Anh Huy, 38 tuổi, ho dai dẳng, khó thở hơn nửa tháng, khám phát hiện u tuyến ức kèm nhược cơ, được mổ robot điều trị 2 bệnh lý trong một lầnn.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu cho biết, kết quả CT ghi nhận anh Huy có khối u tuyến ức, ở vị trí trung thất trên, đường kính khoảng 5 cm, hình dạng gồ ghề.

Khai thác bệnh sử, người bệnh còn mắc hội chứng nhược cơ tự miễn. Đây là bệnh lý thần kinh cơ mạn tính gây tình trạng yếu cơ tại các nhóm cơ vân, đặc biệt là các cơ do dây thần kinh sọ chi phối như cơ mặt, cơ nhai, cơ vận nhãn, cơ hành tủy… hoặc các nhóm cơ tứ chi. Người bệnh phải liên tục dùng thuốc ức chế men cholinesterase nhằm cải thiện dẫn truyền thần kinh cơ, cùng các thuốc ức chế miễn dịch suốt nhiều năm.

“Nếu sử dụng thuốc kéo dài, bệnh nhân dễ gặp những tác dụng phụ của thuốc như luôn mỏi cơ bắp, sụp mí mắt làm giảm khả năng vận động, hạn chế đi lại…”, Phó giáo sư Vĩnh nói, thêm rằng người bệnh nhược cơ kèm u lớn đến 5 cm là khá ít gặp, thông thường khối u chỉ từ 1-3 cm.

Do lệ thuộc thuốc kéo dài, cơ thể anh Huy nhạy cảm với các loại thuốc mê và thuốc giãn cơ sử dụng trong phẫu thuật. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ về liều lượng và thời điểm ngưng thuốc trước mổ, người bệnh có nguy cơ liệt cơ hô hấp kéo dài, khó cai máy thở hoặc bùng phát cơn nhược cơ cấp sau mổ. Do đó, các bác sĩ chuẩn bị kỹ lưỡng cho người bệnh trước phẫu thuật 2 tháng, phối hợp liên chuyên khoa nội thần kinh và gây mê hồi sức điều chỉnh thuốc và theo dõi sát sao.

Theo Phó giáo sư Vĩnh, nếu chỉ là u tuyến ức đơn thuần, các phương pháp phẫu thuật truyền thống có thể đáp ứng, nhưng anh Huy có kèm nhược cơ, việc phải chịu vết mổ lớn làm tăng nguy cơ xảy ra cơn nhược cơ cấp trong lúc phẫu thuật, gây liệt cơ hô hấp và người bệnh có thể tử vong trên bàn mổ. Do đó, bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi bằng Robot Da Vinci Xi.

Êkíp mở 4 vết mổ nhỏ khoảng 1cm trên ngực, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera 3D siêu phóng đại, Phó giáo sư Vĩnh điều khiển các cánh tay robot Da Vinci Xi cẩn thận len lỏi vào vùng tối trong lồng ngực, tỉ mỉ bóc tách tuyến ức chứa u mà không làm tổn thương đến tim, phổi và các tạng lân cận.

Như tiên lượng ban đầu, anh Huy xuất hiện cơn nhược cơ sau mổ. Đây là phản ứng thường gặp ở những bệnh nhân nhược cơ nặng khi trải qua phẫu thuật. Người bệnh lập tức được theo dõi sát sao và điều trị tích cực tại khoa Hồi sức cấp cứu (ICU). Bác sĩ tiến hành lọc hormone và thay huyết tương (lọc máu) để loại bỏ các kháng thể gây hại. Sau một tuần, sức khỏe anh Huy ổn định, vết mổ không còn đau, được xuất viện.

“Dù tình trạng nhược cơ sau mổ cần thời gian để ổn định, nhưng việc loại bỏ hết tuyến ức bằng robot giúp người bệnh tránh được nguy cơ u tiến triển ác tính và suy hô hấp cấp do nhược cơ gây ra”, Phó giáo sư Vĩnh cho biết, thêm rằng người bệnh vẫn sinh hoạt gần như bình thường nhưng cần tái khám định kỳ theo chỉ định để theo dõi chức năng miễn dịch và các nguy cơ bệnh lý tiềm ẩn.

Theo phó giáo sư Vĩnh, tỷ lệ mắc nhược cơ trong cộng đồng vào khoảng 15-20 trường hợp trên 100.000 dân. Bệnh nhân nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 lần nam giới, thường gặp ở phụ nữ trẻ dưới 40 tuổi và nam giới trên 50 tuổi. Nguyên nhân gây bệnh thường liên quan đến các bất thường của tuyến ức (như u tuyến ức) và có thể khởi phát do căng thẳng, nhiễm trùng hoặc yếu tố di truyền.

Nhược cơ hiện chưa có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối, tuy nhiên việc tầm soát và thay đổi lối sống giúp ngăn bệnh tiến triển nặng. Do đó, Phó giáo sư Vĩnh lưu ý người dân nên đến bệnh viện khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường. Đối với người đang điều trị nhược cơ, cần tránh căng thẳng tâm lý, làm việc quá sức, hoặc tiếp xúc với nhiệt độ quá nóng và thận trọng khi sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh lý khác để phòng biến chứng nguy hiểm.

*Tên người bệnh đã được thay đổi