Truyền dịch trong sốt xuất huyết: Khi nào cần và lưu ý gì?

Truyền dịch trong sốt xuất huyết là một biện pháp quan trọng giúp bù nước và điện giải cho người bệnh trong những trường hợp cần thiết. Tuy nhiên, không phải ai mắc sốt xuất huyết cũng cần truyền dịch và việc truyền dịch không đúng chỉ định có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Vậy khi nào cần truyền dịch sốt xuất huyết và người bệnh cần lưu ý những gì để đảm bảo an toàn? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Khi nào cần truyền dịch trong sốt xuất huyết?

Truyền dịch trong sốt xuất huyết là một biện pháp điều trị quan trọng nhằm bù lại lượng nước và điện giải bị mất, đồng thời hỗ trợ duy trì tuần hoàn cho người bệnh. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần truyền dịch. Việc chỉ định truyền dịch phụ thuộc vào giai đoạn sốt xuất huyết, mức độ mất nước và tình trạng lâm sàng của từng người.

1. Bác sĩ chỉ định thực hiện

• Người bệnh mất nước mức độ vừa hoặc nặng, khát nhiều, môi khô, tiểu ít.
• Không thể uống đủ nước do nôn ói liên tục hoặc mệt nhiều.
• Người bệnh có dấu hiệu cô đặc máu, tụt huyết áp, tay chân lạnh hoặc nguy cơ sốc do mất dịch.

2. Trường hợp không nên tự ý truyền dịch

• Người bệnh vẫn uống nước tốt và không có dấu hiệu mất nước.
• Sốt xuất huyết thể nhẹ, chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Giai đoạn hồi phục khi dịch trong cơ thể đang được tái hấp thu trở lại.
• Người có nguy cơ quá tải dịch như người cao tuổi, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận nếu chưa được bác sĩ đánh giá.

Lưu ý, việc truyền dịch trong sốt xuất huyết cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi để tránh các biến chứng nguy hiểm như phù phổi, suy hô hấp hoặc quá tải tuần hoàn.

Các loại dịch truyền sốt xuất huyết được chỉ định

Tùy vào tình trạng bệnh, mức độ mất nước và nguy cơ biến chứng, bác sĩ sẽ lựa chọn loại dịch truyền phù hợp để đảm bảo hiệu quả điều trị và hạn chế các rủi ro. Dưới đây là những loại dịch thường được sử dụng trong điều trị sốt xuất huyết.

Loại dịch	Thành phần	Công dụng	Trường hợp thường dùng
Ringer lactate	Natri, kali, canxi, clorua và lactate.	Bù nước, điện giải và hỗ trợ duy trì thể tích tuần hoàn.	Là một trong những dịch truyền ưu tiên cho người bệnh sốt xuất huyết có dấu hiệu mất nước hoặc cần bù dịch theo chỉ định bác sĩ. (1)
Ringer acetate	Natri, kali, canxi, clorua và acetate.	Bù dịch, điện giải và hỗ trợ cân bằng kiềm – toan.	Có thể được sử dụng thay thế Ringer lactate trong một số trường hợp tổn thương gan nặng.
NaCl 0.9% (Normal Saline)	Natri clorid hòa tan trong nước vô khuẩn.	Bù dịch, duy trì thể tích tuần hoàn và hỗ trợ ổn định huyết áp.	Thường được sử dụng trong điều trị sốt xuất huyết có mất nước hoặc nguy cơ sốc theo chỉ định của bác sĩ.
Dextran	Dung dịch cao phân tử tổng hợp.	Giúp giữ nước trong lòng mạch lâu hơn dịch tinh thể.	Có thể được cân nhắc ở một số trường hợp sốc sốt xuất huyết không đáp ứng đầy đủ với dịch tinh thể.
Hydroxyethyl Starch	Dung dịch keo tổng hợp từ tinh bột biến tính.	Tăng thể tích tuần hoàn trong thời gian ngắn.	Hiện ít được sử dụng hơn do lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận, rối loạn đông máu và các tác dụng không mong muốn.
Albumin	Protein albumin có nguồn gốc từ huyết tương người.	Tăng áp lực keo, giúp giữ dịch trong lòng mạch.	Chỉ sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Glucose	Dung dịch đường glucose với các nồng độ khác nhau.	Cung cấp năng lượng và hỗ trợ điều chỉnh đường huyết.	Không được sử dụng đơn thuần để hồi sức hoặc bù dịch trong sốt xuất huyết có sốc; chỉ dùng khi có chỉ định cụ thể.

 Lưu ý: Truyền dịch trong sốt xuất huyết cần được bác sĩ chỉ định. Người bệnh không nên tự ý truyền dịch tại nhà để tránh các biến chứng nguy hiểm do truyền sai loại dịch hoặc truyền quá mức.

Truyền dịch sốt xuất huyết bao lâu thì người bệnh cải thiện?

Nếu được truyền dịch đúng chỉ định, nhiều người bệnh có thể cải thiện các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt, khát nước hoặc tụt huyết áp sau vài giờ. Tuy nhiên, thời gian hồi phục còn phụ thuộc vào mức độ mất nước, giai đoạn bệnh và tình trạng sức khỏe của từng người. Truyền dịch chỉ là biện pháp hỗ trợ, người bệnh vẫn cần được theo dõi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Rủi ro có thể gặp khi truyền dịch sốt xuất huyết sai quy trình

Các rủi ro khi truyền dịch sốt xuất huyết nhìn chung không phổ biến nếu người bệnh được bác sĩ chỉ định và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, việc tự ý truyền dịch hoặc truyền không phù hợp có thể khiến cơ thể bị dư thừa dịch, gây cảm giác nặng ngực, khó thở, phù nhẹ hoặc mất cân bằng điện giải.

Ngoài ra, nếu thực hiện trong điều kiện không đảm bảo vô khuẩn, người bệnh còn có nguy cơ bị nhiễm trùng nơi truyền dịch hoặc gặp các phản ứng không mong muốn tại vị trí truyền. Vì vậy, truyền dịch trong sốt xuất huyết cần được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho người bệnh.

Một số lưu ý cần biết khi truyền dịch trong sốt xuất huyết

Để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả điều trị, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Chỉ truyền dịch khi có chỉ định của bác sĩ.
• Không tự ý truyền dịch tại nhà hoặc tại các cơ sở không đủ điều kiện chuyên môn.
• Ưu tiên bù nước bằng đường uống nếu người bệnh vẫn ăn uống được.
• Tuân thủ đúng loại dịch, tốc độ truyền và lượng dịch theo chỉ định.
• Theo dõi các dấu hiệu bất thường trong quá trình truyền như khó thở, tức ngực, phù hoặc mệt nhiều hơn.
• Thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường.
• Không cho rằng truyền dịch giúp bệnh khỏi nhanh hơn hoặc áp dụng cho mọi trường hợp bị sốt xuất huyết.
• Tái khám và theo dõi đúng lịch hẹn để đánh giá diễn tiến bệnh.

Tìm hiểu thêm: 13 câu hỏi về sốt xuất huyết có thể bạn chưa biết

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về truyền dịch trong sốt xuất huyết, bao gồm khi nào cần truyền, các loại dịch thường được sử dụng và những lưu ý quan trọng để đảm bảo an toàn. Nếu có các dấu hiệu bất thường hoặc cần được tư vấn điều trị, người bệnh nên đến Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được thăm khám và theo dõi phù hợp.