Tìm hiểu các giai đoạn sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết thường diễn tiến qua nhiều giai đoạn với biểu hiện và mức độ nguy cơ khác nhau. Do đó, việc nắm rõ các giai đoạn sốt xuất huyết giúp phụ huynh theo dõi sát trẻ, phát hiện sớm dấu hiệu trở nặng để kịp thời đưa trẻ đi khám. Cùng tìm hiểu chi tiết về đặc điểm của từng giai đoạn và dấu hiệu cần đưa trẻ nhập viện trong bài viết.

Các giai đoạn sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết thường tiến triển qua 3 giai đoạn đặc trưng, mỗi giai đoạn có biểu hiện lâm sàng và mức độ nguy cơ biến chứng khác nhau. Cụ thể: (1)

1. Giai đoạn 1: Giai đoạn sốt

Sốt xuất huyết giai đoạn 1, trình trạng sốt thường kéo dài 2-7 ngày, khởi phát đột ngột với triệu chứng sốt cao liên tục, có thể lên đến 39-40 độ C. Người bệnh có thể kèm theo đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp, da sung huyết. Trẻ nhỏ có thể bứt dứt, lờ đờ, quấy khóc. Một số trẻ mắc bệnh có biểu hiện sung huyết họng, mặt đỏ ửng trong 24-48 giờ đầu.

2. Giai đoạn 2: Giai đoạn nguy hiểm

Giai đoạn sốt xuất huyết nguy hiểm thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 tính từ lúc sốt. Lúc này, trẻ đã hạ sốt, nhưng phụ huynh tuyệt đối không nên chủ quan bởi đây là giai đoạn sốt xuất huyết dễ gây nhiều biến chứng nhất. Trong giai đoạn này, người bệnh có thể xuất hiện một số biểu hiện sau:

• Xuất huyết dưới da rải rác ở mặt trong hai cánh tay, mặt trước hai cẳng chân, mạn sườn.
• Xuất huyết niêm mạc như chảy máu mũi, chảy máu chân răng, đi ngoài ra máu.
• Tình trạng xuất huyết nặng có thể xuất hiện với triệu chứng xuất huyết đường tiêu hóa, chảy máu mũi nặng,…

Ngoài ra, người bệnh có thể thoát huyết tương, dẫn đến tràn dịch màng phổi, màng bụng, màng tinh hoàn, phù mí mắt, gan to,… Nếu thoát huyết tương nặng trong giai đoạn sốt xuất huyết nguy hiểm, người bệnh có nguy cơ sốc với biểu hiện tay chân lạnh, ta tái nhợt, mạch nhanh, huyết áp tụt, tiểu ít,…

3. Giai đoạn 3: Giai đoạn hồi phục

Nếu vượt qua giai đoạn nguy hiểm, người bệnh sẽ bước vào giai đoạn hồi phục. Giai đoạn này thường diễn ra vào ngày thứ 7-10 khi mắc bệnh. Lúc này, dịch thoát ra ngoài được cơ thể hấp thu lại, bệnh nhân hết sốt, cảm giác khỏe hơn, huyết áp ổn định, tiểu nhiều, có thể phát ban hồi phục hoặc ngứa ngoài da. Khi xét nghiệm, hematocrit trở về bình thường hoặc giảm do pha loãng máu, tiểu cầu bắt đầu tăng dần.

Bị sốt xuất huyết kéo dài bao lâu?

Tính từ thời điểm khởi phát bệnh với những cơn sốt cao đầu tiên, sốt xuất huyết thường kéo dài trong khoảng 7-10 ngày. Tuy nhiên, để hiểu đúng thời gian tiến triển của bệnh, người bệnh hoặc người chăm sóc cần nắm rõ các mốc tiến triển của sốt xuất huyết theo các giai đoạn sốt xuất huyết. Trước khi khởi phát bệnh ra ngoài, người nhiễm virus Dengue sẽ trải qua thời kỳ ủ bệnh kéo dài 4-7 ngày (có khi lên đến 14 ngày) sau khi bị muỗi vằn đốt. Trong thời gian này, người bệnh gần như không có triệu chứng hoặc triệu chứng rất mờ nhạt.

Khi nào cần nhập viện điều trị sốt xuất huyết?

Không phải mọi trường hợp sốt xuất huyết đều cần nhập viện, nhưng nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng, đặc biệt ở trẻ em, cần đến bệnh viện ngay để được theo dõi và điều trị kịp thời:

• Sốt cao liên tục trên 38,5 độ C không đáp ứng với thuốc hạ sốt, kèm theo lừ đừ, li bì hoặc vật vã.
• Đau bụng dữ dội, đau vùng gan, có thể là dấu hiệu gan sưng, tràn dịch ổ bụng hoặc xuất huyết tiêu hóa.
• Nôn mửa nhiều, nôn ra máu, có thể do viêm đường tiêu hóa hoặc xuất huyết dạ dày.
• Chảy máu cam, chảy máu chân răng, biểu hiện xuất huyết niêm mạc rõ rệt.
• Xuất huyết dưới da, thường là các chấm đỏ li ti hoặc bầm tím ở chi dưới, tay, bụng, lưng.
• Tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, dấu hiệu mất nước nghiêm trọng.
• Khó thở, đau tức ngực, cảnh báo tràn dịch màng phổi, cần nhập viện theo dõi.

Ngoài các dấu hiệu cảnh báo trở nặng, một số đối tượng đặc biệt khi mắc sốt xuất huyết cũng cần được xem xét nhập viện để theo dõi và điều trị sớm, bao gồm:

• Trẻ em dưới 1 tuổi.
• Phụ nữ mang thai.
• Người thừa cân, béo phì.
• Người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên).
• Người sống một mình hoặc ở xa cơ sở y tế.
• Người có bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch, suy gan, suy thận, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD),…

Cần lưu ý gì trong quá trình chăm sóc và điều trị sốt xuất huyết?

Trong quá trình chăm sóc và điều trị trẻ bị sốt xuất huyết, việc nắm rõ trình tự các giai đoạn sốt xuất huyết là yếu tố quan trọng, đồng thời phụ huynh cũng cần lưu ý những điều sau:

• Tạo không gian nằm nghỉ thoáng mát, yên tĩnh, sạch sẽ cho trẻ, tránh nơi gió lùa mạnh.
• Hỗ trợ hạ sốt bằng cách lau mát người và sử dụng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ.
• Không tự ý truyền dịch hoặc dùng thuốc không có chỉ định từ bác sĩ.
• Bù nước đầy đủ cho trẻ bằng nước lọc, oresol hoặc nước hoa quả tươi.
• Theo dõi sát sao các triệu chứng và phản ứng bất thường để cấp cứu kịp thời.

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm có thể khỏi hoàn toàn nếu được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ các giai đoạn sốt xuất huyết, nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo và yếu tố nguy cơ cần nhập viện sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng nguy hiểm. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trong quá trình điều trị, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được thăm khám, theo dõi, điều trị chuyên sâu, đảm bảo an toàn và phục hồi sức khỏe tối ưu.