2 lần mang bầu nhưng không thể làm mẹ, vợ chồng chị Q. quyết tâm giảm cân thành công 19 và 25 kg để thai kỳ khỏe mạnh, đón con chào đời.
“Nếu chịu đi khám và giảm cân sớm hơn có lẽ vợ chồng tôi đã được trọn vẹn thiên chức làm mẹ, làm cha từ lâu”, chị P.T.N.Q. (40 tuổi, Bình Phước) vừa nói vừa nhìn con trai đầu lòng đang say giấc. Đây là “quả ngọt” bất ngờ của cặp vợ chồng trung niên khi thụ thai tự nhiên nhờ giảm cân thành công.
Chị Q. và anh L.N.P. (nay 43 tuổi) lấy nhau năm 2012. Trong 4 năm đầu hôn nhân, chị Q. đậu thai tự nhiên 2 lần nhưng đều không giữ được. Khi đó, cơ sở y tế điều trị không xác định được nguyên nhân sảy thai, chỉ ghi nhận vợ chồng chị thừa cân.
Mất con, áp lực sớm có thai… nên vợ chồng chị Q. stress, thiếu ngủ, rối loạn chế độ ăn uống. Theo thời gian, cân nặng của vợ chồng chị tăng không ngừng trong khi nhu cầu sinh lý giảm dần. Riêng chị Q., vòng kinh ngắn lại, chỉ 22-23 ngày/chu kỳ.
Gần 10 năm thường nghe những lời xầm xì “ăn chỉ mập thây”, “gái độc không con”… chị Q. cảm thấy có lỗi với gia đình chồng. Thậm chí, chị đã tính đến phương án ly hôn để chồng có con nối dõi nhưng anh P. (43 tuổi, chồng chị) cương quyết “thà không con còn hơn bỏ vợ”.
Năm 2024, vợ chồng chị biết càng lớn tuổi cơ hội có con càng mong manh nên cùng đi khám sức khỏe sinh sản. Bác sĩ chẩn đoán vợ chồng khó có con, phần lớn do thừa cân. Chị Q. nặng 82kg, anh P. nặng 95kg, cả hai đều có chỉ số BMI trên 30, đối diện loạt bệnh nguy hiểm, trong đó có hiếm muộn. Do đó, để giúp mang thai tự nhiên trở lại hoặc trước khi can thiệp các phương pháp khác thì bước đầu tiên phải giảm cân thành công ở cả hai vợ chồng.
Điều trị béo phì còn giúp chị Q. mang thai khỏe mạnh, tránh nguy cơ sảy thai, tiểu đường thai kỳ, cao huyết áp, dọa sinh non, tiền sản giật…
Khi tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM điều trị giảm cân, tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, cho biết vợ chồng chị P. cùng béo phì độ 2 và mắc các rối loạn chuyển hóa liên quan các nội tiết tố testosterone và estrogen, làm giảm khả năng sinh sản.
Bác sĩ giải thích, béo phì được xác định là một trong những nguyên nhân chính gây ra vô sinh ở cả nam và nữ. Lượng mỡ thừa tích tụ dày trong cơ thể ảnh hưởng đến việc sản xuất hormone giải phóng gonadotropin (GnRH). GnRH kích hoạt giải phóng luteinizing (LH – hormone tạo hoàng thể, tham gia kích thích nang trứng) và hormone kích thích nang trứng (FSH). Cả hai đều rất quan trọng với sự phát triển của trứng và tinh trùng.
Ở nữ giới, mỡ thừa và béo phì còn tăng phản ứng viêm, đề kháng insulin… gây rối loạn kinh nguyệt, ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng, mắc hội chứng buồng trứng đa nang, suy buồng trứng và chất lượng trứng giảm, khó mang thai. Ngay cả ở những phụ nữ có kinh nguyệt đều đặn, béo phì vẫn có nguy cơ gây ra các vấn đề về khả năng sinh sản do mất cân bằng nội tiết tố. Nghiên cứu cho thấy, phụ nữ có chỉ số BMI trên 27 kg/m2 gặp khó khăn trong việc thụ thai gấp 3 lần so với những phụ nữ khác.
Ở nam giới, hormone testosterone đóng vai trò quan trọng trong sản xuất và khiến tinh trùng trưởng thành. Béo phì làm rối loạn chuyển hóa hormone ở nam giới, tăng phản ứng viêm, hình thành nhiều estrogen (hormone nữ) và kìm hãm sản xuất testosterone, ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh, khiến tinh trùng tổn hại, suy yếu và ít hơn, giảm ham muốn tình dục, rối loạn chức năng cương dương.
Để thuận lợi cho quá trình thụ thai, mang thai, cả anh P. và chị Q. cần giảm BMI xuống dưới 25 kg/m2 – mức BMI bình thường trước khi bắt đầu bất kỳ hình thức điều trị vô sinh nào. “Giảm được từ 5%-10% trọng lượng cơ thể cũng có thể đủ để phục hồi khả năng sinh sản và cải thiện các dấu hiệu chuyển hóa”, bác sĩ Hoàng nói.
Để giúp vợ chồng chị Q. có con, bác sĩ Hoàng đã lên phác đồ điều trị 6 tháng với mục tiêu cân nặng còn dưới 63kg ở người vợ và dưới 70kg ở người chồng, tức cặp đôi cần giảm 19kg-25kg.
Theo đó, người bệnh kết hợp tiêm thuốc giảm cân theo đúng chỉ định; tăng cường vận động bằng các bài tập đơn giản như đi bộ, leo cầu thang, nâng tạ nhẹ, tập yoga đến chạy bộ, bơi lội để nhanh đốt cháy mỡ, tăng cơ. Đồng thời, chế độ ăn được điều chỉnh tăng protein nạc và rau xanh, giảm dầu mỡ, chiên xào nhưng không cần kiêng tuyệt đối để tránh áp lực, tổng năng lượng nạp vào thấp so với năng lượng tiêu hao.
Tái khám sau tháng đầu tiên, vợ chồng chị Q. lần lượt giảm 4 kg và 5,5 kg. Đến tháng thứ hai, cân nặng chững lại, cả hai chỉ giảm được 0,5-1 kg. Vợ chồng chị nghĩ “giảm cân đã thất bại giữa chừng như những lần trước”. Bác sĩ Hoàng giải thích 4 tuần đầu là giai đoạn giảm cân nhanh do khối lượng nước trong cơ thể giảm, lượng đường dự trữ dưới dạng glycogen trong cơ thể được sử dụng.
Sau 4 tuần này, cơ thể vào giai đoạn giảm cân chậm hơn, tình trạng tăng cơ có thể làm cho cân nặng không thay đổi dù vẫn áp dụng đúng liệu trình. Sau giai đoạn này cơ thể tiếp tục đốt cháy chất béo dư thừa, giúp giảm lượng mỡ thừa.
Bác sĩ Hoàng động viên và tư vấn vợ chồng chị Q. tăng cường vận động, đồng thời kiên trì điều trị theo phác đồ. Suốt 6 tháng, anh chị đều thức dậy từ sớm để cùng nhau đi bộ. Sau thời gian làm việc, chiều về lại cùng nhau đi tập. Lúc vợ tập yoga, anh P. chạy trên máy để cùng đồng hành. Anh chị nấu nướng bữa ăn lành mạnh, ưu tiên rau củ, protein nạc theo tư vấn của chuyên gia dinh dưỡng. Kết quả sau 6 tháng, chị Q. giảm 19 kg, anh P. giảm 25 kg, hết thừa cân, béo phì, bước vào giai đoạn “tìm con”.
Vừa kết thúc liệu trình giảm cân, chị Q. bất ngờ thụ thai tự nhiên mà chưa cần can thiệp IVF. Các xét nghiệm chẩn đoán sau đó cho thấy thai nhi khỏe mạnh. Đầu tháng 3, bé trai chào đời an toàn bằng phương pháp sinh thường, nặng 3,1kg và được đặt tên là Mạnh An, với ý nghĩa may mắn, khỏe mạnh.
“Vợ chồng tôi hoàn thành tâm nguyện làm cha mẹ thuận lợi ngoài mong đợi”, anh P. nói.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
