Chị Trâm, 31 tuổi, đi tái khám cường giáp thì phát hiện nhân giáp ác tính, gây khó khăn cho bác sĩ khi mổ vì nguy cơ chảy máu rất cao.

Cách đây 12 năm, chị Trâm (ngụ Q.6 TP HCM) được chẩn đoán cường giáp, điều trị nội khoa một năm thì ổn, không tiếp tục uống thuốc hay tái khám. Năm 2021, sau khi chị sinh bé đầu lòng, tình trạng cường giáp tái phát với biểu hiện mắt lồi, mệt mỏi, đánh trống ngực, dễ cáu gắt. Chị được kê toa thuốc uống 6 tháng, triệu chứng cải thiện, hẹn tái khám 3-6 tháng/lần.

Tháng 5/2024, chị Trâm đi khám theo lịch hẹn, được chỉ định siêu âm tuyến giáp thì phát hiện nhân giáp kích thước 6×6.5×7 mm ở thùy trái tuyến giáp, phân loại Tirads 5 (khả năng ác tính 70%). Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) chẩn đoán carcinom tuyến giáp dạng nhú nhóm 6 Bethesda (tỷ lệ ung thư tuyến giáp lên đến 99%).

ThS.BS Lê Thị Ngọc Hằng, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Trung tâm Tim mạch BVĐK Tâm Anh TP HCM cho biết, với những trường hợp nhân giáp nhỏ, nằm ở một bên thùy giáp như chị Trâm, bác sĩ thường chỉ cắt một bên thùy, bảo tồn thùy giáp còn lại. Tuy nhiên, bệnh nhân bị ung thư tuyến giáp trên nền bệnh cường giáp, tức là chức năng thùy giáp phải không được như bình thường. Do đó, ê kíp quyết định cắt toàn bộ tuyến giáp cho bệnh nhân.

ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Trung tâm Tim mạch chia sẻ, ở bệnh nhân cường giáp, thường xuất hiện những nhân giáp tăng tiết hormone tuyến giáp (nhân nóng). Những nhân này có xu hướng lành tính nên bệnh nhân nếu không theo dõi, siêu âm định kỳ thì dễ bỏ qua các nhân giáp khác có nguy cơ ác tính.

Ngoài ra ở những bệnh nhân cường giáp, hormone tuyến giáp được sản xuất nhiều quá mức trong cơ thể. Điều này khiến mô tuyến giáp bở, tăng sinh nhiều mạch máu, nguy cơ mất nhiều máu trong và sau mổ. Đây là “ác mộng” của các phẫu thuật viên vì vùng cổ là khu vực rất nhạy cảm, chỉ một lượng máu nhỏ chảy sau mổ cũng có thể gây chèn ép kích thích xoang cảnh dẫn tới ngưng tim.

Để khắc phục, các bác sĩ vừa bóc tách tuyến giáp, vừa dùng gạc bịt kín những vị trí chảy máu nhiều. Nhờ đó trong gần hai giờ phẫu thuật, bệnh nhân không phải truyền máu. Ê kíp lấy được toàn bộ tuyến giáp mà không gây ảnh hưởng các cơ quan lân cận như khí quản, dây thần kinh quặc ngược thanh quản.

Sau mổ chị Trâm hồi phục nhanh, không gặp biến chứng khàn tiếng hay tê tay chân, không có tình trạng chảy máu. Chị xuất viện hai ngày sau đó, tiếp tục được điều trị iod phóng xạ để ngừa ung thư tái phát.

Nghiên cứu cho thấy 20% bệnh nhân ung thư tuyến giáp cũng mắc đồng thời bệnh cường giáp. Theo bác sĩ Hằng, bệnh nhân ung thư tuyến giáp trên nền cường giáp không có chỉ định phẫu thuật ngay, nếu chưa điều trị bình giáp vì có nguy cơ dẫn đến cơn bão giáp trạng. Đây là tình trạng các chỉ số nhịp tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể có thể tăng cao đến mức nguy hiểm. Nếu không được điều trị tích cực, kịp thời, người bệnh thường tử vong. Bệnh nhân phải chữa khỏi cường giáp thì mới đủ điều kiện cắt bỏ nhân giáp.

Ung thư tuyến giáp ít biểu hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi khối u phát triển, bệnh nhân có thể cảm thấy khó thở, khó nuốt, đau cổ, thay đổi giọng nói, sờ thấy khối u ở cổ, ho dai dẳng.

Vì thế, nên tầm soát sức khỏe định kỳ, nhất là những đối tượng có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp như người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp, phụ nữ trên 60 tuổi, người có các vấn đề sức khỏe khác (thiếu máu ác tính, đái tháo đường tuýp 1, suy thượng thận nguyên phát, rối loạn nội tiết tố, từng phẫu thuật tuyến giáp hoặc có vấn đề về tuyến giáp, chẳng hạn như bướu cổ). Việc làm này giúp phát hiện bệnh sớm, điều trị hiệu quả và giảm rủi ro tái phát.

Sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp, bệnh nhân cần thay đổi lối sống, duy trì chế độ ăn phù hợp với thể trạng của bản thân, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng lý tưởng, tránh hút thuốc và các thức uống chứa cồn, nước ngọt có ga… Những thay đổi này có tác động tích cực đối với sức khỏe chung, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ ung thư tái phát.