U dây thần kinh ở chân có triệu chứng điển hình là đau rát, tê bì, châm chích ở vùng bị ảnh hưởng. U thần kinh ở chân dù không phải tình trạng ác tính, nhưng cần can thiệp điều trị sớm để phòng tránh biến chứng.
U thần kinh ở chân là sự dày lên bất thường của dây thần kinh do kích thích, chèn ép hoặc chấn thương lặp đi lặp lại. Tình trạng này thường xảy ra ở các dây thần kinh gian đốt ngón chân, đặc biệt là giữa ngón chân thứ ba và thứ tư, còn được gọi là u thần kinh Morton. Tình trạng phì đại này có thể gây đau, tê bì, nóng rát hoặc châm chích ở vùng bị ảnh hưởng.
Đặc điểm chính của u dây thần kinh ở chân:
Các loại u dây thần kinh ở chân thường gặp bao gồm:
U thần kinh Morton xuất phát từ sự dày lên của mô xung quanh các dây thần kinh dẫn đến các ngón chân; gây cảm giác đau nhói, bỏng rát ở lòng bàn chân hoặc châm chích, nóng rát, tê bì ở các ngón chân bị ảnh hưởng.
Thường xuyên mang giày cao gót hoặc giày quá chật cũng có thể làm tăng nguy cơ phát triển u thần kinh Morton. Mức độ nhẹ, người bệnh chỉ cần chuyển sang loại giày gót thấp hoặc giày có phần mũi rộng để cải thiện triệu chứng. Tuy nhiên, nếu u nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định tiêm corticosteroid hoặc can thiệp phẫu thuật để điều trị.
U thần kinh ngoại biên là những khối u phát triển dọc theo các dây thần kinh ngoại biên ở chân. Nguyên nhân thường do chấn thương, phẫu thuật hoặc căng thẳng lặp đi lặp lại. Triệu chứng phổ biến là đau cục bộ, ngứa ran hoặc tê bì, tùy thuộc vào vị trí dây thần kinh bị ảnh hưởng. Ví dụ, một khối u thần kinh hình thành sau phẫu thuật cắt dây thần kinh hoặc do chấn thương mạnh, gây đau nhức ở đùi hoặc vùng bẹn.
U thần kinh hông xảy ra khi dây thần kinh hông – dây thần kinh lớn nhất trong cơ thể, bị tổn thương do chấn thương, phẫu thuật hoặc chèn ép.
Nguyên nhân phổ biến là do gãy xương hông hoặc xương chậu, tổn thương dây thần kinh hông trong quá trình phẫu thuật thay khớp háng, hoặc áp lực kéo dài do ngồi lâu/ duỗi chân quá mức.
Khi xuất hiện khối u này, người bệnh sẽ cảm thấy triệu chứng đau dữ dội lan từ vùng thắt lưng xuống chân, tê bì và yếu cơ, gây khó khăn khi đi lại hoặc đứng lâu. Phương pháp điều trị chủ yếu là vật lý trị liệu, tiêm phong bế dây thần kinh, thuốc giảm đau hoặc phẫu thuật với các trường hợp nặng.
Dây thần kinh chày là một nhánh của dây thần kinh hông chạy dọc theo mặt sau của chân. U thần kinh chày hình thành khi cấu trúc này bị chèn ép hoặc tổn thương do căng thẳng lặp đi lặp lại khi chạy bộ, chấn thương trực tiếp ở vùng chày sau, hoặc biến chứng sau phẫu thuật.
Triệu chứng điển hình là đau bỏng rát hoặc đau lan dọc theo bắp chân, bàn chân, yếu cơ khi di chuyển bàn chân và rối loạn cảm giác ở lòng bàn chân. Phương pháp điều trị thường được chỉ định là tập vật lý trị liệu, sử dụng thuốc kháng viêm và phẫu thuật giải nén.
Dây thần kinh mác nằm gần đầu gối, dễ bị chấn thương hoặc chèn ép, dẫn đến u thần kinh ở mặt ngoài của chân. Nguyên nhân phổ biến là chấn thương đầu gối (gãy xương, rách dây chằng), thói quen ngồi vắt chéo chân (tạo áp lực lên dây thần kinh mác), chèn ép do bó bột hoặc mang giày dép quá chật.
Trường hợp này, người bệnh thường có dấu hiệu bàn chân rũ (không thể nâng bàn chân lên), tê bì hoặc ngứa ran ở vùng ngoài cẳng chân và mu bàn chân, yếu cơ khi duỗi bàn chân lên trên. Phương pháp điều trị chủ yếu là sử dụng nẹp chân, vật lý trị liệu hoặc phẫu thuật giải phóng dây thần kinh trong trường hợp nghiêm trọng.
Những triệu chứng phổ biến của u thần kinh ở chân bao gồm: (1)
Những triệu chứng này có thể diễn tiến nghiêm trọng theo thời gian nếu không can thiệp điều trị kịp thời.
U dây thần kinh ở chân có thể hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:
U dây thần kinh ở chân là tình trạng lành tính và không phải ung thư. Tuy nhiên, khối u có thể gây ra các triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Nếu không can thiệp điều trị, u có thể gây đau mạn tính và tổn thương dây thần kinh vĩnh viễn. Tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ có thể chỉ định tập vật lý trị liệu, đổi giày dép, dùng thuốc giảm đau hoặc can thiệp phẫu thuật.
Để chẩn đoán u dây thần kinh ở chân, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện các phương pháp sau:
Bác sĩ sẽ kiểm tra các triệu chứng người bệnh gặp phải như: đau nhói, nóng rát ở vùng bị ảnh hưởng, ngứa ran và tê bì, cảm giác như kim châm hoặc mất cảm giác ở khu vực có dây thần kinh bị ảnh hưởng, sưng tấy cục bộ…
Bác sĩ sẽ ấn vào vùng ảnh hưởng để kiểm tra phản ứng đau.
Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh:
Tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ và thời gian mắc bệnh, bác sĩ có thể chỉ định điều trị u thần kinh bằng phương pháp bảo tồn hoặc phẫu thuật:
Với các trường hợp phát hiện sớm, khoảng 80% người bệnh có thể cải thiện hiệu quả với phương pháp điều trị bảo tồn.
Khi điều trị bảo tồn không hiệu quả sau 3 – 6 tháng, bác sĩ có thể chỉ định:
Thông thường, phẫu thuật có tỷ lệ thành công cao (trên 85%), nhưng có thể gây tê vĩnh viễn ở vùng đầu ngón chân.
Để giảm nguy cơ mắc u thần kinh bàn chân, mỗi người có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả sau:
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
U dây thần kinh ở chân có nhiều dạng. Mỗi dạng xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau, nhưng triệu chứng chung thường gặp là đau, ngứa ran, tê bì… ở vùng bị ảnh hưởng. Tình trạng này cần được chẩn đoán và điều trị sớm để tránh diễn tiến thành biến chứng nguy hiểm về sau.
