Bà Loan, 50 tuổi, khám sức khỏe định kỳ tình cờ phát hiện bướu giáp, sinh thiết lạnh ghi nhận u ác tính xâm lấn, bác sĩ cắt toàn bộ tuyến giáp.

ThS.BS.CKI Phạm Ngọc Minh Thủy, khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết bà Loan có nhân thùy trái tuyến giáp kích thước 7x8x9 mm. Đây là khối u nhỏ, có thể chưa gây ra triệu chứng nên không dễ phát hiện. Bà Loan may mắn phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ thông qua siêu âm vùng cổ. Bác sĩ chọc hút kim nhỏ lấy một số tế bào từ nhân tuyến giáp, xét nghiệm ghi nhận ung thư tuyến giáp.

Ung thư tuyến giáp xảy ra khi các tế bào ác tính (ung thư) hình thành từ tế bào của tuyến giáp. Đây là một loại ung thư phổ biến, có xu hướng phát triển khi lớn tuổi, nguy cơ ở nữ giới cao hơn nam giới. Đa số ung thư tuyến giáp tiến triển chậm, nhưng nếu chủ quan, bệnh có khả năng gây ra biến chứng khó thở, nuốt nghẹn, khàn tiếng, mất giọng, hụt hơi hoặc thậm chí di căn phổi, xương… Trường hợp bà Loan, êkíp dự kiến cắt thùy trái nhằm loại bỏ khối u, giữ lại một phần tuyến giáp để người bệnh không phải uống thuốc nội tiết suốt đời.

Tuy nhiên, sau khi cắt thùy trái tuyến giáp, kết quả sinh thiết lạnh cho thấy tế bào ung thư có dấu hiệu xâm lấn. Sinh thiết lạnh là kỹ thuật giải phẫu bệnh được thực hiện ngay trong lúc phẫu thuật, giúp bác sĩ đưa ra quyết định tức thì. Mô được đông lạnh nhanh, cắt lát mỏng, nhuộm và soi kính hiển vi trong khoảng 10-20 phút. Trong phẫu thuật u tuyến giáp, sinh thiết lạnh không chỉ giúp xem xét bản chất tổn thương là ác tính hay lành tính, mà còn cho thấy tế bào ung thư có xâm lấn ra bên ngoài mô giáp hay không, từ đó êkíp quyết định cắt toàn bộ hay một thùy tuyến giáp.

ThS.BS Nguyễn Hồng Vinh, khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, cho biết nếu chỉ cắt một thùy trong khi tế bào ung thư đã có xu hướng xâm lấn, nguy cơ tế bào ác tính vẫn còn sót. Êkíp quyết định cắt toàn bộ tuyến giáp nhằm loại bỏ triệt để khối u, hạn chế tối đa nguy cơ tái phát bệnh. Quá trình bóc tách tổn thương, dây thần kinh thanh quản và tuyến cận giáp được bảo tồn, giảm tỷ lệ biến chứng. Giải phẫu bệnh sau mổ xác định ung thư tuyến giáp thể nhú thông thường.

Ba ngày sau phẫu thuật, vết mổ ở vùng nếp gấp cổ của bệnh nhân khô nhanh, vết sẹo sau này sẽ mờ đi giống như nếp nhăn tự nhiên, đảm bảo tính thẩm mỹ. Bà Loan không khàn tiếng, không xuất huyết hay tụ dịch vùng mổ, xuất viện và tái khám định kỳ. Bà được chỉ định duy trì thuốc hormone tuyến giáp suốt đời nhằm bù đắp chức năng sau phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp. Liệu pháp này đồng thời giúp ức chế nguy cơ tái phát của tế bào ung thư.

Bác sĩ Thủy cho biết ung thư tuyến giáp là bệnh phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm. Một số yếu tố nguy cơ bao gồm chế độ ăn thiếu iốt, tiếp xúc bức xạ ion hóa, thừa cân béo phì, di truyền, tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp có thể làm tăng khả năng mắc bệnh.

Những người có yếu tố nguy cơ cao nên tầm soát định kỳ mỗi 6 tháng hoặc một năm. Siêu âm tuyến giáp là phương pháp không xâm lấn, có vai trò quan trọng giúp phát hiện sớm nhân giáp. Nếu siêu âm thấy nhân có đặc điểm nghi ngờ, bác sĩ sẽ dùng kim siêu nhỏ để chọc hút tế bào xét nghiệm. Từ đó có hướng xử trí kịp thời và phù hợp cho bệnh nhân.

Để phòng ngừa ung thư tuyến giáp, bác sĩ khuyên mỗi người nên hạn chế tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như tia bức xạ, chế độ ăn thiếu hoặc thừa iốt, nên ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

*Tên người bệnh đã được thay đổi