thương gan: sử dụng các loại thuốc như kháng sinh, thuốc chống co giật hay thuốc kháng viêm không steroid (NSAID).
Bệnh ứ sắt (Hemochromatosis): cơ thể hấp thụ và dự trữ sắt quá mức, gây tổn thương nhiều cơ quan, bao gồm gan.
Bệnh Wilson: cơ thể không thể đào thải lượng đồng dư, khiến nó tích tụ trong các cơ quan như gan, dẫn tới nhiễm độc.
5. Nguyên nhân khác
Các bệnh trong thai kỳ: tiền sản giật, gan nhiễm mỡ khi mang thai, hội chứng HELLP
Thiếu máu: những người gặp tình trạng như huyết áp thấp, sốc tim, hội chứng Budd-Chiari cấp tính,…
Biến chứng sau phẫu thuật ghép gan
Hội chứng Reye
Triệu chứng viêm gan cấp tính
Thông thường, viêm gan cấp tính diễn biến âm thâm và ít gây ra các triệu chứng đáng chú ý. Bạn có thể nhận biết khi phát hiện những dấu hiệu bệnh viêm gan cấp tính như sau: (2)
Chán ăn, hay nôn ói, sốt.
Khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên rốn hoặc dưới sườn bên phải.
Da và kết mạc mắt chuyển sang vàng.
Nước tiểu sẫm màu.
Những người thường hút thuốc sẽ có cảm giác sợ mùi thuốc lá.
Xuất hiện vết phát ban trên da.
Cơ thể mệt mỏi, thiếu tập trung.
Đây là những biểu hiện của viêm gan cấp tính thường gặp. Ngoài ra, tùy theo từng giai đoạn, người bệnh sẽ xuất hiện thêm một số biểu hiện khác. Nếu phát hiện một trong những triệu chứng nói trên, bạn nên đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa gan để được chẩn đoán chính xác nhất.
Triệu chứng bệnh viêm gan cấp gồm vàng da, đau bụng trên bên phải, chán ăn, buồn nôn,…
Phương pháp chẩn đoán viêm gan cấp tính
Trước khi tiến hành điều trị, bác sĩ sẽ thực hiện một vài xét nghiệm. Qua đó chẩn đoán chính xác tình trạng viêm gan virus cấp tính, đưa ra phác đồ điều trị bệnh phù hợp. Những phương pháp chẩn đoán bệnh viêm gan siêu vi cấp gồm:
1. Khám lâm sàng
Bác sĩ tiến hành xem xét tiền sử bệnh lý của bệnh nhân cũng như người thân trong gia đình. Qua đó nhận biết các triệu chứng điển hình, đồng thời xác định bước đầu về nguyên nhân gây viêm gan cấp.
2. Xét nghiệm sinh hóa gan
Đây là phương pháp chẩn đoán viêm gan cấp tính nhằm xác định tình trạng chức năng gan. Đồng thời, nó còn hỗ trợ xác định nguyên nhân gan tổn thương do nhiễm virus hay yếu tố khác.
3. Siêu âm gan
Đây là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng máy siêu âm để đánh giá tình trạng gan qua nhiều yếu tố như kích thước, cầu trúc, bề mặt,… Từ đó giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh viêm gan siêu cấp, lên phác đồ điều trị tốt nhất cho người bệnh..
Tuỳ theo nguyên nhân viêm gan cấp mà bệnh nhân được làm thêm các xét nghiệm cụ thể để chẩn đoán, theo dõi và tiên lượng diễn tiến bệnh.
Ai nào có nguy cơ mắc viêm gan cấp tính?
Bất cứ ai, thuộc độ tuổi nào cũng có nguy cơ mắc bệnh viêm gan cấp tính. Trong đó, những ai từng hoặc đang mắc bệnh liên quan đến gan càng dễ gặp phải căn bệnh này. Bên cạnh đó, một trong những đối tượng dưới đây càng có khả năng cao bị viêm gan siêu vi cấp tính. Cụ thể:
Người quan hệ tình dục không an toàn.
Người tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết ra từ cơ thể người bệnh.
Người lạm dụng rượu bia, chất kích thích.
Người dùng chung kim tiêm với người khác.
Người đi đến những vùng có mức độ lây nhiễm viêm gan cao.
Trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm virus viêm gan.
Biến chứng của viêm gan cấp tính
Viêm gan cấp tính nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có nguy cơ dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như:
Viêm gan mãn tính: viêm gan siêu vi cấp tính kéo dài trên 6 tháng có thể diễn tiến thành mãn tính. Kéo theo đó là một số bệnh nguy hiểm như xơ gan, u gan,tổn thương thận, bệnh não gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, xuất huyết tiêu hoá…
Suy gan cấp tính: bên cạnh các triệu chứng điển hình như vàng da, bệnh nhân còn có thể xuất hiện tình trạng rối loạn đông máu và bệnh não gan, nguy hiểm tới tính mạng.
Xơ gan: viêm gan cấp tính kéo dài làm các tế bào gan tổn thương nghiêm trọng. Điều này dẫn đến hình thành mô sẹo, khiến gan xơ hóa dần.
Ung thư gan: đây là một trong những loại ung thư thường gặp với mức độ nguy hiểm cao. Triệu chứng điển hình khi gặp phải gồm sụt cân nhanh, vùng bụng dưới sườn phải đau,…
Viêm gan cấp tính có thể phát triển thành mãn tính và gây ra biến chứng nguy hiểm
Điều trị viêm gan cấp tính
Tùy theo nguyên nhân gây bệnh viêm gan cấp tính, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp cũng như phác đồ điều trị tương ứng. Cụ thể như sau:
Viêm gan A, E: bệnh đa phần tự giới hạn sau khoảng 4-8 tuần. Lúc này, bệnh nhân nên kiêng rượu cùng một số loại thuốc độc hại cho gan. Đồng thời, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng một số loại thuốc hỗ trợ điều trị. Một số trường hợp nặng, suy gan cấp cần nhập viện để theo dõi và điều trị.
Viêm gan B, C: Tùy tình trạng bệnh nhân, mức độ nặng của bệnh mà bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị phù hợp, theo dõi điều trị liên tục ở phòng khám hoặc nhập viện.
Viêm gan do uống rượu bia: Phần lớn các trường hợp được điều trị bằng phương pháp hỗ trợ, bổ sung dinh dưỡng. Quan trọng nhất, bệnh nhân phải ngưng sử dụng rượu bia và đồ uống có cồn.
Viêm gan do thuốc và độc chất: ngưng các tác nhân gây độc gan và điều trị hỗ trợ. Một số trường hợp có thể cần phải lọc máu.
Lưu ý khi điều trị viêm gan cấp tính
Dưới đây là một số lưu ý trong quá trình điều trị viêm gan cấp tính:
Theo dõi triệu chứng bệnh: Bệnh nhân cần lưu ý đến các triệu chứng của bệnh, đặc biệt là các tình huống bất thường để có hướng xử trí kịp thời.
Sử dụng thuốc đúng phác đồ của bác sĩ: Mỗi phác đồ điều trị đều được xây dựng dựa trên tình trạng cụ thể của bệnh nhân, nhằm mang tới hiệu quả tối ưu nhất. Do đó, cần thực hiện đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Tái khám định kỳ theo lịch: Sau quá trình điều trị, bệnh nhân vẫn nên tái khám đều đặn nhằm phát hiện biến chứng hoặc tái phát viêm gan (nếu có).
Phòng ngừa viêm gan cấp tính
Để giảm thiểu nguy cơ mắc viêm gan cấp tính, bạn có thể áp dụng một số biện pháp dưới đây:
Vệ sinh tay sạch sẽ trước cũng như sau khi ăn.
Sử dụng thức ăn chín, đầy đủ dưỡng chất.
Tránh sử dụng thực phẩm bị ôi thiu, hư hỏng.
Hạn chế tối đa sử dụng rượu bia và chất kích thích.
Dọn dẹp vệ sinh nhà ở, nơi làm việc thường xuyên.
Khám sức khỏe định kỳ nửa năm 1 lần.
Tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan.
Thắc mắc thường gặp về bệnh viêm gan cấp tính
1. Viêm gan cấp tính có lây không?
Viêm gan cấp tính có lây từ người sang người nếu nguyên nhân mắc bệnh do virus. Tuỳ thuộc loại virus mà con đường lây khác nhau, đường lây lan chủ yếu thông qua tiếp xúc với máu hoặc chất dịch của người bệnh, hay tiêu thụ thực phẩm chứa virus gây bệnh viêm gan (viêm gan A, E)
2. Viêm gan cấp tính có nguy hiểm không?
Viêm gan cấp tính có nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời và đúng cách. Bệnh có thể tự giới hạn tuy nhiên cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đe dọa tới tính mạng. Vì thế, ngay khi phát hiện triệu chứng viêm gan cấp, bạn nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và chữa trị tốt nhất.
Viêm gan cấp tính không nguy hiểm nếu được phát hiện và điều trị kịp thời
3. Thời gian điều trị viêm gan cấp tính là bao lâu?
Thời gian trị viêm gan cấp thường kéo dài khoảng 4-6 tuần. Bệnh nhân có thể phục hồi sau khoảng 3-6 tháng hoặc diễn tiến thành mãn tính. Do vậy, việc theo dõi và chăm sóc sức khỏe đúng cách phải được chú ý.
4. Người mắc viêm gan cấp tính nên ăn gì và kiêng gì?
Chế độ ăn uống dành cho người bị viêm gan virus ảnh hưởng lớn đến khả năng hồi phục. Những thực phẩm người mắc viêm gan nên ăn gồm:
Thực phẩm giàu chất đạm như thịt, sữa, cá.
Thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc, rau xanh
Các loại rau củ chứa nhiều vitamin A, E, C, D, K.
Thức ăn thanh đạm, dễ tiêu hóa như canh hay súp.
Song song đó, người bị viêm gan nên tránh ăn những loại thực phẩm dưới đây:
Món ăn chứa quá nhiều gia vị như muối, đường, bột ngọt,…
Đồ ăn chiên xào, nhiều dầu mỡ.
Món ăn tái sống hoặc lên men.
Rượu, bia và chất kích thích.
Thực phẩm giàu đường, chất tạo ngọt.
Thức ăn lạ, dễ gây dị ứng.
5. Viêm gan cấp tính có nguy hiểm đến tính mạng không?
Viêm gan cấp tính thường không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, một số trường hợp bệnh sẽ diễn tiến thành mãn tính hoặc có biến chứng nặng như suy gan cấp.
6. Có thể phục hồi sau bệnh viêm gan cấp tính không?
Bệnh nhân có thể phục hồi sau khi mắc bệnh viêm gan cấp tính. Thế nhưng, bạn cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị, đồng thời duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học. Như vậy, bệnh mới có khả năng thuyên giảm và hạn chế nguy cơ tái phát hay dẫn tới biến chứng.
7. Viêm gan cấp khi nào cần gặp bác sĩ?
Đừng chờ đến khi bệnh diễn biến nặng mới đến thăm khám. Nếu gặp những triệu chứng viêm gan cấp như vàng da, vàng mắt, tiểu vàng sậm, buồn nôn, sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ, đau bụng thượng vị hoặc dưới sườn phải, bạn nên đến ngay cơ sở y tế uy tín. Điều này sẽ góp phần phát hiện bệnh kịp thời. Qua đó thực hiện phương pháp điều trị thích hợp, hạn chế tối đa mọi biến chứng do viêm gan cấp tính gây ra.
Nếu nhận thấy các triệu chứng của viêm gan, bạn nên đến thăm khám với bác sĩ ngay lập tức
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Bài viết vừa rồi đã cung cấp những thông tin quan trọng về bệnh viêm gan cấp tính. Để tránh nguy cơ mắc viêm gan siêu vi cấp, bạn nên thực hiện chế độ ăn uống khoa học và tiêm vắc xin phòng bệnh. Đồng thời, hãy khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần nhằm phát hiện bệnh kịp thời nếu có và được điều trị đúng cách.
