Bác sĩ điều khiển robot cắt u tuyến ức lành tính, giúp bà Hoa, 56 tuổi, giảm rủi ro tổn thương các cơ quan lân cận, sức khỏe hồi phục nhanh.

Bị tai nạn chấn thương ở thành ngực, bà Hoa đến bệnh viện kiểm tra, chụp CT để xác định mức độ tổn thương vùng ngực. TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết kết quả ghi nhận người bệnh chỉ bị thương phần mềm, không gãy xương, nhưng hình ảnh phim chụp ghi nhận khối u tuyến ức kích thước 3.5 cm nằm ngay trước tim, trước động mạch chủ và động mạch phổi.

“Bệnh nhân không biểu hiện triệu chứng dù u có kích thước trung bình. Nếu không tình cờ phát hiện, u tiếp tục lớn thêm sẽ chèn ép cấu trúc xung quanh, đồng thời phát triển ra ngoài xâm lấn tổ chức xung quanh, khi đó muốn phẫu thuật lấy u rất khó khăn”, bác sĩ Dũng khẳng định.

Tuyến ức nằm ở trong lồng ngực, sau xương ức, phía trên trước của tim và các mạch máu lớn quan trọng như động mạch chủ, động mạch phổi. Nó là một phần của hệ bạch huyết, chịu trách nhiệm sản sinh tế bào bạch cầu (lymphocyte) giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng. U tuyến ức hình thành từ các tế bào biểu mô trên bề mặt bên ngoài của tuyến ức, có hai dạng lành tính hoặc ác tính (ung thư).

Khối u của bà Hoa có cấu trúc hỗn hợp, bao gồm cả nang nước và mô đặc, nằm gọn trong tuyến ức và chưa lan đến các hạch bạch huyết hay mô lân cận, khả năng lành tính cao. U không quá to nhưng nằm ở khu vực khó tiếp cận, kể cả với mổ mở hoặc nội soi lồng ngực. Dù mở đường giữa ngực hay đường ngực bên thì khi bóc tách u cũng dễ gây tổn thương tim và hệ thống mạch máu.

Nếu mổ nội soi thông thường, việc thao tác trong không gian hẹp sẽ cản trở quá trình bóc tách u. Để ca mổ đạt hiệu quả cao nhất, bác sĩ chọn phương pháp phẫu thuật với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi – một trong những công nghệ hỗ trợ tiên tiến nhất hiện nay.

Ê kíp mở 4 lỗ nhỏ (1-1.5 cm) ở ngực – bụng để đưa cánh tay robot vào. Hệ thống điều hướng thông minh và màn hình cảm ứng trực quan giúp bác sĩ dễ dàng thao tác ở vị trí khó tiếp cận mà không ảnh hưởng đến mô lành, hạn chế biến chứng. Hệ thống lọc rung và kiểm soát chuyển động giúp loại bỏ hoàn toàn run tay tự nhiên của phẫu thuật viên, đảm bảo thao tác luôn mượt mà, chính xác đến từng milimet.

Sau hơn một giờ, bác sĩ bóc tách trọn vẹn khối u. Người bệnh đau ít hơn, giảm chảy máu, ít để lại sẹo, hồi phục nhanh hơn để trở lại sinh hoạt thường ngày. Bà Hoa xuất viện ba ngày sau mổ.

Theo bác sĩ Dũng, ở những trường hợp u tuyến ức lớn (> 5 cm), nằm gần các mạch máu lớn, bác sĩ thường chọn cách phẫu thuật mở nhằm đảm bảo lấy hết u mà không mà không ảnh hưởng xung quanh. Khi mổ mở, bệnh nhân phải rạch đường xương ức dài 10-15 cm, tăng nguy cơ nhiễm trùng, mất máu cũng như kéo dài thời gian hồi phục.

Hiện các bác sĩ ưu tiên lựa chọn phương pháp can thiệp ít xâm lấn cho bệnh nhân có u tuyến ức, gồm phẫu thuật nội soi và phẫu thuật có sự hỗ trợ của robot. Phẫu thuật robot khắc phục các hạn chế của mổ nội soi truyền thống, như hạn chế nguy cơ gây tổn thương các cơ quan lân cận, thuận lợi trong thao tác một số vị trí ở sâu và hẹp, đau sau mổ…

Cánh tay robot linh hoạt, cho phép thao tác tinh vi, ổn định hơn trong không gian hẹp hoặc gần cấu trúc quan trọng, đồng thời giảm nguy cơ tổn thương ngoài ý muốn. Ngoài ra, mổ bằng robot thường giảm từ 20-30% thời gian nằm viện so với mổ nội soi (2-3 ngày so với 3-5 ngày). Bệnh nhân cũng giảm đau rõ rệt do thao tác chính xác, ít làm tổn thương mô mềm và thần kinh quanh vết mổ.

Hầu hết bệnh nhân có u tuyến ức không biểu hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Triệu chứng chỉ xuất hiện khi khối u tác động đến các cơ quan trong lồng ngực (đẩy lệch khí quản gây khó thở, đẩy lệch thực quản gây khó nuốt, tổn thương dây thần kinh quặt ngược gây khàn tiếng, chèn ép tĩnh mạch chủ gây ra hội chứng tĩnh mạch chủ trên…).

Khối u tuyến ức có thể loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật mở hoặc nội soi. Nếu kết quả giải phẫu u ác tính, bệnh nhân tiếp tục được hóa trị, xạ trị, sử dụng liệu pháp miễn dịch hoặc trúng đích để tiêu diệt tế bào ung thư. Trường hợp u lành tính, bệnh nhân không cần điều trị thêm nhưng cần tái khám định kỳ để phát hiện sớm bất thường nếu có.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi