TP HCM- Sau 2 tuổi, bé Quân liên tục nhập viện vì viêm phổi, viêm tai, nằm viện kéo dài cả tháng, bác sĩ phát hiện căn nguyên do suy giảm miễn dịch.

Bé Quân 5 tuổi, ngụ tại quận 12 bị sốt cao, ho có đàm, sổ mũi dịch xanh. Đi khám tại phòng khám, bác sĩ chẩn đoán viêm họng, cho sử dụng thuốc kháng sinh một tuần. Đến ngày thứ 7 tình trạng không đỡ, bé còn sốt cao, ho đàm nhiều, ăn uống giảm, được gia đình đưa đến khám tại BVĐK Tâm Anh TP HCM.

Kết quả X-quang xác định bé viêm phế quản phổi, tràn dịch màng phổi trái, xét nghiệm máu gợi ý tình trạng nhiễm trùng. Qua khai thác bệnh sử, gia đình kể Quân nhiều lần nhập viện vì viêm phổi, viêm tai giữa, mỗi đợt điều trị kéo dài 1-3 tuần. Lần gần nhất vào cuối tháng 3-2024, Quân điều trị viêm phổi tại một bệnh viện nhưng không đáp ứng kháng sinh, nằm viện kéo dài đến 24 ngày. Vừa xuất viện 3 tháng em lại tái phát.

BS.CKI Võ Thị Minh Tuyền, khoa Nhi, BVĐK Tâm Anh TP HCM cho biết, bác sĩ nghi tình trạng nhiễm trùng tái phát này do suy giảm miễn dịch. Bé được lấy máu xét nghiệm định lượng globulin miễn dịch IgG, IgM và IgA. Đây là những thành phần có vai trò trong hệ thống miễn dịch, chịu trách nhiệm chống lại bệnh nhiễm trùng do các tác nhân như vi trùng, vi rút, nấm, kí sinh trùng,…

Kết quả bé thiếu hụt tất cả kháng thể này, xác định suy giảm miễn dịch bẩm sinh. Trong đó kháng thể IgG rất thấp, chỉ 3,12 mg/dL (ngưỡng bình thường là 540-1822 mg/dL).

Vì suy giảm miễn dịch, cơ thể Quân vắng mặt hoặc khiếm khuyết ở một hoặc nhiều thành phần chính của hệ thống miễn dịch. Từ đó cơ thể không có khả năng chống lại tác nhân như virus, vi khuẩn. “Đây là nguyên nhân khiến bé liên tục ốm, điều trị dai dẳng và tái phát nhiều đợt”, bác sĩ Tuyền lý giải.

Suy giảm miễn dịch thường chia thành 2 nhóm lớn, nguyên phát (bẩm sinh) và thứ phát do mắc phải (nhiễm HIV, dùng thuốc ức chế miễn dịch, xạ trị…). Tại Mỹ, tỷ lệ suy giảm miễn dịch nguyên phát ước tính là 1 trên 2.000 người. Theo Viện Nhi Trung ương, tại Việt Nam, ước tính có khoảng 9.000 người mắc bệnh, mới chỉ chẩn đoán và điều trị được khoảng 450 bệnh nhân trên cả nước (chiếm gần 5%).

Theo bác sĩ Tuyền, khi cơ thể bị tác nhân bên ngoài xâm nhập, hệ thống miễn dịch sẽ phát hiện và tấn công chúng. Trẻ bị suy giảm miễn dịch, hệ thống miễn dịch không thể hoạt động, hoặc bị tổn hại nghiêm trọng, trẻ có nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng nặng, tái phát, có thể gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể hoặc có thể tử vong.

Để chữa bệnh cho Quân, bác sĩ dùng thuốc kháng sinh tĩnh mạch phối hợp điều trị viêm phổi, kết hợp truyền Gamma globulin. Đây là chế phẩm vô trùng chứa các kháng thể đậm đặc được làm từ huyết tương người. Globulin được sử dụng để tăng cường khả năng của hệ thống miễn dịch nhằm làm giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Sau 10 ngày nằm viện và truyền chế phẩm, Quân được xét nghiệm kiểm tra lại chỉ số định lượng globulin miễn dịch IgG, IgM và IgA. Kết quả các chỉ số kháng thể trả về gần mức người bình thường, bé được xuất viện và tái khám theo hẹn.

Những em bé gặp tình trạng như Quân nếu được truyền kháng thể mỗi tháng vẫn có thể phòng ngừa bệnh nhiễm trùng, giúp trẻ học tập, vui chơi, sống khỏe mạnh. Tuỳ vào nguyên nhân gây suy giảm miễn dịch, các phương pháp điều trị khác bao gồm cấy tế bào gốc (ghép tuỷ), liệu pháp enzyme thay thế, interferon thay thế,..

Bác sĩ Tuyền khuyến cáo, trẻ bị suy giảm miễn dịch bẩm sinh có dấu hiệu nhận biết gồm nhiễm trùng tái phát nhiều lần ở tai, xoang, phổi, da, màng não, tiêu chảy kéo dài, nhiễm nấm da…, nhiễm trùng kéo dài, kém đáp ứng điều trị, nhiễm trùng nặng, trẻ suy dinh dưỡng chậm tăng cân,…

Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, trẻ sẽ có thể có được chất lượng cuộc sống tốt hơn. Để quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt, phụ huynh cần chăm sóc trẻ kỹ càng, giảm yếu tố virus, vi khuẩn tấn công như tắm rửa, vệ sinh tay thường xuyên bằng xà bông, đánh răng thường xuyên. Trẻ nên tập thể dục đều đặn, xây dựng chế độ ăn lành mạnh, tránh cho trẻ đến nơi có dịch bệnh nguy hiểm hoặc tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm.