Hà Nội – Chị Trương Làm, 42 tuổi, khám phát hiện khối u hốc mắt lớn hơn nhãn cầu chèn ép dây thần kinh thị giác khiến mắt nhìn mờ, mất thị lực thoáng qua.

Trước khi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị Làm từng nhiều lần gặp các cơn mất thị lực thoáng qua, mắt phải không nhìn thấy gì trong thời gian ngắn, đi khám ở nhiều cơ sở y tế nhưng không phát hiện bất thường. Ban đầu, chị được chẩn đoán bị rối loạn thị lực thông thường và viêm kết mạc, điều trị thuốc không cải thiện. Gần đây, mắt phải đỏ, lồi hơn mắt trái, đau nhức ít nhưng có cảm giác căng tức, khiến chị quyết định khám chuyên sâu.

Bệnh nhân được thực hiện các khám nghiệm cận lâm sàng gồm siêu âm mắt, đo trục nhãn cầu và kiểm tra nhãn áp, ghi nhận nhãn áp tăng cao bất thường, lên tới 30 mmHg. Kết quả đo độ lồi cho thấy mắt phải của bệnh nhân đạt 20 mm, trong khi mắt trái 15 mm, chênh lệch 5 mm – cao hơn giới hạn bình thường. Ở người trưởng thành, độ lồi nhãn cầu bình thường thường dao động khoảng 12-18 mm và mức chênh lệch giữa hai mắt không quá 2 mm.

TTƯT.PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hiệp, Giám đốc Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết khi tiếp nhận, mắt phải của bệnh nhân có tình trạng lồi rõ, đây là dấu hiệu thường gặp khi xuất hiện tổn thương phía sau nhãn cầu. Tuy nhiên do mắt lồi thẳng trục, vận nhãn các hướng đều bình thường, không bị nhìn đôi, thị lực không bị giảm nhiều nên nếu khám không kỹ sẽ dễ bị bỏ qua. Để đánh giá chuyên sâu, bệnh nhân tiếp tục được chỉ định chụp cắt lớp vi tính hốc mắt trên hệ thống CT Somatom Force VB30 có bơm thuốc cản quang. Đây là hệ thống chụp cắt lớp vi tính hiện đại nhất trên thế giới hiện nay với số lượng khoảng 100.000 lát cắt/giây (các nhà chuyên môn thường gọi là chụp cắt lớp không giới hạn). Kết quả chụp ghi nhận khối tăng tỷ trọng tự nhiên tại hốc mắt phải, kích thước gần 30mm – lớn hơn kích thước nhãn cầu và đẩy nhãn cầu phải ra trước, là nguyên nhân khiến bệnh nhân nhiều lần mất thị lực thoáng qua, đồng thời làm tình trạng lồi mắt tiến triển nhanh, đặt bệnh nhân trước nguy cơ mất thị lực nếu không được can thiệp kịp thời.

Qua hội chẩn liên chuyên khoa giữa Trung tâm Mắt Công nghệ cao, khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, khoa Chẩn đoán hình ảnh, khoa Gây mê hồi sức…ekip quyết định phẫu thuật vi phẫu nền sọ qua đường cung mày phải, kết hợp hệ thống định vị Neuro Navigation. Quyết định này được đưa ra do khối u có kích thước gần 3 cm, nằm sâu trong hốc mắt, ôm quanh thần kinh thị giác, các dây thần kinh vận nhãn và mạch máu quan trọng, đòi hỏi can thiệp chính xác cao để hạn chế tổn thương các cấu trúc thần kinh. Trong quá trình phẫu thuật, ekip sử dụng kỹ thuật vi phẫu Kinevo 900 hiện đại để bóc tách khối u, kiểm soát chảy máu, đồng thời bảo tồn chức năng vận nhãn, thị lực và đảm bảo yếu tố thẩm mỹ cho người bệnh.

Sau phẫu thuật, các triệu chứng đau nhức và lồi mắt của bệnh nhân giảm rõ rệt, nhãn cầu trở lại gần vị trí bình thường và thị lực ổn định dần. Bệnh nhân nằm viện một tuần để theo dõi phù nề, kiểm tra thị lực và đảm bảo không có biến chứng.

Theo TS.BSNT Nguyễn Đức Anh, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, u hốc mắt có thể xuất phát từ bất thường bẩm sinh, bệnh lý mạch máu hoặc u lành tính… Triệu chứng điển hình gồm sụp mí, lồi mắt, lác mắt, nhìn mờ, nhìn đôi và đau nhức kéo dài. Nhiều trường hợp dễ bị nhầm với bệnh lý mắt thông thường, dẫn đến đi khám muộn, khi khối u đã chèn ép dây thần kinh thị thì nguy cơ mù cao.

PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hiệp, nhấn mạnh người dân không nên chủ quan khi mắt lồi, nhìn đôi hoặc xuất hiện cơn mất thị lực thoáng qua. Phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, bảo vệ dây thần kinh thị giác và giữ lại thị lực. Trường hợp của bệnh nhân Làm không chỉ mang giá trị y khoa mà còn minh chứng cho sự phối hợp hiệu quả giữa các chuyên khoa tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, nhất là về máy móc, trang thiết bị hiện đại sử dụng trong chẩn đoán và điều trị những ca bệnh khó, nâng cao khả năng cứu thị lực cho bệnh nhân.