Bà Hạnh, 92 tuổi, bụng chướng căng đau, nôn nhiều, bí trung đại tiện do khối ung thư đại tràng gây tắc ruột, đã được phẫu thuật triệt căn thành công.

Bà Hạnh có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp, tuổi cao song vẫn sinh hoạt độc lập, đi lại được, tinh thần minh mẫn. Khoảng một tháng trước khi nhập viện, bà xuất hiện tình trạng ăn uống kém, nôn sau ăn, sụt 5 kg, đại tiện phân lỏng màu nâu đen lẫn máu, đau bụng không rõ rệt.

Người bệnh được nội soi đại tràng và phát hiện khối u đại tràng sigma. Kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư biểu mô tuyến xâm nhập biệt hóa vừa (adenocarcinoma grade 2). Chụp cắt lớp vi tính ghi nhận hình ảnh dày thành đại tràng sigma, mất cấu trúc các lớp thành ruột, được đánh giá giai đoạn T4. Tuy nhiên người bệnh chưa điều trị triệt để. Một tháng sau, khối u phát triển, bà Hạnh cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội với dấu hiệu biến chứng nặng, biểu hiện điển hình của tắc ruột do ung thư đại tràng.

TTƯT.PGS.TS Triệu Triều Dương, Giám đốc Khối Ngoại, đánh giá đây là trường hợp ung thư ở người cao tuổi có biến chứng trên nền bệnh mạn tính. Với các trường hợp tương tự trước đây, nhất là bệnh nhân trên 90 tuổi, lựa chọn thường là phẫu thuật tối thiểu giải quyết tình trạng tắc ruột trước mắt bằng làm hậu môn nhân tạo để lưu thông đường tiêu hóa.

Song sau khi đánh giá toàn diện thể trạng, chức năng tim phổi, mức độ tự chủ trong sinh hoạt hằng ngày và khả năng chịu đựng cuộc mổ của bà Hạnh, PGS Dương cùng êkíp quyết định lựa chọn chiến lược điều trị triệt căn trong một lần phẫu thuật. Đây là quyết định đòi hỏi tính toán rất kỹ lưỡng bởi ở người cao tuổi, nguy cơ rò miệng nối sau mổ có thể dẫn đến viêm phúc mạc, nhiễm trùng nặng và tử vong.

Bác sĩ Dương cùng êkíp tiến hành cắt bỏ toàn bộ đoạn đại tràng chứa khối u, vét hạch ung thư và tái lập lưu thông tiêu hóa. Để giảm nguy cơ biến chứng, êkíp áp dụng nhiều biện pháp hồi sức và chăm sóc chuyên sâu. Người bệnh được đặt dẫn lưu ổ bụng, ống hậu môn giảm áp, theo dõi sát sau mổ, kết hợp tập thở, vận động sớm kết hợp cùng chế độ dinh dưỡng phù hợp.

Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật cho thấy bà Hạnh ung thư đại tràng sigma giai đoạn T4aN1, đã di căn 2 hạch, chưa di căn xa. Sau 8 ngày điều trị, tình trạng người bệnh ổn định, ăn uống trở lại, lưu thông tiêu hóa tốt và được xuất viện trong thể trạng khả quan.

Theo PGS.TS Triệu Triều Dương, tắc ruột là một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp của ung thư đại tràng. Khi khối u phát triển lớn dần làm hẹp lòng ruột, cản trở lưu thông thức ăn và phân. Ban đầu người bệnh có thể chỉ xuất hiện đau bụng âm ỉ, đầy chướng, rối loạn tiêu hóa hoặc táo bón kéo dài. Khi lòng ruột bị bít tắc gần hoàn toàn, sẽ đau bụng dữ dội, nôn nhiều, bụng chướng căng, bí trung đại tiện và cần cấp cứu ngay.

Ngoài tắc ruột, ung thư đại tràng còn có thể gây xuất huyết tiêu hóa, thiếu máu mạn tính, thủng ruột hoặc vỡ khối u. Nếu không được xử trí kịp thời, vi khuẩn và độc tố từ đường ruột có thể tràn vào ổ bụng gây viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.

Ung thư đại tràng là một trong những loại ung thư đường tiêu hóa phổ biến nhất hiện nay. Bệnh thường gặp ở người trên 40 tuổi, nguy cơ tăng theo tuổi. Các dấu hiệu cảnh báo gồm thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, táo bón hoặc tiêu chảy bất thường, đi ngoài ra máu, đau bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu hoặc mệt mỏi dai dẳng.

Bác sĩ Dương khuyến cáo người từ 40 tuổi trở lên nên tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ bằng nội soi hoặc các phương pháp phù hợp theo tư vấn của bác sĩ. Với những người mang đột biến gene thường như đa polyp tuyến gia đình (FAP) hoặc hội chứng Lynch đột biến gen do sửa chữa ADN cần được tầm soát sớm theo khuyến cáo riêng. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ giúp tăng tỷ lệ chữa khỏi mà còn tránh được những biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, xuất huyết hay thủng ruột khiến điều trị phức tạp và nhiều rủi ro hơn.