Mỗi tháng, bà Nhài cùng chồng vượt hơn 1.600 km từ Hải Phòng vào TP.HCM để nhờ bác sĩ cứu thận, sau 2 tháng chức năng thận của bà đã hồi phục một cách ngoạn mục, chưa phải lọc máu.

Bị lãng tai, khó khăn khi tiếp nhận âm thanh bình thường, chỉ nghe được âm thanh lớn, bà Nhài (67 tuổi, ngụ Hải Phòng) đến một bệnh viện ở Hà Nội khám để chữa tai, nào ngờ làm xét nghiệm phát hiện bị suy thận.

Giây phút bác sĩ thông báo bị suy thận độ 5, độ lọc cầu thận xuống thấp chỉ còn hơn 8 ml/phút/1.73m2 đã có chỉ định lọc máu, bà vẫn không tin được do không có bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ mắc bệnh, trong gia đình cũng chưa từng có ai mắc căn bệnh này.

Không chấp nhận kết quả, gia đình bà Nhài lên mạng tìm hiểu, đọc thông tin về bệnh thận, một tia hy vọng lóe lên khi tìm thấy các bài báo về suy thận độ 5 thoát cảnh lọc máu đang chữa trị tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Vợ chồng bà Nhài từ Hải Phòng vào TP.HCM, tìm gặp BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng Đơn vị Nội thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 với mong mỏi được bác sĩ cứu thận hồi phục.

Người bệnh nhập viện do chất độc tăng, độ lọc cầu thận giảm nặng, thiếu máu, huyết sắc tố (hemoglobin – Hb) xuống thấp cần chích thuốc tạo máu, kèm đạm niệu, siêu âm cấu trúc vỏ – tủy thận kém, tuy nhiên người bệnh vẫn ăn uống tốt, kali trong máu bình thường chưa vượt ngưỡng, chưa có nhiều biến chứng. Bà Nhài cũng được làm các xét nghiệm, kiểm tra đánh giá mức độ tổn thương thận để tìm ra nguyên nhân suy thận, đồng thời đánh giá là tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn hay bệnh thận mạn tiến triển, từ đó bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị đúng hướng.

Thấy người bệnh còn đi tiểu tốt, khoảng 1.500 ml mỗi ngày, chưa có biến chứng nặng nề của bệnh thận giai đoạn cuối, vẫn ăn ngon, thể trạng tốt, đồng nghĩa thận vẫn chưa mất chức năng hoàn toàn, còn cơ hội để cứu được chức năng thận còn sót lại. Người bệnh mắc ít bệnh nền nên tiên lượng điều trị bảo tồn chức năng thận tốt hơn.

Do vậy, bác sĩ Đơn vị Nội thận – Lọc máu lên phác đồ điều trị cứu chức năng thận cho bà Nhài, cố gắng điều trị nội khoa bảo tồn chức năng thận, phục hồi tối đa mức lọc cầu thận mà không phải lọc máu sớm. Để đạt được mục tiêu này, các bác sĩ, bệnh nhân và người nhà phải cùng nhau phối hợp tuân thủ phác đồ điều trị.

Phác đồ đưa ra là điều chỉnh rối loạn nước, điện giải, toan kiềm, huyết động, theo dõi sát lượng nước vào – ra mỗi ngày cũng như chế độ ăn và uống thuốc của người bệnh. Do bà Nhài đang uống thuốc kháng sinh điều trị viêm tai, bác sĩ điều chỉnh liều lượng kháng sinh, kháng viêm, thuốc huyết áp để không làm tổn thương đến thận, bù đủ nước uống hoặc truyền nhưng tránh gây phù phổi, tăng gánh nặng cho tim. Về dinh dưỡng, người bệnh được ăn đạm nhưng cần giảm khẩu phần ăn mức 0,6-0,8 g/kg cân nặng/ngày và sẽ được bổ sung lượng đạm dưới dạng axit amin (AA) và đạm Keto (ketoacid) để tránh suy dinh dưỡng mà không tăng gánh nặng cho thận, hạn chế muối, kali, phospho và kiểm soát đường huyết.

“Chúng tôi nỗ lực điều trị bảo tồn thận cho người bệnh trước tiên, nhưng vẫn luôn tư vấn mọi diễn tiến của bệnh thận mạn, nếu điều trị nội khoa không thành công, bước tiếp theo là mổ cầu tay AVF để chuẩn bị cho lọc máu lâu dài. Đồng thời, động viên tinh thần giúp người bệnh hiểu rằng không phải chạy thận là nguy hiểm, trái lại sẽ giúp kéo dài tuổi thọ, nâng cao chất lượng sống, khi cần lọc máu thì nên phải lọc máu, giúp người bệnh tìm lại ý nghĩa trong cuộc sống”, bác sĩ Hằng nói.

Mỗi tháng, vợ chồng bà Nhài kiên trì bay từ Hải Phòng vào TP.HCM để điều trị theo phác đồ của bác sĩ, tuân thủ tuyệt đối các chỉ định, hướng dẫn ăn uống, chế độ dinh dưỡng. Đúng như bác sĩ Hằng tiên lượng, sau 3 tháng điều trị bảo tồn, chức năng thận của người bệnh hồi phục một cách ngoạn mục.

“Hiện độ lọc cầu thận của người bệnh đã cải thiện lên 21.45 ml/phút/1.73m2 da, tạm thời chưa phải chạy thận. Chúng tôi sẽ cố gắng điều trị, kéo dài thời gian bảo tồn lâu nhất, giúp người bệnh thoát lọc máu nếu chức năng thận tiến triển tốt”, BS.CKI Đỗ Thị Hằng cho biết, lưu ý thêm người bệnh cần tái khám đúng lịch để theo dõi chức năng thận định kỳ, uống nước theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không dùng các loại thực phẩm chức năng không kê đơn, thuốc lá nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc, bởi lẽ khi thận đã suy mọi thứ thuốc đều làm tăng gánh nặng cho thận, đồng thời kiểm soát tốt huyết áp và các bệnh nền.

Hiện nay, các bác sĩ Nội thận – Lọc máu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 điều trị bảo tồn chức năng thận cho rất nhiều người bệnh, nhiều người đến khi thận đã suy giai đoạn cuối, có người đã phải lọc máu điều trị một thời gian nhưng nhờ phác đồ điều trị đúng hướng của các bác sĩ đã giúp người bệnh cải thiện chức năng thận một cách ngoạn mục, chưa cần phải lọc máu.

Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh thận mạn tại Việt Nam ước tính chiếm khoảng 10,1-12,8 % dân số, tương đương hơn 8,7-10 triệu người trưởng thành, khoảng 8.000 ca mắc mới mỗi năm. Đáng lo ngại là hầu hết người bệnh không biết mình mắc bệnh, khi phát hiện thì bệnh đã ở giai đoạn muộn. Theo bác sĩ Hằng, phát hiện, điều trị sớm trong nhiều trường hợp có thể cứu được thận thoát lọc máu.

Nếu nguyên nhân đến từ tổn thương thận cấp, thận có thể hồi phục sau khi xử trí nguyên nhân mất nước, nhiễm trùng, tắc nghẽn đường tiểu. Nếu bị suy thận mạn, thận không thể hồi phục hoàn toàn nhưng vẫn có thể bảo tồn được chức năng còn lại, kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, chế độ ăn uống hợp lý có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh, trì hoãn lọc máu trong nhiều năm.

“Phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và thời điểm can thiệp, việc phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ có thể giúp người bệnh bảo tồn thận, trì hoãn việc lọc máu càng lâu càng tốt. Điều quan trọng nhất là sự kiên trì của người bệnh, gia đình và đồng hành của bác sĩ sẽ giúp người bệnh vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất”, bác sĩ Hằng nói.